Kategori: Okula Yardımcı

“NE İÇİNDEYİM ZAMANIN

Ne içindeyim zamanın

Ne de büsbütün dışında;

Yekpare geniş bir ânın

Parçalanmış akışında,

Bir garip rüya rengiyle

Uyumuş gibi her şekil,

Rüzgârda uçan tüy bile

Benim kadar hafif değil.

…….

Ahmet Hamdi TANPINAR”

Zaman, şiire göre nasıl ele alınmaktadır? Şiir hakkındaki görüşleriniz nasıl oluşmaktadır? Açıklayınız.

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın bu şiirinde bahsetmiş olduğu zaman kavramı, şairin içi dünyasının ne denli geniş ve karmaşık olduğu izlenimi veriyor. Çünkü bir yandan zamanın içinde olduğunu ancak diğer yandan zamanın dışında olduğunu belirterek o anlarda yaşadığı burhanı yansıtır nitelikte.

Şiire felsefi açıdan baktığımızda ise “zaman” kavramı betimleme yapılarak anlatılmış. Felsefe metin incelemelerinde ise kavramlar net bir şekilde ortaya konulması gereklidir. Bu nedenle şiiri edebi bir metin olarak değerlendirmek daha doğru olacaktır. Ayrıca şair, yaşanılan olay hakkında detaylı bir açıklamada bulunmamış, bir belirsizlik ve ikilem içinde olduğu kullandığı kelimelerden anlaşılıyor.

Şiir hakkında görüşlerime gelince; bence çok manidar ve etkili bir şiir diyebilirim. Şiirde seçilen kelimelere bakıldığında sanki o anı şair gibi yaşayarak hayal edebiliyor insan. Bende uyandırdığı duygular şairin büyük bir yük altında olduğu ve bir belirsizlik içinden çıkamadığıdır. Ancak bir boş vermişlik ve hayatı zamanın akışına bırakmış gibi bir izlenimde almıyorum değil.  Çünkü şiirin son mısraındaki tüyün bile kendisinden daha hafif olamayacağı görüşü bunu ispatlar nitelikte.

Robotlar, sağduyu ve vicdan sahibi olabilir mi? Yaşananlara iyi-kötü, güzel ve çirkin gibi değerler verebilir mi? Nasıl?

Robotlar, sağduyu ve vicdan sahibi olamazlar bence. Çünkü sonuçta insan yapımı birer teknoloji ürünüdürler. Verdikleri tepkiler ve hareketler daha önce insanlar tarafından kodlanmış programlarla sağlanmaktadır ve program yazılımlarına istenildiği zaman müdahale etme hakkı insanın elindedir. Son yıllarda insan gibi tepki veren, üzülen ve sevinen robotların üretildiği bilinse de bu robotlar yapay zekâ teknolojisi ile tasarlanmış birer teknoloji ürünüdür.

 

Ancak bazı robotlar belli kıyaslama programları ile iyi-kötü ve güzel-çirkin gibi kavramları ayırabildikleri yönünde bilim insanları açıklama yapmaktadır. Bu mümkün olabilir mi? Evet, şu anki yapay zekâ teknolojisinde gelinen noktada mümkün gibi görünüyor. Ama bana göre bu durum bir insanın vicdanı değerleri ve sağduyusu gibi her zaman işlemeyeceği yönündedir.

 

Şöyle bir düşünürsek, madem son üretilen robotlar insani özellikler taşıyabiliyor insani duyguları hissedebiliyor niçin yaygınlaşmıyor? Bu robotlardan sadece birer adet üretilip kamuoyuyla paylaşılıyor ama neden farklı alanlarda kullanılması yaygınlaştırılmıyor? Bu soruları çoğaltmak mümkün. Demek ki teknoloji harikası olan bu robotların işleyişinde zaman içinde bir değişiklik söz konusu. Yoksa her yerde bu yapay zekâ robotlarını görmüş olurduk.

