Dershane.TV

Anadoluda Türk beylikleri 12. yüzyıldan itibaren kurulmaya başlamıştır. Erzurum ve civarında Ebu Kasım tarafından kurulan Saltukoğulları, Erzincan civarında Mengücek Gazi tarafından kurulan Mengücekoğulları, Sivasta  Gazi Ahmet Bey tarafından kurulan Danişmendoğulları ve İzmirde Çaka Bey tarafından kurulan ilk Türk donanmasına sahip Çaka Beyliği verilebilcek ilk türk beylikleri örneklerinin başında gelir. Bu beylikler 12. yüzyılda hızla çoğalmıştır. Buna duruma etki eden bazı sebepler vardır.

Anadolu’da, ilk Türk beyliklerinin kurulmasına etki eden gelişmeler nelerdir?

Moğol İstilaları

Moğol istilalarından bıkan halk Anadoluya göçmeye başlamış ve farklı şehirlerde beylikler kurmuşlardır.

Malazgirt Savaşı Sonrası Alparslanın Kılıç Hakkı Tanıması

1048 te yapılan Pasinler Savaşı sonrası Bizansın gücü kırılmış 1071 Malazgirt Savaşı sonrası Anadolu Türk vatanı olmuştur. Malazgirt Savaşı sonrası Sultan Alparslan muharebe komutanlarına kılıç hakkı vermiş, savaştıkları yerde beylik kurabilmelerine imkan tanımıştır. Bu duru Anadoludaki beylik sayısını hızla artırmıştır.

Selçuklu Devletinin Siyasi ve Askeri Olarak Zayıflaması

Selçuklu otoritesinin zayıflamasıyla birlikte beyliklere ayrılmaya başlamıştır.Bu dönemde Anadoludaki beyliklerin sayısı artmıştır.

Moğol İstilaları tarihteki en vahşi katliamların yapıldığı istilalardan bir tanesidir. 12. ve 13. yüzyılda baş gösteren bu istilalar bir çok milleti göçe zorlamıştır. Selçuklu Devletininde bu istilalarda yetersiz kalması sebebiyle Anadoluya büyük bir göç başlamıştır. Bu durum Anadolunun demografik yapısında büyük değişime yol açmıştır.

Moğol İstilası’nın Anadolu’nun demografik değişimine etkileri nelerdir?

Anadolu Büyük Oranda Türkleşmiştir

Moğol istilalarından dolayı göç etmek zorunda kalan Türkler güvenli liman olarak Anadoluyu görmüşlerdir.  Moğollara karşı etkisiz kalan Selçuklu idareciler ya da Moğol yanlısı Selçuklu yöneticiler sebebiyle Moğol saldırılarına ve yağmacılara Türkmenler isyan etmişlerdir. Bunun sonucunda binlerce Türkmen katledilmiştir. Daha sonra devlet tarafından Türkmen boyları Anadolunun farklı yerlerine yerleştirilmiştir.

Uç Beyliklerinin Kurulması

Moğol istilalarından kaçmak için en güvenilir yer Batı Anadolu olmuştur. Bu durum buradaki beyliklerin artmasına sebep olmuştur. Batı Anadoludaki bu beyliklerine genel olarak uç beyliği denir. Bu beylikler göç eden Türkmenleri himayesine alarak hem beyliklerini büyütmüşler hem de orada Türk yaşam tarzıyla yeni bir yaşam kurmuşlardır.

Anadolu topraklarında tarihten bugüne birçok şair, alim, mutasavvıf ve halk düşünürü yetişmiştir. Bazıları vardır ki yüzyıllar geçsede hala etkisi o dönemki gibi devam etmekte olup düşüncüleri günümüze ışık tutmaktadır. Mevlana Celaleddin Rumi,  Hacı Bektaşi Veli, Yunus Emre bu büyük değerlerimizdendir.Bu 3 değeririmizi de 13. yy. da Anadolu topraklarında yaşamlarını sürdürmüş , eserlerini burada kaleme almışlardır.

Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî, Hacı Bektâş-ı Velî ve Yunus Emre gibi âlimlerin fikirlerinin günümüzde de etkili olmasının nedenleri nelerdir?

İslamı Kaynak Olarak Almaları

Bu alimlerin kalıcı olmalarının en büyük sebebi zaten yüzyıllardır İslam ile yoğrulan bu coğrafyada, eserlerini İslam’dan ilham alarak kaleme almış olalarıdır. Yaşadıkları dönemde doğum sancıları çeken Osmanlı Devletininde ihtiyacı olan şey tam olarak budur.Yaşamları ve hayat görüşleride Kurana ve Peygambere dayandığı için yüzyıllar geçsede bu iki şeyin müslümanlar için değişmeyeceği gerçeği bu alimleride zamana karşı yenilmez yapmıştır.

Birden Fazla Sıfatı Taşımaları

Alim olmaları yanında şair,düşünür,mutasavvıf olmaları da bunun sebeplerinden biridir.Aynı zamanda hepsi bir tarikata yada düşünceye fikir babalığı yapmışlardır.Bektaşilik Mevlevilik bunun örnekleridir.

Kullandıkları Üslup

Hepsinin kullandıkları şairane üslup o zamanki halk tarafından da anlaşılır bulunmuştur.Örneğin Yunus Emrenin yaklaşık 800 yıl önce kaleme aldığı eserleri bugün okuduğumuzda büyük bir bölümünü anlıyor olmamız bunun çok açık bir örneğidir.

Türkiye Selçuklu Devleti döneminde dini hareketler ile halkın bütünlüğü sağlanmış ve bu manevi buhran ile birlikte siyasi anlamda da katkıları olmuştur.

Türkiye Selçuklu Devleti dönemindeki dinî hareketlerin, siyasi ve sosyal yapıya etkileri nelerdir?

Anadolu Halkı İslamlaşmıştır

Dini hareketlerin en büyük sonucu elbette Anadolu halkının büyük çoğunluğunun müslüman olmasıdır. Müslüman olmayanlar Batıya yani Bizansa göç etmişlerdir. Bu şekilde demografik yapıda büyük oranda değişmiştir.

Siyasi Olarak Zayıf Olunan Dönemde Halk Manevi Değerlere Sığınmıştır

Özellikle İç Anadoluda siyasi kargaşaların ve beylik kavgalarının olduğu zamanlarda halk manevi değerlerine sığınmış böylece toplumsal huzur ve barış sağlanmıştı.

Tekke ve Zaviyelerden Nitelikli İnsanların Çıkması

Tekkelerde küçük yaştan itibaren yetişen Müslüman çocuklar topluma eğitimli bireyler olarak kazandırılmıştır. Onun dışında kurulan vakıflarda fakir halka yardım edilmiş sosyal bir devlet anlayışı benimsenmiştir.

Cihad Anlayışının Getirdiği Gaza İsteği

Müslümanlıkta önemi büyük olan Cihadın getirdiği gaza isteğiyle birlikte müslümanlar yeni fetihler peşinde koşmuşlardır. Bu şekilde halkın ufku açılmış ve yeni fetihlerle ganimetlerini artırmışlardır.

Konar-göçerliği yarı yerleşik yarı göçer olarak tanımlayabiliriz.Tarihte Osmanlı öncesi Türk kabileleri bunun en büyük örneğidir.Çoğunluklu hayvancılıkla uğraşan ve mevsimsel olarak yer değiştiren bu kabilelerin, yerleşik olmadıklarından dolayı bir devlet düzeni ve teşkilatlanması yoktur.Bunun da beraberinde getirdiği birtakım sorunlar vardır.

Konar-göçer yaşam tarzının devlet teşkilatlanmasında yol açtığı sorunlar nelerdir?

Merkezi Bir Teşkilatlanma Olmaz

Sürekli göç eden veya hayvancılığa bağlı olarak mevsimsel olarak yer değiştiren bir toplumun merkezi bir sisteminin olması elbette düşünülemez.Bu durumdada devlet kalıcı bir yapıya sahip olamaz.

