Ay: Ocak 2019

Bilim insanlarından bazılarının birden çok alanda çalışma yapmasını yorumlayınız.

Bazı bilimler benzer konulardadır ve birbirini tamamlayacak niteliktedir. Ayrıca daha iyi bir araştırma yapmak için çok fazla donanıma ihtiyaç vardır. Bu nedenle bilim insanlarının bazıları birden çok alanda çalışma yapmayı tercih etmiştir. Bunu bir örnekle açıklayacak olursam; matematik, geometri ve astronomi gibi pozitif bilimler aynı anda uzmanlık gerektirir. Yani astronomik hesaplamalar yapabilmek için mutlaka matematik ve geometri bilgisine ihtiyacınız olacaktır. Aksi halde yanlış hesaplamalar yapılabilir. Diğer bir örnek ise, coğrafi keşifler ile ilgilenen bilim adaları verilebilir. Bu bilim adamlarının da mutlaka belli hesaplamaları yapabilmeleri için matematik bilgisine ihtiyaç duyarlar.

Bilim adamlarının birden fazla bilim ile uğraşmalarının bir diğer sebebi ise kendi özel ilgilerinin olmasıdır. Örneğin bir matematikçi, felsefe ve güzel sanatlara da ilgi duymuş ve her iki bilim dalında da eser bırakmış olabilir. Aynı şekilde sayısal bilimlerle uğraşan bir bilim adamı doğayı, evreni veya psikolojiye olan merakından ötürü bu bilim dalları üzerine de araştırmalar yapmıştır.

Bilim adamlarının birden fazla bilimle uğraşması hem toplumlara büyük fayda sağlamış hem de bilim adamları buldukları buluş veya yaptıkları araştırmaları daha güvenilir kaynaklardan bilgi edinerek gerçekleştirmiştir.

Sizce geçmişten günümüze toprak niçin bu kadar çok önemlidir?

Toprak, ilk çağlardan itibaren insan için çok önemlidir ve insan-toprak ilişkisi insanlığın tarihi kadar eskidir diyebilirim. Bunun en büyük nedeni insanların hayatta kalabilmeleri için temin edecekleri besinleri toprağı işleyerek elde ettikleri içindir. Ayrıca insanların et, süt, yumurta gibi temel gıda maddelerini elde ettikleri hayvanların yaşaması da yine toprağa bağlıdır.

İnsanların hayvanlardan ve toprak yararlanmaları, toplayıcılık, avcılık, ziraatçılık ve modern ziraatçılık olmak üzere çeşitli aşamalardan geçerek günümü kadar gelmiştir. İnsanlar ilk zamanlar topraktan elde ettikleri bitkilerin tohumlarını depolamışlar ve daha sonra yeşerdiğini görünce bu tohumları ve fideleri toprağa gömmeleri gerektiğini anlamışlardır. Böylece ilk ilkel tarım faaliyetleri başlamış ve insanlar birçok sebze ve meyve yetiştirmeye başlamıştır.

Göçebe bir toplumdan yerleşik düzene geçen insanlar, tarım sayesinde yaşam biçimleri ve üretim alışkanlıkları değişmiştir. Yapılan bu tarım faaliyetleri ilk önceleri insan gücü ve hayvan gücüyle sürdürülürken daha sonraki yıllarda makineleşmeye geçerek daha hızlı bir şekilde ürün elde edilmeye başlanmıştır. Her çağda yaşanan gelişmeleri sayesinde günümüz modern tarımına kadar gelinmiştir.

Tüm bunlarla birlikte toprağın insanoğlu için diğer faydaları ise; inşaat alanında kullanılan kiremit, fayans, tuğla, porselen ve cam gibi maddelerinde hep topraktan elde edilmesidir. Bu nedenle toprak unsuru hem tanrımın hem de sanayinin vazgeçilmez bir unsurudur denilebilir.

Türk toplumunda sosyal dayanışma ve yardımlaşma her zaman her dönemde önemli olmuştur. Sizce bunun sebepleri nelerdir?

Türk toplumunun genetik kodlarında yardım etme isteği vardır. Tarih sahnesinde nereye bakarsak bakalım Türklerin yardıma muhtaç olan tüm toplumlara yardım ettiklerini görürüz. Hatta bu yardımları sadece kendi milletinden olanlara değil ırk, dil, din ve mezhep ayrımı gözetmeksizin yaptıkları görülür.

Bunun en yakın örneklerinden biri;  ülkelerinde yaşan savaştan kaçan yaklaşık 4 milyon Suriyeliye yapılan yardımlar gösterilebilir. Yüce Türk halkı muazzam bir misafirperverlik örneği göstererek milyonlarca kişiyi bağrına basmıştır. Sadece Suriyeliler mi? Tabii ki hayır. Sınır komşumuzu olan Iraktan da gelen binlerce kişiye de daha önceleri çeşitli yardımlar yapılmıştır. Bununla birlikte ülkenin dört bir tarafında yaşanan açlık ve kuraklı çeken insanlara da başta Türk Kızılayı olmak üzere birçok Sosyal Yardım Vakfı aracılığıyla gıda, ilaç, giyim ve diğer insani yardım malzemeleri ulaştırılmaktadır.

Türk toplumun sosyal dayanışmasının bu kadar çok olmasının nedenlerinde biri de inandıkları İslam dininin, insanlara yardımlaşmayı ve cömertliği tavsiye etmesidir. Bu nedenle gerek kendi topraklarında yaşayan hemşerilerine gerekse diğer dünya ülkelerinde yaşanan sıkıntılara hiçbir zaman kayıtsız kalmamış ve elinden gelen yardımı ve desteği göstermiştir.