01 Robotlar insanın yerini alabilir mi? Nasıl?

“Gerçek varlık” dediğimiz zaman doğal oluşum serüvenin tamamlamış ve birçok biyolojik özelliği olan varlıklar anlamına gelir. Örneğin, çevremizdeki ağaçlar, çiçekler, hatta tüm bitkiler, hayvanlar ve insanlar birere canlı gerçek varlıktır. Birde, dağlar, ovalar, denizler ve göller de cansız gerçek varlıklar olarak kabul edilebilir. Her ne kadar evrim teorisini savunanlar konuya farklı yaklaşsalar da genel anlamda kabul edilen görüş budur.

 

“Yapay varlık” ise daha sonra belli argümanlar kullanılarak insan eliyle oluşturulmuş varlıklardır. İnsanlar gelişen teknolojiyle birçok yeni buluş gerçekleştirmiş hatta “yapay zekaya” sahip insansı robotlar üretmişlerdir. Her ne kadar bu robotlar insanların yaptığı birçok şeyi yapabilse de neticede bir insanın kontrolünde oldukları için birer yapay varlıktır.

 

Teknolojinin zirvesi olarak nitelendirilebilecek bir buluş olan insansı robotların yapılmasıyla birlikte bazı tartışmalarda başlamıştır. Bazı bilim adamları bu robotların insanların hareketlerini ve duygularını ifade etme yeteneğine sahip olduğunu savunurken bazıları ise yapay zekaya sahip bu robotların insanın yerini alamayacağı görüşünü savunmaktadır.

 

Şu ana kadar televizyon filmlerinde gördüğümüz robotlar, bilim dünyasının ürettiği robotlar aynı değildir. Her ne kadar “Kısmet” adlı bir robotun insani duygular olan, sevinç, hüzün ve kızgınlık gibi tepkileri verdiği bilinse de sonuçta mekanik birere araç oldukları için her şekilde müdahale edilemeye açık birer üründürler aslında.

 

Bu nedenle benim kendi görüşüm robotların insanların hayatlarını oldukça kolaylaştırdıklarını ama bir insanın yerine asla geçemeyeceklerini düşünüyorum.

Felsefi metni diğer metinlerden ayıran özellikler nelerdir?

Bir düşünceyi veya konuyu farklı şekillerde yazıya dökülmüş haline “metin” denilmektedir. Konusu ve yapısı itibariyle farklı metinler uluşturulabilir. Şiir, hikâye, roman, senaryo, bilimsel yazılar ve felsefi yazılar da birer metindir. Ancak felsefi yapıları diğer metinlerden ayıran belli başlı bazı özellikler vardır. Bu özellikleri şu şekilde açıklamak gerekirse;

 

• Şiir, hikâye ve roman gibi yazılar edebi yazılardır ve bu yazılar daha çok sanatsal bir eser olarak anılmaktadır. Felsefi yazılar ise daha çok bir düşüncenin sorgulanması veya bir problemin çözülmesine yönelik çeşitli argümanlarla desteklenen metinlerdir. Edebi metinlerde yazar kelimelerin mecaz anlamlarını ve diğer anlatım şekillerini kullanarak yazısını süsleyebilir.
• Ancak felsefi metinlerde ana probleme yönelik mantıksal dayanaklar ve konu hakkında farklı görüşlerin de yer aldığı açıklamalar yer verilir. Felsefi metinde kullanılan kelimeler tam olarak neyi ifade ediyorsa o anlamıyla kullanılır. Eğer kavramların mecaz anlamları kullanılacaksa bu kelimelerin asıl anlamları metin içinde açıklanmaktadır.
• Felsefi metinler işlediği konuyu veya incelediği problemi tüm yönleriyle açıklamaya ve onu desteklemek için farklı argümanlara ihtiyaç duyar. Ancak diğer metinlerde böyle bir mecburiyet yoktur.
• Ayrıca felsefi metinlerin sonunda problemin çözümü şart değildir. Sadece problemin analizi yapılarak ve eleştirel bir şekilde bitirilebilir.
• Felsefi metinler birçok kurucu ögeden oluşur. Bunlar; problem, gerekçe, açıklama, iddia, karşı iddia ve eleştirilerdir. Bu ögelerin kendi aralarında da tutarlı olması gerekir.