Kategori: Okula Yardımcı

Acil Yardım Nedir?

 

Kaza veya acil durumlarda kalifiye kişilerin ilk yardım işlemini yapabilmesi amacıyla sağlık bakanlığının ilk yardım yönetmeliğine göre az tehlikeli işyerlerinde her yirmi kişiden bir kişi, Tehlikeli işyerlerinde her on beş kişiden bir kişi ve çok tehlikeli işyerlerinde on kişiden 1 kişi ilk yardım eğitimini bilmelidir.

 

Çevrede olan herhangi bir kaza ve acil durumda kişilerinin yaşam tehlikelerinin olduğu ve sağlık çalışanların olmadığı zaman diliminde hastanın durumunun daha kötüye gitmemesini amaçlayan tıbbi yardım desteğidir. Bu hayat kurtarma ve kişinin sağlık durumunun stabil tutulmaya çalışılması durumu sağlık ekiplerinin gelmesine kadar sürer.  İlaç ve tıbbi bir alet olmadan kişinin solunum kalp ve yaşamsal fonksiyonlarının ya da durumunun daha kötü olmasını engelleyecek yöntemler ile yapılır. Kan akışı varsa bir bezle kan akışını kesmeye çalışılır. Çevrede bulunan imkanları kullanarak aniden gerçekleşen kaza ve hastalıklara yardımcı olmak için yapılır. Soğukkanlılığını koruyan ve kendinden emin olan kişilerin ilk yardım yapabileceğini bilmelisiniz. İlk yardımın 3 amacı vardır;

 

1- Kazazedenin Hayat kurtarmak

2- Kazazedenin Durumunu korumak

3- Sakatlıklara engel olmak

Sindirim ve endokrin bezleri hastalıkları

Çok fazla alkol almak pankreas tarafından üretilen sindirim enzimlerinin anormal aktivasyonuna neden olabilir. Bu enzimlerin oluşumu, pankreatit olarak bilinen enflamasyona yol açabilir. Pankreatit uzun süreli bir durum haline gelebilir ve ciddi komplikasyonlara neden olabilir.

 

İnflamatuar hasar oluşumu

Karaciğer, alkol de dahil olmak üzere vücudunuzdaki zararlı maddeleri parçalayıp çıkarmaya yardımcı olan bir organdır. Uzun süreli alkol kullanımı bu sürece müdahale eder. Ayrıca kronik karaciğer inflamasyonu ve karaciğer hastalığı riskinizi artırır. Bu inflamasyonun neden olduğu hastalık skarsiroz olarak bilinir. Skar dokusu oluşumu karaciğeri yok eder. Karaciğer gittikçe zarar gördüğünden, vücudunuzdaki toksik maddeleri uzaklaştırmak için vücut daha çok yorulmaya başlar.

 

Şeker seviyeleri

Pankreas vücudunuzun insülin kullanımını ve glukoza verilecek cevabı düzenlemeye yardımcı olur. Pankreas ve karaciğeriniz düzgün çalışmıyorsa, düşük kan şekeri veya hipoglisemi riskiyle karşı karşıya kalırsınız. Hasar gören bir pankreas da vücudun şekeri kullanmak için yeterli insülin üretmesini engelleyebilir. Bu, hiperglisemiye veya kanda çok fazla şeker olmasına yol açabilir. Vücudunuz kan şekeri seviyenizi yönetemiyor ve dengelemiyorsa, diyabetle ilgili daha fazla komplikasyon ve yan etki yaşayabilirsiniz. Aşırı miktarda alkolden kaçınmak şeker hastalığı veya hipoglisemi olan kişiler için önemlidir.

 

Hastalıklar;

• Kansızlık ve anemi
• Siroz
• Gut
• Ağız, yutak gırtlak kanseri
• Epilepsi(nöbetler)
• Demans(bunama)
• Kalp ve damar hastalıkları
• Damar tıkanıklıkları
• Şişkinlik
• Karnınızda dolgunluk hissi
• İshal veya ağrılı dışkı
• Atrofi
• Fetal alkol sendromu bozuklukları

Sigara içmenin ilaç kullanımına olan olumsuz etkisini söyleyiniz.

 

Sigara içen ve bu konuda alışkanlığı olan bireylerin birçok sağlık sorunlarına sahip olduğunu görüyoruz. Sigara içmenin bütün organlara ve vücuttaki yapılara zarar vermesi belli rahatsızlıkların meydana gelmesine sebep oluyor. Bağışıklık sisteminin düşmesine neden olan sigara kişiyi hasta olmaya açık hala getiriyor. Bunun haricinde hava değişimi bulaşıcı hastalığa yakalanma gibi hastalık olma nedenleri de olmakta. Hasta olan ve ilaç kullanan insanlar sigara içerken tedirgin oluyor.

