Kategori: Okula Yardımcı

Nüfusun toplum hayatındaki önemine dair neler söyleyebilirsiniz? Düşüncelerinizi açıklayınız.

 

Nüfus, bir ülke içerisinde tüm kalkınma planlarını oluşturulması adına hareket noktasında ana karakter olarak ele alınmaktadır. Nüfus içerisindeki değişimler söz konusu olduğunda bu değişimler toplumsal hayatı da etkisi altına almaktadır. Toplumların genel dinamizmi içerisinde genç ya da yaşlı bir toplum olmaları, sosyal ve eğitim ihtiyaçları, ekonomik ihtiyaçları ve doğal kaynaklara ihtiyaç duyan toplumlar olarak pek çok farklı şekilde bulunabilmektedirler. Nüfusun toplum hayatındaki önemine bakılacak olursa siyasi, sosyal, kültürel, eğitim, ulaşım, sağlık gibi temel ihtiyaçların karşılanmasında önemli bir etmen olmasının yanı sıra bu gibi ihtiyaçların gereklilikleri ve önem sırası bakımından da belirleyici bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır.

 

Nüfusun artması ile birlikte bu ihtiyaçlarda da artış gözlemlenecek olup, bu temel ihtiyaçların karşılanmalarında değişiklikler söz konusu olacaktır. Ancak bir ülkenin toplumsal refahı ve temel ihtiyaçlarının yeterli olarak karşılanması o ülkenin ekonomik düzeyine göre değişkenlik gösterebilmektedir. Gelişmiş olarak nitelendirilen ve ekonomik anlamda güçlü olan ülkelerde genç nüfusun oldukça az olması ülkenin geleceği adına bazı tahribatlara sebep olabileceği gibi ekonomik anlamda zayıf olan ülkelerdeki aşırı nüfus artışı da gerekli olan temel ihtiyaçların karşılanmasında yeterli olamamaktadır. Bu sebeple her ülke kendine ait bir nüfus planlaması oluşturarak toplum hayatında her bireyin eşit hakları edinmelerini ve temel ihtiyaçlarını karşılayabilmelerini sağlamak açısından çalışmalar yapmaktadır.

Kitle iletişim araçlarında afetlerle ilgili herhangi bir haber veya belgesel seyrettiyseniz buna dair gözlemlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

 

Doğal afetler, yeryüzü şekilleri, dünyanın oluşumu ve katmanlar sebebi ile yani doğal yollar ile meydana gelmekte olup can ve mal kaybına sebebiyet verirler. Doğal afetler çok kısa süreler içinde meydana gelmekte olup meydana gelmeden önce veya geldikten sonra insanlar tarafından hiçbir şekilde engellenememektedirler. Bazı afet türleri dolayısı ile dünyada daha sık nerelerde görülebileceği ve bilimin ışığında tahmini olarak ne zaman yaşanabileceği hakkında bilgiler sunabilmektedir. Doğal afetler doğrudan ortaya çıkabildikleri gibi sonuçları uzun yıllar sonrasında ve dolaylı bir şekilde de gözlemlenebilmektedir.

 

Doğal afetler oluşum türlerine göre ayrılmaktadırlar. Deprem, heyelan, volkanik patlamalar gibi doğal afetler jeolojik doğal afetler grubunda yer almakta iken, sel, çığ, kuraklık, fırtına, orman yangını, hortum gibi afetler ise meteorolojik doğal afetlerdir. Bunun yanı sıra insan sebebi ile oluşan doğal afetler yangınlar, hava kirliliği, su kirliliği, çevre kirliliği ve ulaşım kazaları iken orman yangınlarının oluşum sebebi olarak insanların yer alması durumunda da insan kökenli afetler arasında yerini almaktadır. Doğal afetlerin ortak özellikleri arasında oluşumunun kısa sürmesi, başladıktan sonra engellenememesi ve can ve mal kaybına sebep olmalarının dışında oluşumları ile ilgili bilgi edinilebilmesi açısından kesin bir bilgi içermemeleri de gelmektedir. Öte yandan oluşuma bağlı meydana gelecek hasarları engellemek açısından tedbirler alınmaktadır.

