Yolu Bulmak İçin Bilgiye Mi Yoksa Tahmine Mi Başvurursunuz Neden?

Felsefede doğru yolun bulunabilmesi için onlarca farklı fikir ve akıl yürütme sistemi geliştirilmiştir. Özellikle bilgilerin doğru kabul edildiği koşullarda hangi sonuçların nasıl elde edilebileceğine dair “mantık” temeli oluşturulmuştur. Mantık disiplini, felsefe 3 ayrı kategoriye ayrılmıştır. Bunlar; tümevarım yöntemi, tümdengelim yöntemi ve analoji yöntemidir.

 

Tümdengelim yöntemi ile elde edilen bilginin “kesinlikle” doğru olduğu kabul edilir. Ancak bahsedilen yol bulmak konusunda tümdengelim yöntemi ciddi bir problem ile karşı karşıyadır. Örnekleyecek olursak, tüm insanlar ölümlüdür. Fatih Sultan Mehmet bir insandır. O halde Fatih Sultan Mehmet ölümlüdür bilgisi ortaya çıkar. Ancak Fatih Sultan Mehmet’in ölümlü olduğu bilgisi yeni bir bilgi değildir. Önermenin başlangıç aşaması ile Fatih Sultan Mehmet’in insan olması, bu bilgiyi dile getirmeyi bile gereksiz kılar. Bu nedenle tümdengelim yöntemi ile yeni bilgilerin elde edilmesi mümkün değildir. Ancak tümevarım yönteminde daima “yeni” bilgiler ile karşılaşırız.

 

Kelimenin tam anlamıyla olmasa da, tümevarımda bir “tahmin” söz konusudur. Örnek olarak bugüne kadar gördüğümüz tüm kediler beyazdır önermesini ele alalım. O halde dünyadaki ya da evrendeki tüm kedilerin beyaz olduğu sonucuna varırız. Bu gözlemlerden yola çıkarak oluşturulmuş bir “tahmindir.” Özetle sorunun cevabına gelecek olursak, eğer burada kastedilen “yol” maddesel bir nitelik taşıyorsa tahmine, metafizik bir nitelik taşıyorsa bilgiye başvurulması gerekir.

YORUMLAR

BENZER YAZILAR
KPSS
KAMU PERSONEL
SEÇME SINAVI

03 Mart 2018

KPSS
SIKÇA SORULAN SORULAR
KATEGORİLER