 

Sigara içmenin ilaç kullanıma olan olumsuz etkileri arasında ilacın vücuda yayılma süresinin azalmasının meydana gelmesini örnek verebiliriz. İyileşme sürecini zayıflatma ve uzatma gibi olumsuz etkilere maruz kalınabilir. Halsiz hissetme ve mide bulantısı gibi yan etkiler görülebilir. Psikolojik temelli bir hastalığın ilaçlarını kullanıyorsanız eğer daha dikkatli olmalısınız ve sigara kullanmamalısınız. Ameliyat öncesi gibi zamanlarda verilen ilaçlardan dolayı sigara içimi uygun bulunmaz. Ayrıca sigara içen ve estetik kaygısı olabilen hastalar için liposuction yapılmamakta. Başlı başına zaten zararlı olan sigara ilaç kullanan biri içinde zararlı olacaktır. Kullanılan ilaçların prospektüsün de ayrıntılı bilgi olacaktır. Her ilacın içeriği ve doz miktarı farklı olduğundan ve farklı kimyasal maddelerin bileşiminden oluştukları için değişiklik gösterebilir.

Anne ve babalar çocuklarına karşı olumlu davranışlarının, çocukların sosyalleşmesi üzerindeki etkilerini anlatınız.

 

Çocuk yetiştirmek her ebeveyn için zorlu bir dönem olabilir. Ama ne olursa olsun çocuk her zaman anne ve babanın hareketlerini davranışlarını ve sözlerini dikkate alırlar. Küçük yaşta verilen eğitim ve öğrenim anne ve babanın sorumluluğundadır ve çevresi ile arasındaki diyalogları anne ve baba öğretir. Herhangi bir sorunla nasıl başa çıkması gerektiğini ne demesi ne yapması nasıl tepki göstermesi gerektiğine çevresinde ona yakınları inceleyerek küçük yaşta görür. Bu yüzden çocuk eğitimde yapılan her davranış her söz önemlidir. Okul öncesi eğitimin çocuğun okul ve hayat başarısında görülen bir etmen olduğunu hepimiz biliyoruz. Bu yüzden baskıcı ve otoriter ebeveyn profili ya da çocuğun üzerine çok düşen aile profili çizmek çocuğun ileriki yaşlarda kendine olan güvenini zedeleyebilir.

 

Çocuğa karşı olumlu ve iyi davranılması çocuğun öz güvenini ve çevreye olan saygısını arttıracaktır. Yalnız çocuğa iyi davranmak ve özgüven aşılamak demek her istediğine yerine getirmek veyahut kendisinin ve ailesindekilerin diğerlerinden üstün olduğunu düşündürmek değildir.  Çocuğa belli sınırlandırmaları düzgün şekilde açıklamalar yapılarak anlatılmalı. İnsanlara karşı saygılı olup özgüveninin tam olmasına olanak sağlanmalıdır. Ailenin çocuğa güvenmesi ona belli görevler vermesi ve sorumluluk alabildiğini göstermesi. Başarılı olduğu alanlarda teşvik etmesi çocuğun sosyal ilişkileri için olanak sağlayacaktır.

Reddetme, aşağılama, yoksun bırakma, yıldırma, umursamama ve kişinin öz güvenini sarsmanın ne tür bir şiddet olduğunu söyleyin.

 

Şiddet kişi ve bireylerin üzerinde acıtan yıkan kişiyi savunmasız bırakan kaba fiziksel hareketleri barındıran ve kötü sözleri saldırganlığı içeriğinde bulunduran bir davranış biçimidir. Karşıdaki kişinin kendisini güçsüz hissetmesini sağlayan hareketlerdir ve bu amaçla yapılır. Reddetme aşağılama, yoksun bırakma, yıldırma umursamama ve kişinin öz güvenini sarsacak sözlerde bulunma da şiddete girer.  Şiddet dörde ayrılır. Bunlar;

 

