Dershane.TV

Hacıvat – karagöz oyunu zannedildiği üzere sadece 2 karakterden ibaret değildir. Oyunda 2 den fazla karakter vardır. Bulduklarımızı sırasıyla şöyle sıralayalım:

Kadınlar (Zenneler, Kanlı nigar, Salkım İnci, Karagöz’ün karısı, Hacıvat’ın Kızı vs.)
İstanbul ağzı konuşanlar (Çelebi, Tiryaki)
Anadolulu kişiler (Laz, Bolulu, Kayserili, Kürt, Kastamonulu)
Anadolu dışından gelen kişiler (Arnavut, Arap, Acem)
Müslüman olmayan kişiler (Rum, Ermeni, Yahudi)
Kusurlu ve ruhsal hasta olan kişiler (Kekeme, Kambur)
Kabadayılar ve sarhoşlar (Matiz, Tuzsuz Deli Bekir, Sarhoş)
Eğlendirici kişiler (Köçek, Çengi, Cambaz, Hokkabaz)
Olağanüstü kişiler ve yaratıklar (Cazular, Cinler, Canan)
Geçici, ikincil kişiler ve çocuklar (Çeyiz taşıyıcaları, Satıcılar vs.)

Hikayeye devam edelim ..

Munise’nin anacığım anacığım diye söylenmesi üzerine gözlerim doldu ve kendi kendime kesinlikle Munise’yi vermemem gerektiğini söylendim. Ertesi günü iple çektim.

Sabah olunca ilk işim muhtarın yanına gitmek oldu. Durumu muhtarla da paylaştım. Muhtarında aklına yattı benim teklifim. Ama önemli olan aileyi ikna etmekti. Muhtarı da yanıma alıp doğruca Munise’nin ailesinin yanına gittik. Söze muhtar girdi ve niyetimi anlattı. İlk başta babası hiddetlendi ama muhtar sakinleştirdi. Babası sakinleşince teklifimin çok mantıklı olduğu aklına yatmışa benziyordu. Sonuçta onlarda istemiyorlardı evde. Munise ise dünden razıydı.

Bir süre aile ile konuştuktan sonra yola geldiler. Munise’yi bana vermeye karar verdiler. Muhtar hemen resmi işlemlere koyulmak üzere muhtarlığa gitti. Bazı evraklar hazırlayıp aileye ve bana imzalattı. Ben ise müjdeli haberi vermek üzere hızlıca eve döndüm. Haberi duyan Munise sevinçten havalara uçtu anneciğim anneciğim diye tekrar bağırmaya başladı.

Ciddiye almamak, eğlenmek, önemli bir iş sürende ciddiyetsiz davranmak anlamındaki bu deyim çok kullanılan bir deyimdir. Bir kaç örnek cümle verelim.

• İki usta aralarında dalga geçerken avize düştü.
• Sınıfta en düşük not alan öğrenci ile dalga geçilirken öğretmen araya girdi.
• Bazen yanlış yaptığımda kendimle dalga geçebilirim.
• Oyunda kaybeden arkadaşlar ile genelde dalga geçeriz.

Silah kullanabilecek durumda olan kişiler için kullanılır genelde. Askerlik ile ilgili işlerde çok kullanılan bir deyimdir.

• Seferberlik sırasında eli silah tutan herkes askere alınır.
• Köyde eli silah tutma yaşına gelen erkekler evlendirilir.
• Trabzon’da eli silah tutan erkek – kadın herkesin bir silahı var olma yüzdesi yüksektir.

Hiç umulmadık bir anda bir yerlerden güzel şeyler elde etmek anlamında kullanılır. Beş parasız birinin mirasa konması yada önüne zengin olabileceği bir fırsat çıktığında başına devlet kuşu konmuş derler.

• Zengin koca bulduğunu duyan arkadaşı başına devlet kuşu konmuş diye gülümsedi.
• Piyangodan büyük ikramiye kazanan komşunun başına devlet kuşu konmuş.
• İmarsız tarlasına imar çıkan köylünün başına devlet kuşu konmuş.
• Tarlasından yol geçen amcamın başına devlet kuşu kondu.

