Yazar: hakan

Canlılar için önemli olan şeylerden biri de hayatın devam etmesidir. Bunun olması için de hücrelerin bölünme kabiliyetlerinin yeterli düzeyde olması ile sağlanır. Organizma büyüdükçe ihtiyaç artar ve bu durum hücrenin ihtiyacı olan hücre sayısının da artmasına neden olur. Hayatın devamlılığı da bu noktada görülür. Hücrelerin bölünmesi iki farklı şekilde gerçekleşir. Mayoz bölünme dediğimiz bölüne eşey hücrelerinde gerçekleşir. Eğer bu bölünme sağlıklı bir şekilde gerçekleşmezse, çocuk olma olasılığı düşüktür. Bu yüzden mayoz bölünme neslin devamı için gerekli bir bölünmedir.

Mitoz bölünmede bir sıkıntı yaşanırsa bu hayati riskler taşır. Bu durumu en basit örnekle anlatmak gerekirse, bir kanama söz konusu olduğunda bu durumun durdurulması için anında bir mitoz bölünme geçirilmesi gerekir. Bu sayede orada bulunan hücreler yapılanarak durum düzeltilir. Ancak bu durum her vücut organında gerçekleşir. Herhangi bir kanama, travma hastalık gibi durumların olduğu anlarda, mitoz bölünme gerçekleşmezse bu organizmanın ölmesi anlamına gelir. Mitoz bölünmenin durması da bu bakımda oldukça ciddi bir durumdur. Her iki bölünme de canlılar için farklı önemler taşır. Bu yüzden bunların bilinmesi, kişinin gerekli genetik testlerini yaptırmasının da gerekliliğidir. Eğer eşey hücreleri dışında gelişen bir problem mevcutsa bu durumda kişiler yenilenme, iyileşme ve toparlanma sürecinde aksamalar yaşanmaktadır.

Hücreler belirli bir düzen içerisinde bölünür ve çoğalırlar. Bu düzenin bozulması durumunda hücre ölümü dediğimiz nekroz gerçekleşir. Bu durumda organizma için büyük oranda probleme neden olmaktadır. Normal bir hücrenin sağlıklı olması, düzgün şekilde bölünmesiyle doğrudan alakalı bir durumdur. Bu yüzden hücrenin bölünmesinin kontrolü oldukça önemlidir.

Hücre bölünmesi vücut hücrelerinde mitoz bölünme şeklinde gerçekleşir ve hücrelerin kromozom sayılarında herhangi bir değişme söz konusu olmaz. Ancak eşey hücrelerinde meydana gelen bölünme, mayoz bölünmedir. Bu bölünme esnasında farklılıklar gözlenmektedir. Bu farklılıklar hücre sayısının yarıya inmesiyle gerçekleşir. Anne ve babadan alınacak iki hücrenin birleşimi ile tek bir canlı oluşacağından dolayı, bölünme esnasında yarıya inmesi gerekmektedir. Bu yüzden her hücrenin bölünmesi birbirinden farklıdır. Bu fark, vücut hücreleri ve eşey hücreler aracılığı ile görülmektedir. Ancak bazı hücreler bölünme kabiliyetine sahip değildir. Bunlar sinir hücreleridir ve yenilenmesi imkansızdır. Vücutta bir sinir harabiyeti söz konusu olduğunda bu ciddi bir probleme neden olabilir.

Genetik materyal insanı birey olarak gösteren en temel şeydir. Tüm insanların genetik bilgisine bakıldığında %99’luk bir kısmında benzerlik görülmektedir. Bizleri birbirimizden farklı kılan kısım %1 lik kadar düşük bir kısımdır. Bu yüzde diliminde yer alan binlerce insan vardır. Bu durumda bile her insan birbirinden farklı olmaktadır. Genotip ve fenotipin belirlenmesinde soy ağacı oldukça önemli bir roldedir. Çünkü anne ya da babadan gelen homolog kromozomlar sayesinde ortaya yeni bir canlı çıkar. Bu canlı kardeş adı verilen aynı soydan gelen kişi ile genetik olarak benzerlik göstermez. Bu durum Genotip ile anlatılmaktadır. Ancak fenotip benzerliğinin gözlenmesi normaldir. Dış görünüşe yansıyan bu durum, çocuğun benzerliğinin anneden ya da babadan geldiğini de tanımlar.