Bu yardımlar halen devam etmektedir ve sonsuza kadar da devam edeceğe benziyor. Bunun en büyük nedenlerinde biri de Türk toplumunun özellikle yerleşik düzene geçtiğinde vakıflaşmaya verdiği önem olarak belirtilebilir. Kurulan vakıflar sayesinde zorda kalan hiç kimse mağdur olmamış ve bir şekilde yardım kendilerine ulaştırılmıştır. Yağılan bu yardımlar ve kurulan bu vakıflar sadece insanların ihtiyaçları için değil birçok korunmaya muhtaç hayvanında gerekli desteği almasını kolaylaştırmıştır.

Türk toplumunda ki bu vakıflar ve yapılan yardımların dünyada başka bir ülkede bulmak mümkün değildir. Hatta diğer ülkelerde yaşayan kişiler Türk toplumuna o kadar çok güvenmişlerdir ki; Türklerin bu yardımseverliğini şöyle ifade ederler: “Türkler geldiyse kurtulduk”

Vakıfların kuruluş amacını ve faaliyetlerini özetleyebilecek kavramları söyleyiniz.

Her çağda toplumlar kendi yapıları içerisinde dayanışma, güvenlik ve sosyal yardım ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla çeşitli kurumlar oluşturmuşlardır. Bu kurumlar tarih boyunca kurulan tüm Türk devletlerinde oluşturulmuş ve etkili bir şekilde de istifade edilmiştir.

Vakıf, insanların yardımlaşma amacıyla sahip oldukları kişisel servetlerinden veya gelirlerinden bir kısmını gönüllü olarak kamu yararına kullanılması amacıyla ortaya çıkmış bir kurumdur. Türk-İslam tarihinde bu amaçla kurulmuş birçok vakıf örneklerine rastlamak mümkün. Kurulan bu vakıflar sayesinde devletin yükü azalmış ve insanların ihtiyaç duydukları her şey daha kısa süre içinde gerçekleşmiştir.

Vakıflar insanların hem maddi hem de manevi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla faaliyet gösterir. Ekonomik durumu olmayan öğrencilere kalacak yer, giyim ve eğitim masraflarını karşılamak için burslar, kimsesizler için kalacak yer ve sıcak yemek, hastalara tedavi ve ilaç takviyesi, ruhsal sorunları olan için psikoloji destek gibi daha birçok alanda çok kıymetli hizmetlerde bulunurlar.

Sadece insanların ihtiyaçları değil çevrenin korunması, sokak hayvanlarının barınaklara yerleştirilmesi, nesli tükenecek hayvanların korunması gibi hizmet alanları geniş bir yelpazede yer alır. Ayrıca günümüzde tarihi eserlerin yeniden restorasyonu ve korunması amacıyla da çeşitli vakıflar kurulmuştur.

Vakıfların kuruluş amacını ve faaliyetlerini özetleyebilecek kavramları şöyle sıralamak mümkün:

• Yardımlaşma
• Koruma kollama
• Hizmet
• İnfak
• Bağış
• Gönüllülük
• Sohbet
• Ünsiyet
• İnsan Hakları
• Makbuz
• Burslar

Barınak gibi kavramlardan söz edilebilir ve bu kavramları daha da arttırmak mümkündür. Çünkü vakıfların faaliyet alanları oldukça geniştir.

Günümüzde matbaa olmasaydı hayatımızda ne gibi değişiklikler olurdu? Tartışınız.

İletişim her ağda çok önemli olmuştur ve iletişim alanında yapılan en büyük buluşlardan biri de hiç kuşkusuz matbaanın bulunması olmuştur. Matbaanın bulunmasıyla birlikte insan yaşamının, toplumsal, kültürel ve siyasi alanlarda gelişimi daha hızlanmıştır diyebilirim.

Matbaa bir toplumun gelişmesi ve değişimi için en etkili itici güçlerden biridir. Çünkü gazete ve kitapların daha çok sayıdaki kişiye ulaşması hem bilginin paylaşımını kolaylaştırmış hem de yaşanan gelişmelerden diğer insanların da haberdar olması sağlanmıştır. Bu gelişmelerle birlikte gazetecilik gibi bir mesleğin doğuşu da sağlanmıştır.

Günümüze geldiğimizde çağlar öncesi yazılan birçok eseri şuan okuyabiliyorsak bu hep matbaanın bulunmasıyladır. Ünlü birçok bilim adamının, siyasetçinin, psikologun, tarihçinin ve daha birçok akademik çalışmaya şuan ulaşabiliyorsak bu kitapların matbaa sayesinde basılarak çoğaltılmasıdır.

Eğer matbaa bulunmasaydı, geçmiş tarihimiz hakkında bu kadar detaylı bilgilere ulaşamazdık. Yüzyıllar önce yaşayan yazarların yazmış oldukları eserler el yazması olduğu için sadece müzelerde sergileniyor olabilirdi. Böylece her eserin tek bir sahibi olurdu ve biz birçok bilgiden yoksun bir şekilde yaşardık.

Matbaanın kullanılmasıyla bilimsel ve edebi eserle çoğaltılmış ve geniş kitlelerin kullanımına sunulmuştur. Böylece hem kültür, hem bilim hem de sanatta yaşanan gelişmeler hızlanmıştır. Eğer matbaa icat edilmemiş olsaydı biz bu esrelerin hiçi birinden haberimiz olmazdı. Günümüzde bilgi aldığımız kitaplar, yiyeceklerimizin paketlerindeki uyarıcı yazılar, ilaç prospektüsleri, biletler, giysiler ve daha sayamayacağım kadar çok insani ihtiyaçlarımızı bu kadar kolay karşılayamazdık. Şuan ki rahatlığımız hep matbaanın icadı ve kullanılmasıyla gerçekleşmiştir.