• Fiziksel şiddet: Herkesin bildiği gibi alelade olan vücuda ve organlara uygulanan kaba kuvvettir.
• Ekonomik şiddet: genellikle işyerlerinde ve patron çalışan ilişki üzerinde görülen şiddet biçimidir. Çalışmayan eşlerde birbirlerine karşı bu şiddet türü görülebilir. Kişinin ekonomisi ve ekonomi durumu ön plandadır. İş verenin çalışanına alanı olmadığı halde farklı işlerde çalıştırması onur kırıcı ve aşağılayıcı davranması. İş veren veya iş statüsünde sizden izinsiz mallarınıza el konulması gibi hareketler içerir.
• Cinsel şiddet: kişinin rızası olmadan yapılmaya çalışılan veya yapılan cinsel eylemlerdir. Cinsel içerikli küfürlerde bu alana girmektedir.
• Sözlü (psikolojik şiddet): kişi üzerinde aşağılama kınama umursamama öz güvenini zedeleme gibi sözlü hakaretler psikolojik (sözlü) şiddet olarak tanımlanır. Karşıdaki insanı yalnız sözleri ile ezmeye çalışan ve onu toplum içinde rencide edici sözler kullanarak mağdur durumuna düşüren kişiler sözlü şiddet uygulamış olurlar. Sözlü şiddet kişinin geleceğini ve psikolojisini zedeleyebilir. Fiziksel şiddet kadar önemlidir. Fiziksel şiddet ile bir kol belki bacak kırılabilir ama psikolojik şiddet insanı yerle bir edebilir.

Kulak temizlemeye yönelik çıkarılan kulak temizleme çubukları ilk başlarda sağlıklı olarak görülse de sonradan kulak temizleme çubuklarının zararlı olduğu düşünülmeye başlanmıştır. İki tarafı pamuk ile sarılmış olan çubuk temizlik ve bakım aleti olarak kulak sağlığı için düşünülmüştür. Yalnız kulak sağlığını düşünürken yanlış kullanmanın işitme kaybı kulak iltihaplanması gibi sağlık problemlerine yol açabileceği düşünülmeyerek hata yapılmıştır. Dünyanın her yerinde üretilen ve üretilmeye devam eden bu temizlik malzemesi kulak temizliği için kullanılmaması gereken bir üründür. Bazı bakım ürünleri için kullanıla bilinmekte ve yararlı olabilmektedir. Kulağın iç yapısına zarar verdiği için ve baskı uygulanarak temizlemeye çalışıldığı için kullanılması uygun bulunmuyor. Aynı zamanda kulak içinde oluşan maddeleri kulak yoluna itmesinden dolayı sağlıklı bir kullanım sunmuyor. Kulak burun boğaz hastalıkları doktorların ortak görüşleri arasında bulunan kulak temizleme çubuklarının kulak içi lifler için tehlikeli olduğudur. Kulak yapısını bozarak kiri içe gömmekte olan bu temizlik aletleri kullanılmamalı. Kullanıldığı durumlarda;

 

• Geçici veya kalıcı işitme kaybı yaşanabilir.
• Kulağın içinde yer alan dış kulak yolunda çizikler ve hasarlar meydana gelebilir.
• Kulak yolunda oluşan hasar bakterilerin daha kolay ulaşmasına sebebiyet verebilir.
• Dış kulak iltihaplanması gibi hastalıklar görülebilir.
• Kulağın kendini temizlemesi için ürettiği salgıyı bozuyoruz.
• Kulak tıkanıklığı meydana gelmesi.
• Kulakta mantar oluşumu olabilir.

Dişlerin ağrımaması dişlerde çürük olmadığı anlamına gelmez. Bunun nedenini açıklayınız.

Diş bakımı hem sağlığımız hem de sosyal görünümüz açısından oldukça önemlidir. Ağız bakımımızın sağlığımızın bir parçası olduğunu ve her gün düzeni olarak ağız bakımını dişlerimizi fırçalayarak ağzımızı çalkalayarak ve diş ipi kullanarak yapmamız gerektiğini biliyoruz. Günlük olarak kullandığımız besinler ve içtiğimiz içeceklerde dişimize ve ağız sağlığımıza diş eti sağlığımıza büyük ölçüde etki etmektedir. Asitli olarak tükettiğimiz içecekler ve şekerli olan besinler diş sağlığımız için endişe verici olan besin türleridir. Bu tür maddeler diş ve ağız sağlığımızı kötü etkilerken aşırı soğuk ve aşırı sıcak olan maddelerde ağız ve diş sağlığımızı olumsuz şekilde etkiler. Bütün bu kullanılan sağlıksız besinlerin yanı sıra ağız temizliğinin olmaması gibi etkiler dişlerde çürümenin başlamasına neden olabilen etkiler arasına girer.

 

Dişlerin ağrımaması dişlerde çürük olmadığı anlamına gelmez. Bunun nedeni dişin ağrıma evresi çürüdükten çok sonra başlayan bir evre olmasından kaynaklanır. Diş çürüyene kadar orda olan partikül ve kalıntılar bakteri oluşumuna ve plak oluşumuna sebebiyet verir. Kimi insanlarda dişlerin çürümeye başlaması ile birlikte ortaya çıkan ağrı daha sonralarında ağrı yaşanmasından daha iyidir. Gereken önlemlerin alınması ve dişin kurtarılması sağlanır. Çürüğün ve bakterilerin sinirlere ulaşması sonucu dayanılmaz bir ağrı yaşanır. Veyahut bakterilerden dolayı hava alan diş minesi havanın sinirlere temas etmesine olanak sağlayarak dişin ağrımasına sebebiyet verir.

