Ay: Aralık 2018

Cumhuriyetle birlikte Türk halkının sahip olduğu hak ve özgürlükler nelerdir? Yazınız.

 

Cumhuriyetin ilanından sonra birçok konuda köklü değişiklikler yapıldı. Bu değişiklikler içinde Türk halkının hak ve özgürlükleri de güvence altına alındı. Cumhuriyetle birlikte Türk halkının kazandığı hak ve özgürlükler şunlardır:

 

• Cumhuriyetin ilanıyla birlikte eğitime daha çok önem verilerek, kadın, erkek, genç ve yaşlı herkese okuma yazma öğretilmeye başlandı.
• Cumhuriyetle birlikte kişilerin istediği yere yerleşme ve seyahat etme hakları devlet tarafından güvence altına alındı.
• Cumhuriyetin ilanından sonra, kadın hakları da düzenlendi. Kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilerek, muhtar, milletvekilli, belediye başkanı olmalarının yolu açıldı.
• Sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkın herkese tanındı.
• Kadın ve erkekleler boşanma durumunda eşit haklara kavuştular.
• Kişilerin maddi ve manevi dokunulmazlıkları korunma altına alındı.
• Kişisel güvenlik ve özgürlükler artırılarak güvence altına alındı.

Çevrenizde tarihî eser var mı? Varsa ne olduğunu söyleyiniz. Çevrenizde bulunan tarihi eserlerden birini tanıtınız.

 

Biz Edirne’de oturuyoruz. Bu nedenle çevremde birçok tarihi eser mevcut. Özellikle Edirne Osmanlı Devleti’ne başkentlik yapmış bir il olduğu için o döneme ait eserler bulunmakta. En meşhur tarihi esere ise Selimiye camii diyebilirim. Bunun yanında yine aynı döneme ait şadırvanlar, köprüler, kervansaraylarda var. Ayrıca Selimiye camisinin dışında başka camilerde bulunmakta. Bunlarla birlikte birkaç tanede kilise görmüştüm.

 

Edirne’yi ziyaret eden herkes gibi benimde en çok dikkati çeken Selime Camii’dir. Selimiye Camii Mimar Sinan’ın ustalık eserim dediği bir camidir ve caminin içinde bulunan ters lalesi ile meşhurdur. Herkes bu ters lalenin hikayesini merak eder.

 

Selimiye Camii, ihtişamlı yapısıyla Edirne merkezde yer alır ve dört minareden oluşur. Minarelerin özellikleri ise hangi yönden bakılırsa bakılsın iki minare olarak görülmesidir. Buda Mimar Sinan’ın ne kadar ustaca bir eser yaptığının bir göstergesidir. Caminin geniş bir avlusu ve avlunun tam ortasında bir şadırvan vardır.

 

Caminin çevresinde bulunan küçük odacıklar önceleri öğrencilerin ders gördüğü medrese olarak kullanılıyormuş ama şimdi müze haline getirilmiş. Bu müzede deneme ait birçok eser sergilenmekte. O zamanın giysileri, mutfak eşyaları, silahlar vb. Hatta o zamana ait bir top bile var. Savaşlarda kullanılmış ve şimdi sergileniyor.

 

Eğer Edirne’ye yolunuz düşerse mutlaka ziyaret etmeniz gereken bir eser. Mimar Sinan’ın o zamanın imkanlarıyla nasıl muhteşem bir eser inşa ettiğin kendi gözlerinizle görebilirsiniz.

Evde, okulda ve yaşadığımız çevrede görev ve sorumluluklarınız nelerdir? Aşağıdaki tabloya yazınız.

 

Hepimizin evde, okulda ve yaşadığımız çevrede görev sorumlukları vardır. Bunları maddeler halinde açıklamak gerekirse:

 

Evdeki sorumluluklarımız:

1. Ödevlerimizi zamanında yapmak
2. Odamızı düzenli ve temiz tutmak
3. Evde kardeşimiz varsa ona yardım etmek
4. Annemize evde yapabileceğimiz konularda destek olmak
5. Ailemizdeki büyüklere saygıda kusur etmemek
6. Kıyafetlerimizi, okul eşyalarımızı ve diğer eşyalarımız temiz ve düzenli tutmak
7. Kullanmadığımız aletleri kapalı tutup, odamızı kullanmıyorsak ışığını kapatmak
8. Evdeki banyo ve lavaboları temiz kullanmak
9. Evimizdeki kişisel bakım ürünlerini israf etmeden kullanmak