Peşine takmak, birilerini yada bir işi arkandan getirmek anlamında kullanılır genelde.

• Mahalledeki dişi köpek gittiği yerden erkek köpekleri peşine takıp getirmiş.
• Evden kaçan kedi peşine kattığı dişi ile birlikte geldi.
• 5 yaşındaki küçük çocuğu peşine takan anne okula götürüyordu.
• Nereye gideceğini bilmeyen genci peşine takmış karakola götürüyordu.

Günlük hayatta çok kullandığımız bir deyim. İçinde bu deyim geçen bir kaç cümle yazalım.

• Selin, dillere destan bir düğün ile evlendi.
• Köy ağasının erkek çocuğu olunca dillere destan bir şölen hazırlattı.
• Yılbaşında hazırladığı parti dillere destandı.

Öncelikle çekimli fiil nedir ve sıfat fiil nedir bunların tanımını verelim sonrasında cümleleri kuralım.

ÇEKİMLİ FİİL : Fiilin en temel özelliği; o eylemi yapan bir kişisinin ve yapılma zamanının bulunmasıdır. Yani işin kim tarafından ve ne zaman yapılmış olduğunu belirtmesidir. Bir fiilin kip ve şahıs ile ifade edilmiş haline “çekimli fiil” denir.

• Sağlık için sabahları erken kalıp yarım saat koşar.
• Muratlar yarım saat önce buradan geçmiş.
• Evden çıkarken kocasının yapması gerekenleri kağıda yazar.
• İstanbul Topkapı Surları bakımsızlıktan yıkılmış.
• Bu kavgadan sonra bir daha geri gelmez.
• Bulmacadaki tüm soruları bilmiş.
• Çamaşırları doğru ayarda yıkarsak solmaz.
• Bilgisayarda yazdıklarımı kaydetmediğim için hepsi silinmiş.
• Bu kulüpte top oynayan ne yabancılar tanıdık.
• Sap döner keser döner gün gelir devran döner.
• Bu pencereden bakarsan boğaz görünmez.

SIFAT – FİİL : Sıfat-fiil, ortaç veya partisip; bir fiilin cümlede sıfat görevinde kullanılan hâli. Türkçedeki üç fiilimsi grubundan biridir. Fiillerin sonuna sıfat-fiil ekleri olan -en, -esi, -mez, -ar, -di, -di, -ecek ve -miş getirilerek oluşturulur. Sıfat-fiiller kendinden sonraki kelimelerle birlikte sıfat tamlaması oluşturur.

• Kadının kocası gelince koşar adımlarla uzaklaştı.
• Gelmiş geçmiş gün nereden hatırlasın?
• Yazar kadın bugün görevinden istifa etmiş.
•  Aniden giderek ardında yıkılmış bir baba bıraktın.
• Cezaevinde iken gelmez bitil tarihinin hayalini kurardı.
• Çok bilmiş Mesut’un o konuşmaları yok mu beni delirtiyor.
• Satıcı solmaz renk diye diye elindeki malları sattı.
• Üzerindeki yazısı silinmiş tsirtleri çöpe attı.
• Gittiği yerde tanıdık bir yüz aramaya başladı.
• Annem yeni döner başlıklı vileda almış.
• Kemal Sunal bir filminde içtiği iksir ile görünmez adam kılığına girdiğini sanıyordu.

Öküz kıskanan kurbağa ve öküz kadar kocaman olmak isteyen kurbağa metinlerinin benzer ve farklı yönlerini belirteceğiniz bir konuşma yapınız. Konuşma olarak aşağıdaki metin kullanılabilir.

Orhan Veli Kanık çevirisinde şair biraz daha resmi bir dil kullanmış. Verilmek istenilen anlam biraz daha gizli. Şiirdeki gerçek anlamı çıkarmak biraz daha zor. Çeviriye birazda şiirsellik katmış.

Nazım Hikmek çevirisi ise düz metin gibi olmuş. Mesajlar daha net. Mecazı anlam yok. Şiirsellik de yok. Biraz daha konuşma havasında canımlı, konuşmalar mevcut.