Kategori: Okula Yardımcı

İlk Türk İslam devletlerinde sporun sosyal hayat üzerindeki etkileri nelerdir?

 

Genel olarak sosyal hayatta güreş ön planda tutulan bir spor dalıydı, gerek ilk Türk İslam devletlerinde gerekse Osmanlı Devletine uzanan zamana kadar olan dönemde Güreş gündelik olarak çok rastlanan bir spor dalıydı. Bu spor dalı kadar bir o kadar da gülle atmaya rastlanmaktaydı, bu spor dallarının gündelik yaşama faydaları ise insanların sosyal ortamlarda ki özgüveninin sağlamlaşması, olası bir asker toplama durumunda orduya eğitimli asker kazanımının biraz daha kolaylaşması ve vakit geçirme açısından eğlenceli ve güzel turnuvaların düzenlenmesi söylenebilir.

İlk Türk devletlerinde sporun eğitime katkılarını açıklayınız.

 

İlk Türk devletlerinde spor askeri eğitim açısından öneme sahipti, bunlara binicilik, güreş, atıcılık gibi kategoriler örnek verilebilir. Türklerin iyi atıcı olması ve aynı zamanda binicilik konusunda iyi olmasına sebep olan küçük yaşlardan itibaren bu eğitimleri alıyor olmalarıdır. Göçebe bir devlet olan Türk devletinde binicilik ve atıcılığın önemi oldukça önemliydi, öyle ki gündelik hayatta hem spor hemde eğitim olarak küçük yaştan itibaren çocuklara oynatılırdı.

Günümüzde yapılan modern spor dallarından birini tanıtınız.

 

Güreş, hem eski çağlarda askeri bakımdan spor eğitimi olarak yapılan hemde günümüzde bir çok dala ayrılan bir spor dalıdır. Ulusal stiller bakımından farklı farklı türleri bulunmaktadır. Başlıca ;

Türkiye	Yağlı güreş, Karakucak Güreşleri, Aba Güreşleri
Japonya	Sumo ve Puroresu Güreşleri
Moğolistan	Moğol Güreşi
ABD	Profesyonel Güreş
Hindistan	Pehlwani
Meksika	Lucha Libre

 

Manas destanına göre Koşay Han gelmiş geçmiş en iyi güreşçi olarak kabul edilmektedir.

 

Uluslararası güreş müsabakaları zeminden yüksek ve kenarlı eğimli minder üzerinde yapılır. Minderlerin ana renkleri olarak kırmızı, sarı ve mavi kullanılır. Karılaşma’nın başladığı ve oynandığı alan sarı renkli alandır. Mavi kısmın 1.5 Metre dışarısı koruma bölgesidir. Türk güreş müsabakalarında kullanılan yağ ve kaydırıcı jellerine sürülmesi yasaktır.

İlk Türk devletlerindeki resim sanatı anlayışlarından olan hayvan üslubu ve bitki üslubu hakkında bilgi veriniz.

 

İlk Türk devletleri yapısı gereği doğa ile iç içe yaşayan, göçebe bir devletti. Doğanın kalbinde yaşayan bu devlet, kültürel ve yaşamsal olarakta doğadan bir çok parçayı kendi içlerine katmıştır. Sanatsal açıdan bunu daha en iyi doğayı kendilerine benimseyişlerinden anlayabiliriz. Türkler doğayı dini açıdan bir çok yönden benimsemişlerdir. Şamanizm’de bulunan bitkisel ritüellerin ve Türklerin kendilerini  kurtlara benzetmesi, doğaya verilen önemi gözler önüne sermektedir.

İlk Türk devletlerinde kadının önemi hakkında bilgi veriniz.