 

Okuldaki Sorumluluklarımız:

1. Derslerde sesiz durup öğretmenimiz dinlemek
2. Ders araç gereçlerini temiz kullanmak
3. Okulumuzu ve sınıfımız temiz tutmak
4. Sıraların üzerine yazı yazmamak
5. Çöplerimizi çöp kutusuna atarak hem okulumuz hem de sınıfımızın temiz kalmasını sağlamak
6. Hem öğretmenimize hem de arkadaşlarımıza saygılı davranmak

 

Çevremize Karşı Sorumluluklarımız:

1. Çevremizde bulunan ortak alanları temiz tutmak
2. Apartmanımızdaki merdiven, asansör vb. alanları temiz tutmak ve gereksiz yere asansörü kullanmamak
3. Otobüs duraklarında sesiz ve kargaşaya mahal vermeden beklemek
4. Cami, kütüphane gibi yerlerde sessiz durmak
5. Piknik ve oyun alanlarındaki araç ve gereçleri kurallarına uygun ve dikkatli kullanmak
6. Kısaca okul, ev, mahalle ve tüm çevremize karşı saygılı olarak gerekli kuralları uyarak yaşamak.

Sizin görev ve sorumluluklarınız nelerdir? Örnekler veriniz.

 

Ben bir öğrenci olarak öncelikle okuluma önem vermeliyim. Bu nedenle öğretmenimin verdiği ödevleri zamanında yapmalı ve sınıfta ders anlatırken onu çok iyi dinlemeliyim. Okuldan eve geldiğimde ise derslerimi zamanında yapmalı ve ertesi günkü okul eşyalarımı hazırlamalıyım.

 

Bunun dışında anneme ev işlerinde yardımcı olmalıyım. Örneğin, kendi yatağımı ve odamı toplayarak annemin işini kolaylaştırabilirim. Ayrıca annemin akşam yemeklerini hazırlarken ve sofra kurarken ona ufak yardımlarda bulunabilirim.

 

Kendime ait de sorumluklarım var tabi. Onlarda; her zaman kişisel bakımıma özen göstermeliyim. Dişlerimi fırçalamalı ve düzenli banyo yapmalıyım. Böylece sağlığımı da korumuş olurum.

 

Ayrıca aile büyüklerine saygıda kusur etmemeliyim. Akşamları erken yatıp sabahları erken kalkarak düzenli bir hayat yaşamalıyım. Küçük kardeşimin ödevlerine yardım ederek onunda başarılı olmasını sağlayabilirim.

Çevrenizde bulunan ortak kullanılan alanlara örnekler veriniz. Bunları korumak için neler yapabileceğinizi anlatınız.

 

Çevremizde ortak kullandığımız araçlar gibi herkesin kullanımına açılmış ortak alanları da kullanırız. Ancak bu ortak alanları kullanırken de belli başlı kurallara uymamız gerekir. Ayrıca kullandığımız bu ortak alanları temiz tutmamızda çok önemlidir.

 

Çevremde bulunan ortak alanları şöyle sıralayabilirim:

 

• Okul
• Etüt Merkezi
• Cami
• Kültür Merkezi
• Yaya geçitleri
• Spor salonları
• Çocuk parkı
• Spor aletlerinin bulunduğu alanlar
• Hastaneler
• Piknik Alanları
• Ormanlar
• Kütüphaneler
• Otobüs durakları
• Müzeler

 

Bu ortak alanlarını her zaman kurallara uyarak kullanmalıyız. Örneğin camilerde halılar vardır ve ayakkabıyla camiye girmek yasaktır. Bu nedenle camilerin temiz olması için temiz çorapla ayakkabılarımızı çıkararak ziyaret etmeliyiz.

 

Müzelere, kültür merkezlerine vb. alanlara gittiğimizde de buradaki özel parçalara dokunmamalı izinsiz farklı odalarına girilmemeli ve yiyecekler bu tür alanlar girmemeliyiz. Ancak bu şekilde bu alanlar temiz olarak kalır ve diğer insanlara da fayda sağlar.

 

Okul, etüt merkezi gibi eğitim aldığımız alanlardaki araç ve gereçli dikkatli kullanmalıyız. Ayrıca buralarını temiz tutmalıyız ki sağlıklı bir ortamda eğitim almaya devam edebilelim.