Kasırgaların en çok Amerika ve Asya kıtalarında görülmesinin başlıca sebepleri nelerdir?

 

Büyük Çaplı ve çok şiddetli bir şekilde saatte 75 mil hız ile göz denilen bir eksen etrafında dönerek esen tropikal rüzgarlara kasırga adı verilmektedir. Şiddeti Beufort ölçeğine göre ölçülmektedir. Güney Atlantik ve Doğu Büyük Okyanus haricinde tropikal ve subtropikal iklim kuşağında yer almakta olan tüm sıcak denizlerde meydana gelmektedir. Öte yandan meydana gelişleri belirli mevsimler içerisinde gerçekleşmekte olup ağustos ve eylül aylarında Antillerde meydana gelmektedir. Batı Büyük Okyanusunda meydana gelen kasırgalara Tayfun adı verilir. Başlangıç ve mevsim sonu kasırgaları, Karaipler’in batı bölgesinde meydana gelmektedir. Okyanus olan ve tropik iklime sahip olan bölgelerde sık sık meydana gelmekte olsa bile zaman zaman şiddeti oldukça büyük olarak doğal afet oluşturabilmektedir.

 

Kasırgalar en çok Amerika ve Asya kıtalarında gözlemlenmekte olup bunun başlıca sebeplerinden biri okyanusa kıyılarının olması ve okyanusa yakın bölgelerde oldukça büyük yerleşim alanlarına sahip olmalarıdır. Bunun yanı sıra iklim koşulları ile birlikte meydana gelmekte olan ve rüzgarın deniz içerisinde daire oluşturarak yani dönerek meydana gelmesi suyun hareketlenmesi ile birlikte şiddeti arttığı takdirde etraftaki yapı ve binaları ve insanları içerisine çekebilecek kadar kuvvetlenebilmekte olan bir afettir. Diğer doğal afetler gibi başladıktan sonra önlenemez olması ve pek çok kayba sebebiyet vermesi dolayısı ile dikkat edilmesi gereken bir afettir.

Kasırga sayısı ve can kaybı en çok Asya Kıtası’nda iken en çok hasarın Amerika Kıtası’nda olması nasıl açıklanabilir? Düşüncelerinizi sınıfta paylaşınız.

 

Doğal afetler arasında yer alan kasırga bir tür tropik bir rüzgardır. Oluşumu okyanus bölgesinde ve tropikal iklim kuşaklarında oldukça sık görülmesinin yanı sıra yılın belirli dönemlerinde tekrar eden olaylardan bir tanesidir. Öte yandan bazı zamanlarda şiddetinin yüksek olması sebebi ile yapı ve binaları tahrip etmek ile birlikte insanlara zarar vererek can kaybına sebep olabilmektedir. Bu sebeple oldukça dikkatli olunması gereken ve her doğal afet gibi oluşumundan önce tedbir alınması gereken durumlardan bir tanesidir. Doğal afetler önlenemez oluşları ve can ve mal kaybına sebep olmaları hususunda ortak bir noktada olup başladıktan sonra engellenemezler.

 

Kasırganın en sık yaşandığı kıtalar Amerika ve Asya kıtaları olup okyanusa yakın olmaları ve tropikal iklime sahip olmaları sebebi ile yıl içinde şiddeti çok olmayan kasırgalara şahit olurlar. ancak bazı zamanlarda kasırganın şiddeti oldukça fazla olup can ve mal kaybına sebep olabilmektedir. Kasırgadan kaynaklı olarak Asya kıtasında daha çok can kaybının olmasının sebebi plansız yerleşmeler ile birlikte plansız nüfus artışı ve tedbirsizliklerdir. Öte yandan Amerika kıtasının en büyük hasarı alma sebebi ise bitiş noktasında olmasından kaynaklı en şiddetli kasırgalara şahit olmasıdır. Kasırganın oluşumu için alınan tedbirlere rağmen hasardan korunmak pek mümkün değildir.

İlk defa duyduğunuz veya aşina olmadığınız meslek grupları hangileridir? Düşüncelerinizi sınıfta paylaşınız.

