Yazar: hakan

Türkiye’de her yıl enerji tüketimi yaklaşık %5 artmaktadır. Türkiye, elektrik enerjisi üretiminde dışa bağımlılığını azaltmak için hangi kaynaklara yönelmelidir?

 

Ülkemizde elektrik enerjisi için kullanılmakta olan kaynaklar %31’lik kısmı kömür kaynaklarından %34’lük kısmı ise doğalgaz kaynaklarından elde edilmektedir. Bahsi geçen doğal kaynaklar fosil yakıtlar olup Türkiye bu fosil yakıtlar bakımından düşük rezervlere sahip bir ülkedir. Bu sebeple doğalgaz ve kömür gibi doğal kaynakları, bu kaynaklar bakımından zengin ülkelerden ithal etmektedirler. Bunun yanı sıra Türkiye’nin yıllık enerji tüketimi her sene %5 oranında artış göstermekte olup her sene elektrik enerjisi için gerekli olan fosil yakıt miktarı artış göstermektedir.

 

Türkiye’nin gelişimi ve ilerlemesi bakımından elektrik enerjisi üretiminde dışa bağımlılığı azaltma yoluna gidilmesi ülke açısından oldukça önemlidir. Bu sebeple enerji üretiminde dışa bağımlılığı azalmak için gerekli olan bazı durumlar mevcuttur. Bunlardan ilki elektrik üretimi bakımından yetişmiş iş gücüne sahip olmaları gerekmektedir. Öte yandan yeni teknolojiler üretilerek topraklarımızda yer alan doğal kaynaklardan yeni bir enerji akımı üretimi sağlanması gerekmektedir. bu sebeple dışa bağımlılığı engellemek açısından ülkemizin zengin olduğu güneş, rüzgar ve deniz gibi doğal kaynaklardan elektrik enerjisi üretecek sistemler oluşturulmasını sağlayarak doğalgaz ve kömür gibi fosil yakıtlar ile üretilen elektrik enerjisi ihtiyacını azaltabilir ya da yok edebilirler. Öte yandan ülke içerisinde kişilerin de bilinçli hareket ederek elektrik tasarrufu sağlamaları da oldukça önemlidir.

Tarım alanlarında verimliliğin arttırılabilmesi adına pek çok yol bulunmaktadır. Tarım alanlarında verim alabilmenin en önemli etmenlerinden bir tanesi toprak şartları ve toprak hazırlığıdır. Toprak şartları tarım ürünlerine uygun olduğu takdirde verimde bir artış olacağı gibi toprağın tarım ürünü için gerekli olan hazırlığın ( toprağın havalandırılması, önceki ekim zamanından kalıntıların toplanası, gereksiz otların alınması, toprağın dinlendirilmesi gibi) yapılmış olması oldukça önemlidir. Bununla birlikte ekilecek olan tarım ürünleri için tarım bölgesinin iklim koşulları ile tarım ürünlerinin birbirlerine uygun olmaları da oldukça önemlidir. Kimi tarım ürünü sıcak ve nemli bir iklim koşulu ararken kimi kuru bir hava koşulu arayabilmektedir.

 

Tarım ürünleri için ana önem maddeleri olan toprak şartları, toprak hazırlıkları ve iklim koşulları dışında tarım ürünlerinden istenilen verimin alınması ve tarım alanlarında verimin arttırılabilmesi adına ekim, dikim işlemleri yapılmadan önce mutlaka toprak analizleri yapılarak toprakta eksik olan mineral ve vitaminler gübreler ile giderilerek tarım alanlarının verimi arttırılmalıdır. Tohum kullanırken mutlaka sertifikalı tohumlar tercih edilerek eğer fide ya da fidan dikimi yapılacak ise mutlaka kaynağı bilinen yerlerden alınıp dikimi yapılmalıdır. Bununla birlikte ekimi veya dikimi yapılmış tarım ürünlerinin sulanma süreleri bilinerek bilinçli olarak sağlanmalıdır. Gerekli zamanlar gözetilerek bakımlarının yapılarak uygun koşullar ve zamanda hasat yapılması da oldukça önemlidir.