 

Ormanlar ve piknik alanları gibi açık alanlarda da çok hassas davranmalıyız. Buralarda piknik yaptığımızda çöpleri ortalara dağıtmayarak çöp kutularına atmalıyız. En önemlisi de özellikle ormanlık alalarda ateşli cisimler kullanmamalı ve yasak olan yerlerde mangal yapmamalıyız. Aksi halde orman yangınlarına sebep olabilir ve milli servetimiz olan ormanların yok olmasına neden olabiliriz.

Çevrenizdeki insanlarla birlikte kullandığınız araçlar hangileridir? Aşağıdaki tabloya yazınız.

 

Yaşadığımız şehirde ve bölgede diğer insanlarla beraber ortak kullandığımız birçok alan ve araçlar vardır. Gerek alanlar olsun gerekse ortak kullanılan araçlar olsun bu tür yerleri belli kurallara uyarak kullanmalıyız. Böylece hep düzensizlik ortadan kalkar hem de kargaşa yaşanmamış olur. Örneğin, her gün okula giderken kullandığım okul servisi vb. araçları temiz tutmalıyız ve servi aracındaki aletlere zarar vermemeliyiz.

 

Benim çevremde kullandığım ortak araçları şöyle sıralayabilirim:

 

• Metro
• Metrobüs
• Belediye Otobüsü
• Minibüsler
• Tramvay
• Okul Servisi
• Market servisleri gibi.
• Uçak
• Vapur
• Feribot

Yönetim birimlerini küçükten büyüğe doğru yazınız.

 

Yönetim biçimlerinin küçükten büyüğe sıralanışı şöyledir:

 

• Muhtar
• İlçe Belediye Başkanı
• Kaymakam
• İl Belediye Başkanı
• Vali
• Cumhurbaşkanı

 

Muhtar: En küçük yönetim birimi olan muhtarların görev yetkileri sadece kendi mahallerini kapsamaktadır.

 

İlçe Belediye Başkanı: Yerel seçimler yapılarak belirlenen İlçe Belediye Başkanı ilçesinin her türlü hizmet faaliyetlerini planlamak ve uygulamakla yükümlüdür. Ayrıca bazı konularda il Belediye başkanına bağlıdır.

 

Kaymakam: Devlet memuru olarak atanarak görev yapar ve ilçenin tüm yönetim işleyişinden sorumludur. Bu kişilere bürokratta denir. Kaymakamla il valiliğine bağlı olarak görev yapar.

İl Belediye Başkanı: İl belediye başkanları da seçimle göreve gelerek il için yapılacak tüm hizmetleri planlayan siyasilerdir.

 

Vali: Devlet memuru olarak görev yapan bir bürokrattır ve ildeki her türlü işleyişin yürütülmesi, takibi ve uygulanmasını sağlar. İç işleri Bakanlığı’na bağlıdır.

 

Cumhurbaşkanı: Yeni seçim sistemine göre halk tarafından seçilir ve yine yeni seçim sistemiyle başkanlığa geçildiği için Başbakanlık kaldırılmıştır. Bundan ötürü yürütme faaliyetlerin başıdır. Meclisteki milletvekilleri ile birlikte ülkeyi yönetir.

Nerede yaşıyorsunuz? Yaşadığınız yeri kimler yönetiyor? Söyleyiniz.

 

Biz ailemle daha önce Edirne ilinde yaşıyorduk. Ancak babamın işi nedeniyle İstanbul’a taşınmak zorunda kaldık. Hepimiz biliyoruz ki İstanbul devasa bir metropol şehir. Bu nedenle ilçeleri de Anadolu’daki bazı ilerden bile büyük. Bizde İstanbul’un son yıllarda hızlı bir büyüme gösteren Esenyurt ilçesinde oturuyoruz.

 

Esenyurt nüfusu her gecen gün artan bir ilçe ve bu nedenle çok kalabalık diyebilirim. Tüm cadde ve sokakları günün her saatinde dolu ve trafik akış genelde yavaş. Alışveriş merkezleri ve diğer dükkanlarda da hep insanlar var. Hastane ve diğer devlet kurumlar da bir hayli kalabalık ve işlemlerinizi yaptırmakta güçlük çekiyorsunuz.

 

Esenyurt bir ilçe olduğu için yönetim kadrosunda; Kaymakam ve Belediye Başkanı var. Tabi ilk önce oturduğum mahalleyi de muhtar yönetiyor. İstanbul’un ilçesi olduğu için tüm bu birimler İstanbul Valiliğine ve İstanbul Büyükşehir Belediyesine de bağlı olmak zorundalar.

