Dershane.TV

Felsefe, hiçbir zaman kümülatif bir düşünce disiplini olmamıştır ve hiçbir zaman böyle bir disiplin olduğunu iddia da etmemiştir. Tersine, felsefe, her isteyen kişinin tamamen baştan yıkarak yeniden kurabileceği yapılar üzerinde kendini var eder. Sürekli yıkılıp tekrar yapılandırılan bir düşünce sisteminin ise temel yapı taşları o yapıların kendisi değil o yapıların oluşturulma biçimidir. Örneğin şüpheciliktir, örneğin sorgulayıştır. Felsefenin ortaya çıkış sürecinde asıl önemli olan şey hiçbir zaman hangi filozofun ne dediği olmamıştır, bir filozof ne kadar ünlü olursa olsun ya da ne kadar önemli teoriler ortaya çıkarmış olursa olsun onun cevapladığı soruların aynısını yeni gelen filozofların yeniden cevaplayacaktır. Bundan dolayı da felsefe biriktiren bir düşünme biçimi değildir asla. Yapı bozumcudur. Kural yıkıcıdır. Hatta belki de daha fazlasıdır. Bu yüzden felsefe hiçbir zaman kesin yargılara varılamayacak ve kesin sonuçlar sunulamayacak soruları yeniden ve yeniden sormaya devam eder. Asıl amaç bu soruları sormaktır.

Soruda sıralanan tarihler din felselerinin ortaya çıkışı kapsamında değerlendirilebilir. Özellikle Hiristiyan dini felsefesi ve İslam dini felsefesi bu tarihler arasında ortaya çıkmış olan felsefelerdir. Bu felsefe öçeşitleri bu dönem içerisinde Tanrı ve dinlerle ilgili ilişkilerin güçlendiğine ve insanların bu kavramlar aracılığı ile dünyayı kavramaya çalıştığına dair önemli ipuçları olarak nitelendirilebilirler. İnsanlar bu dönemler içerisinde aynı zamanda dini kurumlar ile de yakındı ve bu kurumlar aracılığı ile de dünyayı anlamlandırmaya çalışıyorlardı. Bu tarihler arasında ayrıca birbirinden farklı din felsefeleri ortaya çıktığından dolayı dinler arasındaki temel farklılıkların neler olduğu ortaya çıkmıtşır. Farklı dini kurumlar örneğin kilise ya da cami gibi kurumlar nasıl bir politika ve felsefe izlemeleri gerektiğine yavaş yavaş karar vermişlerdir. Bu kapsamda bu dönemin düşünürleri, bu dönemin felsefi izlencesi son derece özeldir ve bundan sonraki dönemi de çok yakından ilişki içerisine girerek etkiler. MS 2-MS 15. Yüzyıl tarihsel açıdan kritiktir.

Eski Türklerin hikmet görüşlerinde var olanın tasavvufi bir şekilde dünyanın her yerinde tezahür ettiği fikri vardı. Yani Tanrı tek ya da biricik bir nesne değildi, Tanrı yeryüzüydü, Tanrı evrendi, Tanrı var olan her şeyin içerisindeki biricik ana parça ve nüve idi. Bir çiçeğe baktığınızda da Tanrı’yı görürdünüz, aşık olduğunuz kadına ya da erkeğe baktığınızda da Tanrı’yı görürdünüz. Bundan dolayı Tanrı’yı gökte ya da uhrevi noktalarda aramaya hiç mi hiç gerek yoktu. Tanrı var olan her şeyin içerisinde aktif olarak vardı ve buradaydı. Antik Yunan filozoflarının felsefe görüşleri ise birbirinden ayrılırdı. Örneğin platon Tanrı’nın tek ve biricik olduğunu söylerken bir idealler evreninden bahsederdi .Tanrı o idealar evreninin yaratıcısı olarak kutsal ve yüce idi. Maddeye kesinlikle bürünmemiş olduğu düşünülen Tanrı son derece soyuttu. Bundan dolayı aslında temelde Eski Türk metinlerinde geçen hikmet fikir ile Antik Yunan Düşünceleri arasında benzerlik vardır fakat bunların bağlamları farklıdır.