 

Kağan ile birlikte kurultaya hatunda katılmaktaydı. Buradan bile kadının ilk Türk devletlerinde ki önemini anlayabiliriz. Orhun kitabelerinde de sık sık kadının öneminden bahsedilmektedir. Hakan ve Hatunun buyruğu sözü ile başlayan bir çok ifade yer almaktadır. Eski Türk devletlerinde kadının yönetimde en az Hakan kadar söz hakkı vardı. “Yukarıda Türk tanrısı, Türk’ün kutlu ülkesini öyle tanzim etmiş. Türk milleti yok olmasın, millet olsun diye babam İlteriş Kağan ve Annem İlbilge Hatunu(Tanrı) halk içerisinden çekip yukarı almış” Bu sözleri göz önünde bulundurarak bile kutsiyeti sadece Kağanlara değil Hatunlara atfetmiştir.

İslamiyet’in kabulüyle birlikte Türklerin hukuk sisteminde hangi değişimler yaşanmış olabilir?

 

Türkler İslamiyetten önce hukuk sistemlerini yine inandığı gök tanrı inancına göre şekillendirmiştir. İslamiyet’le benzerlik gösteren gök tanrı inancı sebebiyle İslamiyet’e geçen Türkler, hukuk sistemine İslam divanında ki kuralları eklemiştir. Bu sebepten dolayı İslamiyetten sonra hukuksal olarak töre ile İslam kurallarının karışımı, adalete dayalı bir hukuk sistemi ortaya çıkmıştır.

Türk devletlerinde devletin temeli niçin hukuk üzerine kurulmuş olabilir? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

 

Türkler yapısı gereği savaşçı bir toplumdur. Savaşçı bir toplumun, bu kadar çok fetih yapıp, huzuru sağlaması hukuk üzerine kurulan bir devlet temeli ile gerçekleşebilirdi. Halkın kendini güvende hissetmesi, adaletli bir yönetime ve karar mekanizmasına sahip olmak halkın üzerinde ki güven duygusunu daha da güçlendirirdi. Türk töresi dört ana olguya dayanır.

• Adalet
• Eşitlik
• İyilik-faydalık
• İnsanlık ve Hoşgörü

 

Türk töresi, binlerce yıldır gelen bilgeliğin yansımasıdır.

İlk Türk İslam devletlerinin adlî teşkilatlarını göz önünde bulundurarak, o dönemde adaletin uygulanması noktasında gösterilen hassasiyet hakkında bilgi veriniz.

 

Yapısal olarak ikiye ayrılmaktaydı. Bunlar örfi ve şeri yargıydı. Şeri yargıda ; Aile, miras, ölüm ve ticaret gibi konulara değinilmekteydi. Şeri davalarla kadılar ilgilenirdi. Ancak kadıların verdiği kararlara itiraz edilirse Divan-ı Mezalim’de görüşülürdü. Örfi yargıda ise işler toplumsal konulardan biraz uzaktaydı. Burada genellikle ; Askeri, yönetimsel ve mali hukuklarını kapsayan konular görüşülürdü. Başlarında Emir-i Dad bulunurdu ve örfi mahkemelerin ağır siyasi olaylara verdiği kararlar, sultanın başkanlığında özel mahkeme yolu ile hükme bağlanırdı. Fakat ordu mensuplarının davalarına ise kadıaskerler bakmaktaydı, bu kişilere kadıleşke denirdi.

Töre, ilk Türk devletlerinde yazılı olmayan hukuk kurallarıdır. Günümüzde yazılı anayasası olmayan demokratik ülkeler var mıdır?

 

Evet günümüzde yazılı olarak anayasası bulunmayan bir ülke vardır. Birleşik Krallık herkesin bildiği gibi bir anayasa devleti olmasına rağmen yazılı bir anayasası bulunmaz. Unutulmaması gereken bir durum vardır ki İngiltere adında bir devlet yoktur, ülke vardır. Birleşik Krallık ile çok karıştırılan İngilitere devlet değildir ülkedir. Birleşik Krallık ise ; İngiltere, Kuzey İrlanda, Galler ve İskoçya’dan oluşmaktadır.