Ancak bu durum olmak zorunda değildir. Anne ya da babaya benzemediği durumlarda olabilmektedir. Geniş bir bakıldığında bu durumun olma ihtimali bile bir hayli düşüktür ancak bazı durumlarda sarı anne ve babadan esmer bir çocuğun olduğu görülmüştür. Bu durumda anne babadan gelen homolog kromozomların eşleşmesinden ortaya çıkan bir durum olduğu gözlenir. Genetik bilginin ifadesinde de bu gibi farklılıklar gözlenmektedir. Bir kardeşi de diğer kardeşten ayırt eden bu durum, kişiler arasındaki genotipik farklılıklardır. Birbirine en çok benzeyen kişiler ikizlerdir. Bunların genetik materyalleri gelişim sürecinde belirli bir dizayna göre ayrılmaktadır. Bundan dolayı bu farklılıkların gözlenmemesi normaldir. Sadece fiziksel farklılık değil aynı zamanda duygusal ve düşünsel farklılıkta kardeşler arasında gözlenir.

Okul gazetesindeki haberde Elif’in yaralanan dizindeki hücreler nasıl iyileşmiş olabilir? Düşüncelerinizi paylaşınız.

İnsan vücudunda meydana gelen olaylar zincirine bakıldığında, yapının oldukça kompleks olduğu bilinmektedir. Bu durumun neticesinde, insan vücuduna yapılacak herhangi bir uygulama olumsuz da olsa vücudun buna önlemi bulunmaktadır. Birçok tedavi mekanizması bulunur ve vücut bunu kendisi gerçekleştirir. Örneğin vücudumuzda bir kanama mevcut olduğunda oraya trombositler müdahale ederek kanama pıhtılaşma mekanizması devreye girmektedir. Bu mekanizmanın gerçekleşmesi adına kanama durdurulur ve problem ortadan kalkar.

Vücutta bir yerin kesilmesi durumunda, buradaki dokunun tamamlanması gerekmektedir. Yaralanma hangi dokuda gerçekleşiyorsa, yeni oluşacak hücre o dokuda yer alan şekilde olmaktadır. Dokuların tamamlanması sürecinde insan kolunda yer alan bu problem, yaralanma sonucunda orayı onarmak adına giden hücreler tarafınsan düzenlenmektedir. Hücreler oradaki yapının eksikliğinden dolayı hızlı bir şekilde toparlanma sağlar. Bu sürecin sonrasında da yara iyileşir. Görüldüğü gibi yaranın iyileşme süreci oldukça zahmetli bir süreçtir. Hücreler bu eksikliğin toparlanması için oldukça büyük bir çaba göstermektedir.

İnsanların meydana gelmesi esnasında bir dizi olaylar meydana gelmektedir. Organizmanın en küçük yapı taşı hücrelerdir. Ancak hücrelerin oluşması adına birçok nükleik asit ve bazlar görev yapmaktadır. Hücrelerin bölünmesi esnasında ortaya çıkan kromatin ipliklerin kısalıp kalınlaşması ile kromozomlar oluşur. Kromozom oluşumu sayesinde, birçok genetik materyal ebeveynden aktarılmaktadır. Bizlerinde genetik bilgileri bu sayede nesilden nesile bir şekilde devam eder. Ancak bu durumu sadece kromozom sağlamaz.

Kromozoma yardımcı olan bir dizi parçalar da bulunmaktadır. Bu durumdan dolayı kromozomlar oldukça önemli yapılardır ve genlerin oluşmasını sağlar. Genler ise kromozomlardan oluşan, baz dizisi uzunluğundan meydana gelen genetik birimlerdir. Kromozomların bir araya gelmesi ile genler oluşmaktadır. Genlerin ifadesi sayesinde de bireyler belirlenmektedir. Bakıldığında genin ifadesinin uzun şekli dna olarak isimlendirilir. Dna kalıtsal bilginin taşınmasını sağlayan çift iplikten meydana gelen bir dizidir. Karşılıklı olarak genlerin eşleşmesi ile anlamlı bir zincir oluşturur ve bu zincirde, insanın genetik olarak tüm dizaynı yer alır. Bu bakımdan da oldukça önemlidir. Dna da meydana gelen bir hasar kişinin ölümü ile sonuçlanmasına neden olmaktadır. Dna, gen ve kromozomun meydana getirdiği birim de bizim moleküler düzeyde yapımız olmaktadır. Bunlar oldukça önemli konulardır ve herkesin bilmesi gerekmektedir. Kromozomda oluşan bir hasar, hatalı gen ifadesine neden olur.