Mesken yapımı, insanların barınma arzusu için var olan yerlerdir. Mesken yapımı için kullanılan malzemeler bölgeden bölgeye göre değişiklik göstermek ile birlikte mesken yapımını etkileyen pek çok farklı etken bulunmaktadır. Mesken yapımında kullanılacak malzemeler ve mesken tiplerinin tercihi için gerekli olan en önemli etkenler yer şekilleri, bitki örtüsü ve iklim elemanlarıdır. Bir yerde mesken yapılmak istendiği takdirde öncelikli olarak mesken yapılacak yerin toprak yapısı, meskenin yapılacağı alanın yer şekilleri, yükseltisi, jeolojik yapısı, iklimi belirlenerek buna uygun bir yapım aşaması sağlanmaktadır. Daha sonrasında ise bölgenin ekonomik faaliyet türü ve meskeni inşa edecek kişilerin gelenek ve görenekleri mesken yapımını ve mesken tiplerini etkileyen faktörler arasında yer almaktadır.

 

Türkiye de mesken yapımı bölgeden bölgeye göre değişiklik göstermektedir.  Fazla yağış alması, bitki örtüsünün orman olması ve kerpiç, tuğla ve taşın az bulunması sebebi ile meskenlerin çoğu ahşaptan yapılmakta olup yapımında çivi kullanılmamaktadır. Marmara bölgesinde ise ahşap, kiremit çatıları olan taştan ve tuğladan yapılan meskenler yaygındır.  Ege bölgesinde çoğunluklu olarak taş ve tuğla karışımından yapılan meskenler gözlenmektedir. Akdeniz bölgesinde ise en bilinen yapı malzemesi taş olup iklimi sebebi ise meskenlerin çoğunlukla üstleri dam şeklinde bulunmaktadır. İç Anadolu bölgesi ise kerpiçten yapılan evlerden oluşmaktadır. Doğu Anadolu ve Güneydoğu bölgelerinde ise taş ve kerpiçten oluşan toprak damlı evler bulunmaktadır.

Madenler insanların hayatlarını şekillendiren aletlerin ortaya çıkmasında etkin bir rol oynamaktadır. İlk çağlardan bu yana maden kullanımı ile beraber insanlar günümüzdeki uygarlığı yaratmışlardır. Demir ve gibi madenler en eski kullanıma sahip olan materyaller olarak dikkat çekmiştir. Hemen hemen her alet içerisinde bulunan bu 2 madde; işlendikten sonra işlevine göre kimliğe bürünebilecek bir yapıdadır. O zamanlarda sadece avlanmak ve toplamak amacıyla kullanılan bu tip materyaller; artık her cihazın içerisinde de var olması ile bilinmektedir. Gündelik hayatımızın önemli bir kısmında da yer sahibi olması ile de adından söz ettiren materyallerdir.

 

Demir ya da bakır gibi metallerin aksine altın ve gümüş madenleri de insanların hayatlarında önemli bir ölçüde yer almaktadır. Bu metaller işlevlerinin yanı sıra aynı zamanda da insanların mali girişimlerine de yer verecek düzeyde etkin kalan seçenekleri ile son derecede uygun şartları sağlaması bakımından ideal olarak değerlendirilmektedir. Bu sayede de genel olarak rağbet çekecek pozisyonda var olan söz konusu metal seçenekleri insanların alım gücü için kullanılmaktadır. Aynı zamanda da değerleri sürekli olarak artıp azalan kurlara da sahip oldukları için bir borsada da şekillenmektedirler. Buna bağlı olarak insanların alım gücünü belirleyen madenler olmasından ötürü de genel olarak talep edilen elementler olarak da tanımlanmayı sürdürmeleri ile bilinmektedirler.

Günlük hayatta elektrik enerjisi gerek evlerde gerekse de sanayi bölgelerinde kullanılan temel unsurlar arasında yer almaktadır. Elektrik enerjisini üretmenin birçok yolu mevcut olarak öne çıkan bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Termik santrallerde kömürlerin yakılarak değerlendirilmesi sonrasında elektrik enerjisini üretmek mümkündür. Ancak fazlasıyla kirlilik meydana geldiğinden dolayı pek fazla tercih edilmeyen uygulamalardır.

 

Hidroelektrik santrallerde debisi yüksek olan nehirlere kurulan dinamoların aktif olmasından dolayı elektrik üretilmektedir. Genelde barajlarda gerçekleştirilen bu tip enerji üretiminin doğaya herhangi bir zararı da bulunmamaktadır.

