Orta Çağ Avrupası’nda Feodalite Egemenken Osmanlı Devleti’nde Uygulanan Toprak Sisteminin Özellikleri Nelerdir?

Orta Çağ Avrupasında Feodalite Egemenken Osmanlı Devletinde Uygulanan Toprak Sisteminin Özellikleri Nelerdir?

Feodalizm kavramı derebeylik olarak bildiğimiz sosyal, ekonomik ve siyasal bir örgütleniş şeklidir. Özellikle Ortaçağ Avrupa’sında yaşanmış olmakla birlikte tarihi süreç içerisin de çok yaygın olarak karşılaşılan bir yapıdır. Feodal yapıların özellikleri şunlardır;

  • Feodalizmin yaygın olduğu toplumlarda klasik anlamda kabul edilen merkezi esaslara uygun bir idare biçimi yoktur. Bunun yerine küçük birimlere ayrılmış yapılar söz konusudur.
  • Feodalizmin kaynağı olarak dokuzuncu yüzyıl Fransa’sı kabul edilmektedir. Nitekim bu tarihten sonra ortaçağ Avrupa’sına derebeylik sistemi de bu ülkeden geçmiştir.
  • Feodal sistemlerde halk ve idareciler arasında kast sistemi bulunmaktaydı. Yani bir eşitlik yoktu. Toplumsal yapı soylular yani aristokrasi, ruhban sınıfı yani rahipler, burjuva yani görece zengin kesim ve köylülerden meydana gelmekteydi.
  • Feodalizmin hüküm sürdüğü topraklara ise soylular egemendi.
  • İktisadi sistem ise kapalı bir yapıdaydı.

 

Osmanlı Devleti ve Toprak Rejimi

Osmanlı Devleti’nde toprak sistemi ortaçağ Avrupa’sından farklı olarak, kendisinden evvel yaşamış diğer Türk-İslam devletlerinde olduğu gibi yapılandırılmıştır. Temelde üç farklı toprak rejimi olmakla birlikte bu ana yönetim biçimleri de kendi içlerinde ayrılmıştır.

  • Bunlardan ilki tamamen halka ait olan, öşür ve harici olmak üzere ikiye ayrılan sistemdir. Bunlardan ilki fethedilen veya fethedilmeden önce de Müslümanlara ait olan, sahibinin her türlü tasarrufuna sahip olduğu topraklardır. Harici topraklar ise fethin gerçekleştirildiği sırada gayr-i Müslimlere ait olan ve el konulmayan arazi ve mülklerdir. Bunlardan devlet vergi almaktaydı.
  • İkincisi ise daha çok topluma hizmet vermek ve sosyal adaleti sağlamak amacıyla kurulan hastane, imarethane, cami, medrese ve çeşitli vakıfların kurulduğu ve satılması kesin olarak yasak olan vakıf arazileridir.
  • Son olarak ise tımar, has, zeamet, mukataa ve ocaklık gibi çeşitleri olan ve tamamı devlete ait olan topraklardır. Bu topraklar belli amaçlarla ve özellikle de tarımsal faaliyet amacıyla ve vergisi ödenmek kaydıyla halka verilmekteydi.
YORUMLAR

BENZER YAZILAR
KPSS
KAMU PERSONEL
SEÇME SINAVI

03 Mart 2018

KPSS
SIKÇA SORULAN SORULAR
KATEGORİLER