Sokrates’in görüşüne göre bilgili insan erdemli insandır. Herhangi bir kişi bilgisiz ya da vahil bir kişi ise ancak o zaman kötü bir insan ya da erdemsiz bir insan olabilir. Bundan dolayı iyi ve güzel dünyanın oluşmasının tek koşulu insanların yaşam ve yaşamın işleyişi hakkında sonsuz bilgiye doğru gitmelerini sağlamaktır. Sokrates, her zaman için şunu söyler: bir kötülük yapan insan ya da hareketlerinde erdemsizlik gösteren insan, kuşkusuz ki kötülüğün sonuçları ya da kötülüğün manası hakkında yeterince bilgisi olmayan cahil insandır. Eğer bilseydi, asla yapmazdı. Dolayısıyla insanın masum ve iyi olarak doğduğuna inanır. Kısacası eğer trafikte araç kullanan kişi kırmızı ışıkta geçmesinin birilerini yaralamasına sebep olacağını bilseydi, fakat bunu teoride değil, gerçekten pratikte böyle olacağını, bu teorik düşüncenin yüz yüz şekilde gerçekleşeceğini bilseydi, asla o kırmızı ışıktan geçmezdir. Bu düşünceden de çıkarsayabileceğimiz gibi, kötülük ya da erdemsizlik cahilliktir.

Ünlü söz ne der? Tam da şöyle: ‘’Bu dünyada yaptıklarımız, sonsuzlukta yankılanır.’’ Bir işiy a da eylemi yapma sebebimiz her ne olursa olsun, o iş ya da eylem bizim tarafımızdan yapıldığından dolayı artık bizim eylemimiz, bizim işimiz, ve daha da ileri gidildiğinde ‘’biz’’ haline gelmiştir. Bundan dolayı bu dünya içerisinde attığımız her adım, söylediğimiz her söz, ağzımızdan çıkan her hece bu dünyada bizi temsil eden biricik oluşumlardır. Bundan dolayı bir işi yaparken düşünmemiz gereken ilk şey kesinlikle bu işi neden yaptığımız değildir. Daha doğrusu, bir işe verdiğimiz önem o işi neden yaptığımız üzerinden şekillenemez. İşlere verdiğimiz önem öncelikle kendi karakter ve emeğimize verdiğimiz önemdir. Dolayısıyla başkası için yaptığımız iş de aslında kendimiz için, kendimizi temsilen ya da kendimize gönderme yaparak yaptığımız iş olabilir ancak. Bundan dolayı da kendimize saygımız olduğu ölçüde yaptığımız işe de saygımız olması gerekmektedir.

Dürüst olmak hem etik açıdan hem de mantıksal önermeler açısından son derece doğru bir harekettir. Neden mi? Dünyanın karışık işleyişi içerisinde yapılan herhangi bir şeyin sonsuza dek gizlenmesi neredeyse imkansızdır. Bundan dolayı gizlendikçe daha karmaşık ve çapraşık ilişkilere, döngülere sebep olacak gerçekleri daha saf, basit ve ari haldeyken ortaya koymak son derece mantıklı ve stratejik bir hareket olarak kabul edilebilir. Bunun dışında elbette dürüst olmanın farklı getirileri de vardır. Dürüst olmak yanlış bir şey yapan insanın cebinde her zmaan taşıma özgürlüğü olan bir silahtır adeta. Ne yapmış olursanız olun dürüst olduğunuz ve suçunuzu itiraf ettiğiniz takdirde insanlar sizi bir noktada anlamaya çalışmaya ya da yaptığınız hatayı açıklamaya çalışmaktadır. Dürüstlük karşıdaki insanlara her zaman sempatik ve masum gelen bir eylem olarak görülmektedir. Bundan dolayı gerek kişisel gerek ise tüzel hayatımızda şeffaf dürüst ve güvenilir birer insan olmaya her zaman özen göstermemiz gerekmektedir.

Aile, tıpkı bir ülke gibi teker teker bireylerin oluşturduğu fakat ortak değerlere sahip olduklarından dolayı bu bireylerin beraber hareket etmeyi tercih ettiği biricik topluluktur. Bundan dolayı aile içerisinde alınan kararlarda bireylerin teker teker fikirlerinin alınması önemlidir. Her bir birey kendi karakter istek ve arzularını eğer ailenin dinamiği içerisine katarsa, ailenin bireyi temsil gücü daha da artacaktır ve bundan dolayı ailede her bir bireyin mtululuk oranı da artış gösterecektir. Tıpkı bir ülkede demokrasi olduğu takdirde herkes fikrini dile getirince insanların mutluluk düzeylerinin artması gibi, ailede de her zmaan için demokrasi hakim olmalıdır. Ancak bu şekilde aileyi oluşturan her bir bireyin aile topluluğunu benimsemesi ve kendini bu topluluğun içerisinde rahat hissetmesi mümkündür. Ailede kararlar alırken herkes kendi düşüncesini ifade ettiğinde ayrıca, karşıt fikirde olanlar akıllarına gelmeyen bir başka fikir sayesinde yepyeni bir yön ya da düşünce tarzı keşfedebilirler. Bu da ufuklarının genişlemesine sebep olacaktır.