Ay: Kasım 2018

Felsefi denemede bulunması gereken özellikler nelerdir?

Bir konu üzerinde yazı yazmak aslında düşüncenin kalıcı bir şeklide ifade edilmesini sağlar. Deneme yazıları da aslında bir düşüncenin çeşitli yollarla ifade edilmesidir. Deneme yazıları genellikle bir düşünceyi özgür bir biçimde sunar ve çeşitli alanlara göre değişiklik gösterir.

Felsefi denemeleri diğer deneme yazılarından ayıran belli başlı özellikler vardır. Bu özellikler;

• Felsefi denemeler, sorgulayıcı, tutarlı ve sistemli bir yol izleyerek ileri sürülen görüşler mantıksal olarak desteklenir.
• Felsefi denemeler edebi denemeler karıştırılmaması gerekir. Çünkü felsefi denemelerde kavramlar farklı anlamlarda kullanılabilir. Ancak bu kavramlar metin içinde açıklanarak mantıksal açıdan ispatı kolaylaşır. Edebi yazılarda ise yazar kelimelerin mecaz anlamlarını kullanabilir ve bunları açıklamak zorunda değildir.
• Felsefi denemelerde öncelikle ele alınan konun ana problemi açıklanır, bu probleme yönelik çözüm önerileri verilir ve denemenin ne amaçla yazıldığı belirtilir.
• Denemenin amacı açıklandıktan sonra ana problemin analizi yapılır ve kavramların mantıksal temellendirmelerine yer verilir.
• Anlatılmak isteten probleme dair daha önce ileri sürülen görüşlerin güçlü ve zayıf yönleri de iyice değerlendirilir.
• Felsefi denemelerde sonuç bölümünün olması şart değildir. Problemin analizi ve eleştirel değerlendirme yapılarak yaz bitirilebilir.

Felsefi bir metni analiz etmenin amacı nedir?

Felsefi metin analizi, genel olarak metinde geçen öğeleri ayrıştırarak aralarında nasıl bir ilişki olduğunu ortaya koymaya amaçlamaktadır. Anacak yapılacak bu analizlerde izlenecek yol ve yöntemlerin açık bir şekilde ifade edilmesi önemlidir. Analiz aşamasında hani yollardan faydalanılacağı sınırlandırılmaz ve başka yöntemler de kullanılabilir.

Felsefi metnin analizi yapılacağı zaman öncelikle metindeki ana problem ve filozofun bu probleme dair temel görüşleri tespit edilmelidir. Ayrıca metinde filozofun kullandığı terimler de ayrı bir öneme sahiptir. Filozofun görüşleri incelenirken kullandığı önerme, argüman ve akıl yürütmeleri de göz önüne alınarak ne derece tutarlılık içerdiğine de bakılır.

Felsefi metin analizinde izlenecek olan diğer yol ise metnin dilsel analizinin yapılmasıdır. Bunun için metinde kullanılan kavram ve ifadelerin anlamsal olarak doğru olup olmadıkları ve birbirlerine bağlanıp bağlanamamaları gibi hususlara dikkat edilir.

Felsefi metin analizin temel amacı metni doğru anlamak ve doğru yorumlamaktır. Bazı metinler genellikle yazardan bağımsız bir şekilde okuyucunun kendi bakış açısıyla anlamlandırdığı metinler olabilir. Bu durumda yazarın anlatmak istediğini değil farklı bir şekilde anlamakta mümkün olabilir.

Felsefi metinler bütüncül bir yapıya sahiptir ve metnin tamamı okunmadan metni oluşturan öğeler sağlıklı bir şekilde değerlendirilemez. Metin içinde birden fazla fikir olabilir ancak aslında tek bir iddiayı ortaya koyulmak istenmiştir. Diğer tüm fikirler bu iddiayı desteklemek için vardır.

Ayrıca filozofun yaşadığı dönemin koşulları ve yaşadığı yerinde analizinin yapılması gerekir. Bu şekilde daha detaylı analizler bağlam analizi olarak değerlendirilir.