Rüzgar enerjisi ile kurulan devasa mekanizmalar aracılığı ile de elektrik üretmek son derecede kolay bir eylemdir. Dönüş sağlayan çarklar ile elektriği depolayarak rüzgarın bol olduğu noktalardan elektrik akımını elde etmek mümkün olmaktadır.

 

Güneş de elektrik üretmek için kullanılan doğal kaynaklar arasında yer almaktadır. Güneş panelleri ile gelen ışınlardan yararlanmak ve bu ışınlardan enerji elde etmek mümkündür. Herhangi bir doğal soruna da yer vermeyecek olan söz konusu üretim projesi her ülkenin son zamanlarda yöneldiği olgular olarak görülmektedir.

Elektrik üretmenin birçok sayıda alternatifi bulunmakta ve bu alternatiflere de her geçen gün yenileri eklenmeye devam etmektedir. İnsanlığın enerji ihtiyacını karşılamak adına ortaya çıkan söz konusu işlemler de ekonomik katkı sağlayacak kadar ucuz bir biçimde gerçekleşmesi ile de ön planda yer almaya devam edecektir.

Ülkelerin doğal kaynak bakımından zengin olmaları onlara pek çok yönden olumlu sonuçlar doğurmasının yanı sıra doğal kaynak bakımından zengin olup aynı zamanda sermayesi bulunan ülkeler bu doğal kaynakları etkin bir şekilde çıkararak gerek kendi ülkelerinde kullanmakta olup gerek ise başka ülkelere satarak kendilerine bir gelir kaynağı oluşturmaktadırlar. Günümüzde pek çok ülke doğal kaynak bakımından zengin olan ve bu doğal kaynakları çıkarabilecek sermayeye sahip olmayan ülkelere hizmet götürerek hem bu doğal kaynakları kullanmakta olup hem de teknolojileri ile başka ülkelerin de bu kaynaklardan yararlanmalarını sağlamaktır.

 

Elektrik tüketimi günümüzde oldukça fazla olup hemen her ülkenin ihtiyaçları arasında yerini almaktadır. Dünya üzerinde bulunan pek çok ülke elektrik üretimlerini doğalgaz, kömür gibi fosil yakıtlar ile karşılamakta olup hem olumsuz gaz salınımları hem de fosil yakıtların doğada kendiliğinden yenilenemeyen doğal kaynaklar olmaları sebebi ile kıt kaynaklar olarak bilinmektedir. Bu sebeple doğal kaynak kullanarak elektrik üretimi yapılmak istendiğinde pozitif akımlar kullanılması ve güneş, hidroelektrik, rüzgar ve jeotermal kaynaklar vasıtası ile elektrik üretimi yapılması için belirli projeler düzenlenmektedir. Bu gibi kendi kendiliğinden doğada bulunan doğal kaynaklar sayesinde elde edilen elektrik ekonomi anlamında hem tasarruf sağlamış olacak hem de ülkenin kalkınmasına yardımcı olacaktır.

Fındık üreticiliğine girişmek isteyen kişilerin toprak yapısı ve iklime dayalı bir şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. İklim açısından genelde nemli ve yağışlı bir bölge içerisinde yetiştirildiği andan itibaren de maksimum verimliliği ortaya koyabilmektedir. Fındık yetiştirmek adına girişimde bulunacak olan kişilerin bunun için Doğu Karadeniz Bölgesi’ne yönelmeleri de gereken bir hareket olarak görülmek zorundadır. Rize ve Giresun illeri en kaliteli fındıkların yetiştiği alanlar olarak da bilinmektedir.

 

Antep Fıstığı ise Güneydoğu Bölgesi içerisinde üretiminin gerçekleştirildiği mahsuller olarak bilinmektedir. Güneydoğu Bölgesi içerisinde görülen karasal iklim içerisinde yetişen Antep fıstığı; daha çok kurak ve verimli olmayan topraklarda da üretilebilecek bir bitki ürünü olarak görülebilmektedir. Antep fıstığı yaz aylarında hasat edilen bir ürün olduğundan dolayı fazla suya gereksinim duymamaktadır. Bu sebepten dolayı da kurak araziler içerisinde de üretiminin sağlanabileceği türde olan unsurlar olarak görülmektedir.

