Aşağıda bazı olaylar verilmiştir. Bu olaylar gazların hangi özelliği veya özellikleri ile ilgilidir? Karşılarına yazınız. Olayları kısaca anlatınız.
- Mayalanan hamurun kabarması
- Sıcak hava balonları
- Oda spreylerinin odaya hoş koku vermesi
- Doğal gazın evlerimize ulaşması
Mayalanan hamur kabarması:
Tek hücreli mantarların mayalanma olayına sebep olmasına maya denir. Mayalar gözle görülmeyecek büyüklükte tek hücreli bir yapıdır. Tomurcuklanarak bölünerek çoğalırlar. Glikoz gibi şekerleri alkol ve karbondioksite çeviren, maya hücreleri oksijensiz ortamda yaşayabilmektedir. Bira ve şarap gibi içkiler kapalı şişelerde dinlenmeye bırakılan meyve sularının mayalanarak alkole dönüşmesiyle yapılır. Mayanın kendine övgü bir koku vardır. Maya hücrelerinin ölü veya diri olduğunu mayanın içine su, un ve şeker koyarak anlayabilirsiniz. Bir süre beklenildiğinde önce küçük kabarcıklar oluşur, daha sonra hamur kabarır, köpürür ve yükselir. Bu yükselen kabarcıklara mikroskop ile baktığımızda, hareket halinde olan bir kütle görülür. Hamurun mayalanması yani kabarması, karbonik gazın meydana gelmesi ile ilgilidir.
Sıcak hava balonları:
Sıcak hava balonları gazların yoğunluğu ve özellikler ile ilgili olarak yükselmektedir. Sıcak hava balonlarında gazların hal değişiminden faydalanılır. Balonunun ana gövdesi sıcak hava ile doldurulur. Böylece sıcak havanın yükselmesi balonun havaya yükselmesini sağlar.
Oda spreylerinin odaya hoş koku vermesi:
Katı maddeler belirli formda doğada bulunmaktadır. Bu formları dışarıdan etki almadıkları müddetçe bozulmamaktadır. Katılar ve gazlar bu açıdan birbirinden farklıdır. Gazlar bulundukları kabın şeklini alır ve kabın her bir yüzeyine basınç uygularlar. Oda spreylerinin içerisinde basınçlı gaz molekülleri vardır. Bu yüzden oda spreyini sıktığımızda gaz molekülleri odaya yayılmaktadır. Gaz molekülleri hızlı hareket ettiğinden koku hemen hissedilmektedir. Oda spreylerinin odaya hoş koku vermesi gaz molekülerinin hızlı hareket etmesinden dolayıdır.
Doğalgazın evlerimize ulaşması:
Hidrokarbonca zengin ve yanıcı bir gaz olan doğalgaz, fosil bir yakıt olarak evlerimizde ısınma amaçlı kullanılmaktadır. Bu yüzden gazların depolanarak evlerimize ulaşabilmesi için gazlar sıvılaştırılmaktadır. Doğalgazın evlerimize ulaşması, gazların basınç altında sıvılaşması özelliğinden kaynaklıdır.