 Düşünceler yazı ile nasıl güçlenir?

İnsan zihnindeki düşünceleri bazı durumlarda sözlü olarak ifade edemeyebilir veya düşüncelerini sözlü olarak ne anlama geldiğini belirtemeyebilir. Bu gibi durumlarda düşünceleri yazıya dökmek en iyi yollardan biridir.

Yazılı olarak düşünceleri ifade etmenin bazı faydaları da vardır. Örneğin sözlü olarak söyleyeceklerinizi karşınızdaki muhatap yanlış anlayıp size ters bir tepkide bulunabilir. Ancak aynı düşünceleri yazılı bir şekilde sunduğunuzda o anda karşınızda kimse olmadığı için düşüncelerinize verilen sert tepkileri görmezsiniz. Ayrıca bazı düşünceleri sözlü olarak istediğiniz şekilde ifade edemezsiniz ama aynı düşünceleri edebi sanatları da kullanarak daha iyi bir şekilde açıklayabilirsiniz.

Ayrıca yazılı metinlerle daha büyük kitlelere ulaşma şansınız vardır. Bir görüşü, bir dileği veya bir isteği yazılı olarak hazırlayıp hedef kitlerle paylaşmanız daha kolaydır. Özellikle günümüzdeki sosyal ağların aktif kullanılmasında düşüncelerin yazıyla ifade edilip topluma ulaştırılması kolaydır.

Birde şu şekilde bakarsak; örneğin geçmişte yaşamış birçok bilim adamı, yazar, filozof veya siyasetçilerin kendi dönemlerindeki bilgileri yazıya döktükleri için savundukları görüşleri benimseyenler artmış ve bu düşünceleri daha kuvvetli bir şeklide insanları etkilemiştir. Tüm bunlarla birlikte hangi konuda yazarsanız yazın, kullanacağınız yazım dili ile düşüncelerinizi daha da güçlendirip çevrenizdekilerle paylaşabilirsiniz.

Yazı yazmak, insan hayatında neden önemlidir?

Bazı kişiler kendi iç dünyalarında yaşadıklarını, hayal ettiklerini veya özlediği durumları sözle ifade edemez ve bunları yazıya dökerek insanlara ulaşmaya çalışır. Böylece çok değerli edebi eserler de ortay çıkar. Birçok şair, yazar veya roman yazarı, yaşadıkları olayları veya his dünyalarında olan fırtınaları yazıya dökerek kendilerini bulduklarını ifade etmektedir.

Yazı yazmayı seven bazı kişiler ise belli bir şöhrete veya üne kavuşmak için eser üretmektedir. Asıl amaç bu olunca bu tür yazıların ne kadar edebi değeri vardır, işte orası tartışmaya açık bir konudur. Aaa!  Bu arada sadece üne kavuşmak için yazılan yazıların hepsinin kalitesiz olduğunu söylemekte yanlış olur. Eğer bir eser yazılmış ve okuyucuya sunulmuşsa mutlaka kendine ait bir okuyucu kitlesi vardır.

Ancak benim kendi kişisel kanaatim, yazılan yazıların gerçekten toplum yararına olması ve yazıdaki kelimelerle okuyucuların kalbie dokunmasıdır. Yani bu şekilde yazılmış yazıları seviyorum. Ayrıca çağlar boyu yazılan tüm eserler günümüze kadar gelmiş ve biz bunlardan faydalanabiliyoruz.

Günümüzde de yazı yazmayı seven ve bu işe gönül verenler her ne amaçla yazarlarsa yazsınlar kendilerini çok iyi hissettiklerini düşünüyorum. Belki de hiçbir zaman dile getiremeyecekleri görüşlerini yazarak kendileri gibi hisseden insanlara ulaştırabildikleri için mutludurlar. Bu nedenle yazı yazmak kişilerin kendilerini gerçekleştirdikleri son basamak olabilir.

Felsefi bir yaklaşımla düşüncelerini yazmayla felsefi problem hakkında yazma arasında fark var mıdır? Açıklayınız.