 

Teknolojinin ilerlemesi ile birlikte faaliyet gruplarında bazı değişiklikler meydana gelmiş olup hemen her dönemde değişmekte olan ve önceden oldukça önemli iken yok olan meslekler gibi ilerleyen on yıllarda da meslek grupları içerisinde bazı mesleklerin oldukça önemli olacakları ve bu meslek gruplarında yer alan kişilerin aranılan çalışanlar olacakları belirlenmiştir. Özellikle teknolojinin ilerlemesi ile birlikte çoğu iş grubunda kolaylık sağlaması ve zamandan tasarruf ederek daha hızlı işlemler yapılmasına yardımcı olmasının yanı sıra kullanıcıların da bilgiye daha kolay erişmesini sağlamaktadır. Ancak ilerleyen zamanlarda teknolojinin getirmiş olduğu bazı avantajların ilerlemesi ile birlikte dezavantajlarını avantaja çevirecek meslek grupları yer alacaktır.

 

Özellikle banka gibi büyük kuruluşlarda insanların bilgileri büyük veri ambarlarında depolanmaktadır. İlerleyen on yıllarda ekonometristler sayesinde veri raporlamak ve istatistik uzmanlarına ihtiyaç duyulacaktır. Alışverişin bile internet üzerinden gerçekleşmekte olduğu bu günlerde tüm bilgilerimizin yer aldığı interneti korumak amacı ile siber güvenlik uzmanları, tıbbi gelişmelerin artması için gerekli olan biyomedikal mühendisleri gerekmektedir. öte yandan büyük fabrikaların sürdürebilirlik ve geri dönüşüm noktasında emek edecekleri ilerleyen dönemlerde sürdürebilirlik profesyonellerine gerek duyulmaya başlanacaktır. Öte yandan sağlıklı yaşama olan bilincin artması ile birlikte insanların ilerleyen yaşlarda da sağlıklarını korumak adına uğraş verecekleri bilinmekte olup sağlık ve bakım yardımcıları gibi meslek gruplarına önem artacaktır.

Günlük hayatta hangi ulaşım araçlarını kullanıyorsunuz? Kullandığınız ulaşım araçlarını tercih etmenizin sebepleri nelerdir?

 

Dünya genelinde teknolojinin ilerlemesi ile birlikte daha çok insanı daha kısa sürede bir yerden başka bir yere ulaştırmakta olan toplu taşıma araçları genellikle metro, otobüs, dolmuş, metrobüs gibi araçlardır. Toplu taşıma araçları daha çok insana hizmet vermesinin yanı sıra şehir içerisinde belirlenmiş olan duraklardan hareket ederek daha çok insanı taşımaktadır. toplu taşıma araçlarının kullanımının faydaları bireysel otomobillerden daha az yakıt kullanarak daha tasarruflu olmalarının yanı toplu taşıma araçlarının tercih edilmesi ile özel araç kullanımı azalacağı gibi doğaya salınan zehirli gazlar da azalarak doğal dengeyi tehdit edici unsurlar azaltılmış olacaktır. Bu noktada bireylerin şehir içerisinde bir yerden başka bir yere gitmek için gerek olmadıkça otomobillerini kullanmamaları ve toplu taşıma araçlarını tercih etmeleri daha doğru olacaktır.

 

Metro ve metrobüsler tren gibi bir sisteme sahip olup şehir içerisinde örülen demir raylar ile yolculuğu sağlamak ile birlikte belirlenen duraklarda yolcularını indirip bindirmektedir. Halk otobüsleri ya da dolmuşlar ise yine şehir içi taşımacılık kurallarınca belirlenmiş olan durak adı verilen yerlerde durma koşulu ile yolcularını indirip bindirmekte olup aracın büyüklüğüne göre yine belirlenmiş kurallar çerçevesinde oturan ve ayakta yolcu sayısını geçmeyecek şekilde şehir içinde seyahat etmektedir. Her toplu taşıma aracının belirli numarası bulunmakta olup sınırlı duraklar arasında seyahati sağlamaktadır.