Radyasyon görülemeyen elektromanyetik ışınlardır. Üç ana ışın olarak ayırır alfa ışınları beta ışınları ve gama ışınları. Frekans ve dalga boylarını kullanılarak birbirinden ayırt edilir. X ışınları ve elektromanyetik dalgalarının frekansının yüksek enerjili olmasından kaynaklanan büyük bir enerjileri vardır. Bu dalgaların enerjisinin bu kadar büyük olması fazla maruz kalındığında sağlık problemleri oluşmasına sebebiyet vermektedir. Çevremizde bulunan elektronik aletlerden ve telefonlardan çokça yayılan elektromanyetik dalgalar etrafa radyasyon yayar. Alınan radyasyon dozuna göre vücudu ve organları etkileyen radyasyon her zaman zararlı olmasa da bilinçsiz ve çok maruz kalınması durumunda oldukça tehlikelidir.

 

• Hamile bayanlar için düşük riski oluşumu
• Yeni doğanlarda farklı DNA dizilimi ve mutasyonlar
• Akciğer kanseri
• Bazı tümörlerin oluşumu
• Deri de dökülmeler
• Cilt kanseri
• Göğüs kanseri
• Gözlerde görememe katarakt oluşumu
• Yeni nesillerde farklı hastalıklar ortaya çıkma
• Erken yaşta ölme
• Kalp rahatsızlıkları
• Zihinsel gelişimde gerilik yaşamak
• Yeni doğanlarda olan fiziksel engelli olma
• Kadın ve erkekte cinsel organlarına zararlı şekilde etki edebilir.
• Lösemi oluşumunu tetikler
• Akyuvar sayısında azalma oluşur
• Bağışıklık sisteminde azalma meydana gelir

 

Organlara ve organ oluşumuna çok zararlı olan radyasyon bazı hastalıklarda tedavi olaraktan kullanılabilmekte. Doktor gözetimi altında elektromanyetik dalgalar kullanılarak bazı testlere ve ölçümlere girdikten sonra sağlık için kullanılabiliyor. Yine de çevremizde fazla radyasyon ve elektromanyetik dalgalara maruz kalmamak için dikkat etmeli ve bitki yetiştirmeliyiz.

Hasta haklarını kullanan bireylerin bu konuda yaşadıkları sorunları çözmek için nereye başvurmaları gerektiğini söyleyiniz.

Hastanın sağlık kuruluşlarında belirli hakları vardır. Özgür şekilde haklarını kullanmaları gereken hastalar bazı konularda sorun yaşayabiliyorlar. Bu sorunların çözümü için gitmeleri gereken yerler kuruluşlar farklılık gösteriyor. Hastanın doktorunu kendi seçme, tedaviyi reddetme, bilgilerinin gizli kalmasını isteme hakları vardır.  Bu haklarını almak ve kullanma için başvurması gereken yerlerde sıkıntı yaşayabilen hastalar mevcuttur. Eğer böyle bir sıkıntı mevcutsa kişinin hakları yerine getirmiyorsa bulunduğu sağlık kuruluşunu ve ilgilenmeyen sağlık personellerini şikâyet etme hakkı oluşur. Hasta, insaniyet ve hakkaniyet kuralları çerçevesinde sağlıklı yaşamanın teşvik edilmesine yönelik çalışma ve koruyucu sağlık hizmetleri de dahil olmak üzere, sağlık hizmetlerinden taleplerinden uygun olarak faydalanma hakkına sahiptir. Bu hak, sağlık hizmeti veren bütün kurum ve kuruluşlar ile sağlık hizmetinde çalışan personelin adalet ve insaniyet standardına uygun hizmet verme yükümlülüklerini de içerir.

 

Hasta Hakları Birimleri gibi Hasta Hakları Kurulları ve Sertifikalı Eğitim almış danışmanlar haklarınızı temin edemediğinizde başvuracağız yerlerdir. Hasta hakları uygulamalarının yürütülmesi amacıyla sağlık kurum ve kuruluşları bünyesinde hasta hakları birimleri oluşturulmuştur. Özel hastanelerde, devlet hastanelerin, askeri ve göz ve diş hastanelerinden oluşan bir kurul belirlenir. Haklarını kullanamamış hasta için oluşturan kurulun içinde şikâyet edilen personelin bulunduğu sağlık kuruluşundaki en üst yöneticilerinin belirlediği kurum temsilcisi il veya ilçe sağlık müdürü objektif görüş için bir vatandaş bulunur. Kurul duruma bağlı olarak tekrardan kurulabilir.