Felsefi bir yaklaşımla düşüncelerini yazmayla felsefi problem hakkında yazma arasında bence bazı farklar vardır. Çünkü felsefi bir metnin pek çok kurucu unsuru ve ögesi vardır. Bunlar; problem, kavrama, gerekçe, açıklama, iddia, karşı iddia ve eleştirilerdir. Ayrıca bu ögelerde kendi içinde tutarlı olması felsefi metnin özellikleri arasında sayılabilir.

Eğer felsefi bir düşünceyle yazılacak olan yazılarda bu saydığımız ögeler bulunuyorsa o metin zaten felsefi bir metin olur. Yok bu ögelere dikkat edilmeden bir metin kaleme alınıyorsa o zamanda deneme diyebiliriz. Ancak felsefi bir problemin açıklanması ve analiz edilmesi daha teknik bir konudur. Bir felsefi metnin analizini yapmak içinde belli kıstaslar göz önünde bulundurulması gerekir.

Felsefi bir problem hakkında yazı yazmak için geçmişte bu probleme dair öne sürülen fikirlerin bilinmesi ve bu fikirlere karşı argümanların geliştirilmesi gerekir. Ayrıca geliştirilen bu karşı argümanlar belli delillerle ispatlanmak ve desteklenmek zorundadır. Felsefi bir problemin tüm detayları en ince ayrıntısına kadar düşünülüp tartışılması ve yeni cevapların akıl ve mantığa uygun olması da önemlidir.

Tüm bunlarla birlikte felsefi bir problem hakkındaki tüm yazıların kendi içinde tutarlı ve yazıda kullanılan kavramların açık ve net olası da gerekmektedir. Ancak bu şekilde herkes tarafından kabul edilecek yeni çözüm önerileri ortaya çıkar.

Felsefenin birey ve topluma kazandırdığı nitelikler nelerdir?

Felsefe, mevcut düşünce ve fikirlerin sürdürülmesini ve yeni bakış açılarının gelişerek yeni fikirlerin ortaya çıkmasını sağlar. Böylece kalıplaşmış yargılardan ve düşüncelerden uzaklaşmanın önünü açar. Felsefenin ana konuları arasında, ak, adalet, özgürlük, barış, mutluluk, erdem gibi problemlerin açıklanması gelir.

Tüm insanlar hayatı anlamak ve yaşanılır kılmak için sürekli bir çaba halindedir. Bu çabaların neticesinde felsefeyle birlikte bilim, sanat, siyaset gibi alanlarda daha fazla düşünmeyi ve sorunlara çözümler üretmek kolaylaşmıştır.

Felsefenin en önemli faydalarından biri olarak insanların bilinçli bir varlık olarak yaşamasının kendi elinde olduğu görüşünü söyleyebiliriz. Felsefe aracılığıyla bireyler, çok yönlü ve ayrıntılı bir şekilde düşünerek, anlama ve açıklama becerilerini kuvvetlendirir ve tahmin yeteneğini geliştirir. Böyle bireylerin toplum için varlıklarının artası neticesinde de toplumun huzuru, mutluluğu, refahı ve ufku daha da genişler.

Felsefenin bireylere kazandırdığı nitelikleri şöyle sıralayabiliriz:

• Özgürce düşünebilir
• Çok yönlü bakış açıları geliştirdiği için yeni fikirler üretebilir.
• Çevresindeki olayları ve tüm olguları akıl yoluyla tartarak sonuca ulaşabilir.
• Kendini daha iyi tanıyarak hayatına yön verebilir.

Felsefenin topluma kazandırdığı nitelikler ise şöyledir:

• Farklı toplumlarla bir arada yaşayarak ortak kültürün oluşması
• Akla ve iradeye değer veren bir toplum olarak geleceğinin planlanmasını yapabilmesi
• Bilgi toplumu olarak bilimin gelişmesi
• İnsanların kendilerini özgürce ifade edebilecekleri bir toplumun oluşması
• Demokrasi bilincinin gelişmesi.