Geçmişten günümüze insan faaliyetleri için büyük önem arz eden toprak, belirli şartlarda yenilenebilen sınırlı bir kaynaktır. Bu kaynağı koruma adına neler yapılabileceğini açıklayınız.

 

Toprak, insan varlığının yaşamını idame ettirebilmesi adına en çok ihtiyaç duyduğu cansız varlıklardan bir tanesidir. Doğanın canlılığını sürdürebilmesi adına oldukça önemli bir denge unsuru olan toprak pek çok canlının yaşam alanı olduğu gibi insanların da beşeri faktörleri yerine getirmek adına işledikleri ve besin elde ettikleri bir unsurdur. Toprağın özelliklerinin değişmesi içerisindeki canlılığın da değişimine sebep olmaktadır. Ekosistemlerin oluşması, biyolojik çeşitliliğin korunması ve yeryüzü şekillerinin oluşumlarının hepsi toprağa başlı sebepler olmak ile birlikte toprak doğal denge oluşumu ve bu oluşumun korunabilmesini sağlayan bir unsurdur.

 

Toprağın kendini kısmi olarak yenileyebilme özellikleri mevcut olmak ile birlikte özellikle insanlık adına önemli bir yerde bulunan toprağın korunması oldukça önemlidir. Toprağı korumak için insanların yapmaları gereken bazı faaliyetler bulunmaktadır. Topraklar üzerinde tarım faaliyetlerinin düzenli olarak yapılması, tarım yapılacak alanlarda toprağın iyi analiz edilerek yanlış ilaçlama ve gübrelemeye maruz bırakılmaması gerekmektedir. Bitki örtüsüne zarar vermemeli ve anız yakmak gibi toprağın doğal dengesini bozacak faaliyetlerden uzak durmalıyız. Bununla birlikte toprağın gücünü kaybetmemesi adına ormanların tahrip olmasına önlemler almalı ve ağaçlandırmalar yaparak toprakların yok olmasına engel olmamız gerekmektedir. canlılığı etkileyecek dolaylı ya da doğrudan olabilecek eylemlerden de uzak durulmalıdır.

“Doğal bitki örtüsü büyük ölçüde iklimin yansımasıdır.” sözünden ne anlıyorsunuz? Bitki örtüsüne bakarak bir yerin iklimi hakkında ne gibi çıkarımlar yapabilirsiniz? Düşüncelerinizi sınıfta paylaşınız.

 

Bir bölgenin bitki örtüsünün oluşumu için, o bölgenin iklimi, yeryüzü şekilleri ve toprak özellikleri coğrafi etkenleri olarak gereklidir. Fiziki etkenleri olarak da ısı, basınç, sıcaklık gibi değişkenler söz konusu olmak ile birlikte doğal bitki örtüsünün oluşumda özellikle iklimin oldukça büyük etkisi yer almaktadır. Bunun sebebi ise iklim özelliklerinin o bölgedeki topraklarda meydana gelen değişimler için önemli olmasıdır. Örneğin iklim olarak oldukça fazla yağmur alan bölgelerde ağaçların gövdeleri odunsu olmak ile birlikte boyları da oldukça uzun olup meyveleri de daha büyük ve daha sert kabukludur.

 

Bunun yanı sıra karasal iklimin söz konusu olduğu ve az yağış alan bölgelerde ağaç türleri otsu bir gövdeye sahip olup ağaç oluşumu bulunmamaktadır. Bunun sebebi ise az yağış alan bölgelerde köklerin yeteri kadar suyu içerisinde barındıramamasıdır. İklim içerisinde sadece yağışların olması değil aynı zamanda iklimlerin oluşum süreleri, yağışların sürekliliği de bitki örtüsünü etkileyen unsurlardan bir tanesi olup ağaçların yemiş verip vermemesi, çiçeklenme zamanı ya da yaprak döküp dökmemesi açısından belirleyici özelliklerden bir tanesidir. Bitki örtüsüne bakarak oluşan ağaçlanmalara ve bitkinin boyu, köklenmesine bakarak iklim hakkında tahminlerde bulunmak ve bölgenin şeklini tahmin etmek bu açıdan oldukça kolaydır.