 

Kısaca özetleyecek olursam; Muhtar, Esenyurt Belediye Başkanı, Esenyurt Kaymakamı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı, İstanbul Valiliği ve son olarak da Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı.

Parklardaki oyuncakları kullanırken hangi güvenlik kurallarına uymalıyız? Aşağıya listeleyiniz.

 

Her çocuk oyun parklarına gitmeyi çok sever ve buradaki oyuncaklarla oynamak için can atar. Ancak bu parklarda kullanılacak aletleri dikkatli kullandığımızda ancak güvenli olabiliriz. Yoksa ufak ya da büyük bazı kazalarla karşılaşabiliriz.

 

Parklardaki oyuncakları kullanırken alabileceğimiz bazı güvenlik önlemleri vardır. Bunları şöyle sıralamak mümkün:

 

• Öncelikle oyun parklarındaki oyuncaklar kullanılırken çok dikkatli olmalıyız.
• Kaydıraktan kayarken ellerimiz asla bırakmamalıyız.
• Kaydırakta kayan diğer arkadaşlarımızı itmemeliyiz.
• Salıncakta sallan çocuklar varsa, salıncağın arkasından ve önünden geçmemeliyiz.
• Salıncakta sallanırken güvenlik zincirini mutlaka takmalıyız.
• Salıncakta sallanan çocuklara dışardan müdahale etmemeli ve onları sallanırken bir şeyler vermeye çalışmamalıyız.
• Tahterevalliye binerken çok dikkatli olmalı, diğer arkadaşımızla birlikte hareket ederek tahterevalliye binişimizi ve inişimizi ayarlamalıyız. Aksi halde dengemiz bozularak yere düşebilir ve bir yerimiz yaralanabilir.
• Oyun parklarında bulunan asma aletlerine iniş ve binişlerde diğer arkadaşlarımızla çarpışmamaya dikkat etmeliyiz.
• Parklarda bisiklet, paten ve kay kay kullanırken mutlaka kask ve dizlik kullanmaya özen göstermeliyiz.

Parkta oyun oynarken karşılaştığınız bir kazayı ve bu kazanın sebebini anlatınız.

 

Evimizin hemen yanında bir çocuk parkı var. Tatil günlerinde ve okuldan geldikten sonra bazen oraya oyun oynamak için gidiyorum. Tabi yanımda arkadaşlarımda oluyor. Ayrıca çocuk parkının hemen yanında büyükleri için yapılmış spor aletlerinin olduğu ek bir alan daha var.

 

Geçtiğimiz hafta sonu yine arkadaşlarımla sözleşerek oyun oynamak içi o parka gittik. Önce salıncakta biraz sallandık ve daha sonra diğer oyun aletlerine binerek oyunumuza devam ettik.

 

Benim çok sevdiğim Buse isimli bir arkadaşım var. Onunla birlikte tahterevalliye binmek istedik.  Başka çocuklar olduğu için bir süre bekledikten sonra nihayet sıra bize geldi. Tahterevallinin bir ucuna ben diğer ucuna da Buse oturdu. İlk başta gayet güzel eğleniyorduk. Ancak sınıfımızın aşarı çocuğu olan Doğukan yanımıza geldi ve tahterevallimize dokunmaya başladı. Biz yapma etme desek de bizi dinlemedi.

 

Doğukan daha sonra Buse’nin olduğu yana giderek onu itti ve Buse yere düştü. Buse tahterevalliden düşünce tabi ki bende düştü. Çünkü tahterevallinin dengesi bozulmuştu. Bana bir şey olmadı ama Buse düşmenin etkisiyle dizini taşa çarpmış ve kanamaya başladı.

 

Hemen ailesine haber vermeye gittim ve Buse’nin annesi gelerek bizi evlerine götürdü. Şimdi eğer Doğukan Buse’ye dokunmamış olsaydı bu kaza olmayacaktı. Çünkü oyun alanları her ne kadar güvenli gibi görünse de her zaman oyun oynarken dikkatli olmalıyız. Ayrıca diğer oynayan arkadaşlarımız da fırsat vermeli ve onların kullandıkları oyun aletlerine müdahale etmemeliyiz.

 

İlk başta basit bir kaza gibi görünse de daha büyük bir şey de olabilirdi. Bir çocukluk yaramazlığı gibi görünen bu gibi durumlarla karşılaşmamak için çevremize saygılı olmalı ve oyunlarımızı kurallarına göre oynamalıyız.