 

İncir ise daha çok sulak bölgelerde yetişen ve bakımının oldukça zor olduğu bir bitki olarak bilinmektedir. Ege Bölgesi’nde yer alan Aydın ve Muğla illeri içerisinde yetiştirilen incir; hem sıcağı hem de suyu seven bölgeler içerisinde yetiştirilmek durumundadır. Buna bağlı olarak da bu tip şartların sağlandığı her bölgede yetiştirilmektedir. Ancak incir sürekli olarak bakım gereken ağaç biçimlerinden olduğundan dolayı da son derecede zahmetli olduğu da bilinmektedir.

Doğal kaynaklar tükenmeyen ve tükenen doğal kaynaklar olmak üzere 2 gruba ayrılmaktadır. Tükenmeyen doğal kaynaklar ise kendi içinde yine iki gruba ayrılarak sürekli tükenmeyen ve belirli koşullarda kendini yenileyen doğal kaynaklar olarak karşımıza çıkmaktadır. Doğal kaynakların kullanım alanları oldukça farklı olması sebebi ile geniş bir yelpazeye sahip olup ekonominin gelişmesi ve güçlenmesinde de büyük bir yere sahiptir. Yaşamın sürdürülebilir bir hal alması açısından kullanılacak araç ve gereçlerin hemen hepsi için doğal kaynak kullanımı gerçekleştirilmektedir. Bununla birlikte doğal kaynaklardan yararlanmak ülkeler anlamında da ekonomilere yardımcı kaynaklara arasında yer almaktadır.

 

Doğal kaynaklar kullanım alanlarının yaygınlığı sebebi ile doğal kaynak bakımından zengin olan ülkelerce doğal kaynaklarını kullanmak açısından sermayelerinden de yararlanarak doğal kaynaklarını değerlenmektedirler. Örneğin güneş panelleri ile güneş enerjisinden ve tarımdan yararlanmak ile birlikte seraların kurulumu için de yararlanılmakta olup, rüzgâr enerjisinin kullanılması için geliştirilen rüzgar tribünleri de elektrik enerjisi üretimi için kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra yer altı kaynakları ve madenleri açısından zengin olan ülkelerde çıkarılmakta olan doğalgaz, kömür ve değerli madenler işlenerek ısınma ve daha pek çok amaçla kullanılmakta olup bu madenlerin bulunmadığı ülkelere de ticareti yapılarak para kazanma açısından ekonomiye katkı sağlamaktadır. Ancak sermaye bakımından zayıf ülkelerde bulunan doğal kaynaklar çıkarılamadığı için bu ülkelere zenginlik sağlayamamaktadır.

Çevre kirliliği günümüzün en büyük sorunları arasında yer almaktadır. Şehirleşmeye ve sanayileşmeye bağlı olarak ortaya çıkan bu tip sorunlara tek çare olarak geri dönüşüm çalışmaları etkili olmaktadır. Tüketilen ya da kullanılan malzemelerin işlevlerini tamamlamaları üzerine doğaya bırakılması işlemi doğanın kirlenmesine neden olan temel faktörler arasında yer almaktadır. Bu sorunu gündemden kaldırmak adına da geri dönüşüm çalışmalarının etkili olması ve sorun yaşanan malzemelerin tekrar üretime katılmaları ile bir denge kurulması konusunda da ideal olarak görülmektedir. Buna bağlı olarak da son derecede elverişli bir çalışma olarak da sanayi işletmelerinin teşvik edilmesi durumu da ortaya çıkmaktadır.

 

Atıkların geri dönüşüme dahil edilmesi sanayi işletmelerinin mali açıdan da daha rahat bir pozisyona erişmelerini sağlamaktadır. Hem çevre kirliliğini engelleyecek hem de üretilenlerin daha düşük maliyetlerle piyasaya sürülmesi söz konusu olabilecektir. Bu sayede de son derecede önemli bir pay sahibi olan geri dönüşümün her konuda yarar sağlayabileceği de görülebilecektir. Geri dönüşüme bağlı olarak kirliliğe mahal veren ve binlerce yıldır doğada kaybolmayan materyalleri yeniden işleme imkanı ortaya çıkabilmektedir. Böylelikle doğanın eski güzelliğini koruyarak var olan ekolojikdengenin daha fazla bozulmaması adına ortaya çıkan bir girişim olduğundan dolayı herkesin teşvik edilmesi gereken bir eylem olarak da dikkatlerden an be an kaçmamaktadır.