Demir yollarının varlığıyla ülkelerin gelişmişlik düzeyi arasında nasıl bir ilişki vardır? Düşüncelerinizi aşağıdaki boşluğa yazınız.

 

Demir yollarının varlığı sanayi devrimine dayanmakta olup bir yerden başka bir yere seyahat etmek için kurulan demir yolları üzerinde kömür ile çalışmakta olan trenler kullanılmış olup teknoloji ilerledikçe yakıt tipi ve tren türleri, hızları ve kullanım alanları değişiklik göstermiştir. Demir yolları gerek şehirlerarası gerek ise şehir içi yolculuklarda kullanılmakta olup gelişmişlik düzeyini etkileyen noktaları da bulunmaktadır. Demir yollarının kullanımı sanayi devrimi sıralarında oldukça büyük bir gelişmişlik göstergesi iken günümüzde demir yolu taşımacılığı geri kalmış ülkelerde daha sık kullanılmaktadır. Gelişmiş ülkeler teknolojiye ayak uydurarak hava yolu taşımacılığını tercih etmektedirler.

 

Ancak şehir içi kullanımlar için kullanılmakta olan demir yolları ve metrolar ülkelerin ve şehirlerin gelişmişlik düzeyini olumlu yönde etkileyen bir durumdur. Metro ve metrobüs adı verilen taşıma şekli ile şehir içerisine kurulan demir yolları hatları sayesinde ulaşımlar sağlanmakta olup hız bakımından kısa sürelerde oldukça yüksek hızlara ulaşarak yakıttan ve zamandan tasarruf açısından önemli bir noktada yer almaktadır. Teknoloji açısından bir dev niteliğinde yer alan Japonya gelişmiş ülkeler arasında en çok demir yolları ulaşımını kullanmakta olan ülkelerden bir tanesi olmasının yanı sıra teknolojinin ilerlemesi ile birlikte gelişimini sürdürmeye devam etmektedir. öte yandan tarihin en eski metrosu Londra’da bulunmaktadır.

Çevrenizdeki insanlardan duyduğunuz göçe ait bilgiler varsa arkadaşlarınızla paylaşınız.

 

Türkiye gerek konumu gerek ise genç bir ülke olmasından kaynaklı pek çok göç türüne tanıklık etmiş ve süregelen göç olaylarında etkin bir rol oynamaktadır. Göç bir yerden başka bir yere taşınma anlamına gelse de birçok farklı türde göç meydana gelmiştir. Mübadeleler, bilim insanlarının başka ülkelere gitmesi, mevsimlik iş için yer değişikliği gibi farklı sebepler doğrultusunda yapılabilmektedir. Göçler yapılış şekline göre değişiklikler göstermekte olup kimi zaman kalıcı olmak ile birlikte kimi zaman dönemsel bir kavramdır. Göç yapmak için gerekli sebeplerin oluşması gerekmek ile birlikte insanların yaşayışlarını değiştirdikleri bilinmektedir.

 

Türkiye ilk göç alımını Lozan Antlaşması ile gerçekleştirmiş olup ülkemize göç almıştır. Daha sonrasında Rum mübadelesi ile Yunanistan’a göç vermiş aynı zamanda da göç almıştır. Bununla birlikte ilerleyen zamanlarda Türkiye başka ülkelere çalışmak amaçlı zanaat sahibi kişileri yollamış ve nüfus bakımından az olan ülkeler, ülkemizden göç almıştır. İlerleyen zamanlarda gelişmiş ülkeler bu göçleri durdurarak sadece nitelikli işçi göçü almaya başlamış olup bazı koşulları yerine getirmiş olan ve bilgi sahibi kişileri çalışmak amaçlı almış olup bilim insanlarının beyin göçü adı verilen bir göçe sebep olmuştur. Öte yandan Türkiye bulunduğu coğrafi konumu ile 4 farklı mevsim yaşamakta olup yaz turizmi için Akdeniz bölgesine göç alırken kış turizmi için de Kayseri, Erzurum ve Bursa gibi şehirlere mevsimlik göç vermektedir.