Devlette Kurumsallık Olmaz

Sürekli haraket halinde olan bir toplum için kurumsal bir devlet yapısı söz konusu değildir.Yalnızca lider odaklı bir sistem olabilir.Türk obaları buna örnek teşkil eder.Kurumsal olmayan bir devlet yapısında kanunlar da olamaz.Halkın yönetilişi törelere göre olur.

Devlet İlişkilerindeki Sıkıntılar

Konar-göçer yaşam tarzı diğer devletlerle olan ikili ilişkileride zora sokmuştur.Merkezi bir devlet teşkilatlanmasının ve çeşitli kurumların olmaması , başka bir devlet elçisinin geldiğinde muhattab olacağı kişiyi zor bulması bunun en açık örneğidir.

Moğol İstilaları tarihteki en kanlı olaylardan biri olarak bilinir.Moğol İmparatorluğu döneminde Moğolların ülke sınırlarını genişletmek için yaptığı saldırılar bütünüdür.Bu vahşet dolu saldırılar sonunda milyonlarca insan öldürülmüştür.Selçuklu Türkleri de bu istilalardan etkilenmişlerdir.

Moğol İstilası’nın, Anadolu’nun Türkleşmesi üzerindeki etkileri nelerdir?

Türkler Anadoluya Göç Etmiştir

Moğol istilalarından nasibini alan Türk halkı,moğolların şehirleri yıkıp yağmalasından bıkıp İran üzerinden Anadolu’ya göç etmişlerdir.Selçuklu Devletinin moğollara karşı yaptığı savaşları kaybetmesi de beylikler döneminin başlangıcı olmuştur.Moğolların bu baskısı sadece Türkleri değil başka birçok milleti yurdundan göç etmek yeni yurt arayışına girmek zorunda bırakmıştır.Fakat Anadoluda birlik olan Türk beylikleri moğollara karşı savaşmışlardır.

Osmanlı Beyliği Gibi Uç Beyliklerin Kurulması

Osmanlı Beyliği gibi uç beyliklerinin kurulmasını dolaylı yoldan Moğol istilalarına bağlayabilmek mümkündür.Moğolların istilası ve Anadoludaki iç kargaşadan uzak olmak isteyen beylikler Osmanlı Beyliğinin kurulduğu Bilecik gibi batı şehirlerine kuruluyordu.Bu durum Bizans ile daha iyi mücadele edebilmelerine ve yönlerini sadece  Batı’ya çevirebilmelerine olanak sağlıyordu.Belki de moğol istilaları 600 yıl hüküm sürecek olan bir imparatorluğun kurulmasına vesile oldu.

Moğollar 13. ve 14. yüzyıllarda tarihin en büyük imparatorluklarından biri olan Moğol İmparatorluğunu kurmuşlardır.Güçlü bir orduya sahip olan Moğollar önüne gelen her şehri rahatça işgal edebiliyor teslim olmayan şehirleri de yakıp yıkıyorlardı.Ama hızlı büyümesi yanında yıkılmasıda hızlı oldu ve 1368 yılında lağvedildi.Bu süreçte Moğollar, Selçuklu Devletiyle hiç bir anlaşmaya varamamıştır.

Türkiye Selçuklu, Harzemşahlar ve Eyyubi devletlerinin Moğollara karşı ittifak kuramamasının sebepleri neler olabilir?

Moğolların Büyük Bir Tehdit Olması

Moğolların çok güçlü bir orduya sahip olması ve savaştığı her ülkeyi topraklarına katması da Selçuklu gibi diğer zayıf veya yeni kurulan ülkeler tarafından tehdit olarak görülüyordu.Bu durumda ülkeler Moğollar ile ittifak yapmak yerine diğer kendi gibi zayıf olan ülkeler ile ittifak yapma yoluna gittiler.

Onun dışında Moğollarla ittifakı engelleyen bazı olaylar da olmuştur.

Ahlatın işgali ve  sonrasında Alaaddin Keykubat tarafından alınması, Gerger Hadisesi , Anadoluda bulunan birtakım kalelerin isyana kalkışması ve tüm bunların Selçuklular için tehdit olarak görülmesi ittifakın olmamasına sebep gösterilebilecek olaylar arasındadır.

Tarihte Anadolu bir çok savaş görmüştür.11. yüzyılın başlarında başlayan Haçlı Seferleride bunlardan bir tanesidir.Yaşanan tüm bu savaş ve seferler beraberinde savaşan toplumlar arasında kültürel etkileşimlerinde olmasına sebep olmuştur.

Haçlı Seferleri sonucunda Doğu ve Batı medeniyetleri arasında hangi alanlarda etkileşim yaşandığı söylenebilir?

Kültürel Alandaki Etkileşimler

Uzun yıllar boyunca milletlerin savaşta dahi bira arada olması kültürel anlamda etkileşimde bulunmalarına olanak sağlar.Dil kültürü , yemek kültürü , giyim kuşam bunların başında gelir.Haçlı seferlerinde de Anadoluda çeşitli yemek ve baharatların kullanıldığını gören Batılılar bunları dönüşte ülkelerine götürmüşlerdir. Dahası kendi ülkelerinde ekilmeyen bitkileri Anadoluda görerek , ülkelerine döndüklerinde o bitkileri ekmeye başlamışlardır.

Askeri Alandaki Etkileşimler

Batılı askerler , asker bir millet olarak nitelendirebileceğimiz Türk milletinden askeri alanda birçok şey öğrenmiştir.Kullanılan savaş silahları , savaşta izlenilen yol ve taktikler örnek olarak verilebilir.

Bilimsel Alandaki Etkileşimler

O zamanlar kilisenin de etkisiyle Batılılar bilimde çok gerideydiler. Haçlı seferlerinin Batılılara kattığı en önemli şeylerden biride bilimdeki etkileşimdir.Batılılar birçok bilimsel eseri kendi dillerine çevirip Avrupada yayınlamışlardır.

Ben şehir merkezinde oturuyorum. Evimizin etrafı bi haylice kalabalık. Bir çok dükkan, ev, devlet binası mevcut. Bunları kabaca anlatayım.

 

• Evim sokak içinde. Sokağımızda 5 i sağ tarafta 5 de sol tarafta olmak üzere 10 apartman mevcut. Bizim ev sağdan ikinci sırada.
• Sokağa girdiğimiz cadde çok kalabalık. Köşede Pizzacı var.
• Pizzacının yanında elektrikçi var.
• Elektrikçinin yanında küçük bir AVM var.
• AVM karşısında park var.
• Parkın yanında PTT var.
• PTT nin hemen yanında lise var.
• Lisenin yanında belediye binası var.
• Belediye binası cadde sonuna kadar devam ediyor. Karşı tarafında yani bizim sokağa girdiğimiz caddenin sol tarafında Market var.
• Market yanında emlakçı var.
• Emlakçı yanında cami var.
• Cami nin yanında tekrar bizim sokağa giriliyor. Umarım güzelce anlatabilmişimdir 🙂

Sınıf krokisi çizilirken sınıfta var olan nesneleri çizmek gerekli. Duvarda asılı olan pano, levha vs. gerek yoktur. Kroiki çizilirken en önemlisi gerçek boyutları ile krokideki boyutlar orantılı olmalı.

 

• Mesela sınıf tahtasının boyu 3 metre, öğrenci masası 1 metre ise krokide de buna dikkat etmeliyiz. Krokide öğrenci masasını sınıf tahtasından daha büyük çizmemeliyiz.
• Boyutu aynı olan öğrenci masalarını sınıf krokisinde de aynı boyutta çizmeliyiz.
• Krokiyi tepeden bakarken gördüklerimiz gibi düşünün. Krokideki yerleşim ile sınıfda nesnelerin yerleşimleri aynı sırada olmalıdır.
• Krokide kendi oturduğunuz sırayı işaretleyebilirsiniz.

Örnek bir kroki için bu konumuza bakabilirsiniz:  https://www.dershane.tv/asagidaki-alana-sinifinizin-krokisini-ciziniz-oturdugunuz-sirayi-boyayiniz/