Kategori: Coğrafya

Yakın çevrenizde ciddi anlamda can ve mal kaybının yaşandığı herhangi bir olay oldu mu? Olduysa bu olayın hangi özellikleri bu tür sonuçlara yol açmış olabilir? Düşüncelerinizi sınıfta paylaşınız

 

Ülkemiz oluşumunun genç yapıda olması ve çeşitli iklime sahip olması sebebi ile doğal afetler konusunda oldukça çeşitli afetler ile karşılaşabilmektedir. Ancak son jeolojik zaman dilimlerinde oluşumunu tamamlamış olmasından kaynaklı olarak en sık görülen doğal afet deprem olup, depremin oluşumu hakkında uyarılar yapılabileceği gibi önlenmesi mümkün olmayan doğal afetlerden biri olması sebebi ile gerçekleştiğinde can ve mal kaybına sebebiyet vermektedir. Doğal afetlerin oluşumunda etkili olan iki faktör yer almaktadır. Bunlardan ilki iklim ikincisi yeryüzü şekilleridir.

 

Doğal afetlerin gerçekleştikleri sırada oluşan kayıplar insanların tedbirsiz yerleşimlerinden kaynaklı meydana gelmekte olup yaşama şekillerinden kaynaklı olarak da meydana gelebilmektedir. Ülkemizde görülen ve en çok hasara sebep olan deprem 17 Ağustos 1999 Marmara depremi olarak bilinmektedir. Çok kısa süre içerisinde sayısı binleri geçen ölüme sebebiyet olmasının yanı sıra yıkılan bina ve yapılar ekonomik maliyet olarak yirmi milyar dolar civarında hesaplanmıştır. Ülkemizde meydana gelen doğal afetler iklim çeşitliliğinden dolayı fazla olup bu doğal afetlerde yaşanan kayıplar genellikle insanların şehirlere plansız yerleşimlerinde kaynaklı olarak meydana gelmektedir. Öte yandan kontrolsüz nüfus artışı da buna sebep olmak ile birlikte doğaya karşı tedbirsiz olmak da doğal afetlerin oluşumlarını tetikleyen durumlar arasında yer almaktadır.

Türkiye yüz ölçümünün %85’inden fazlası erozyon riski altındadır. Bu alanlarda erozyona karşı alınabilecek önlemler nelerdir? Açıklayınız.

 

Türkiye yeryüzü şekilleri ve iklim koşullarının çeşitliliği sebebi ile pek çok doğal afet ile karşılaşmakta olan ülkelerden bir tanesidir. Yüz ölçümü bakımından yüzde seksen beşinden fazlası erozyon riski altındadır. Erozyon, atmosferik etkiler ile yer kabuğunun aşınması sonucu oluşan bir doğal olaydır. Erozyonun başlıca sebeplerinden bir tanesi de sudur. Erozyonun meydana gelmesi ile birlikte aşınan topraklar parçalanarak yok olur. Genellikle en üst katmanda meydana geldikleri için tarım alanlarının yok olmasına sebep olmak ile birlikte ciddi can ve mal kaybına sebebiyet vermesi söz konusudur.

 

Erozyonun oluşumunun engellenmesi için diğer doğal afetlerde olduğu gibi meydana gelmeden önce bazı önlemler alınabileceği gibi erozyonu diğer afetlerden ayıran bir özellik ise oluşumunun da engellenebileceğidir. Erozyonu önlemek için, bitki örtüsünün tahribini azaltıcı önlemler alınarak daha fazla ağaçlandırılmalar yapılmalıdır. Mera hayvancılığı yerine ahır hayvancılığı yapılarak toprağın bir arada durmasını sağlayan köklerin hayvanlar tarafından sökülmeleri engellenerek erozyon oluşumu engellenebilir. Eğimli olan yamaçlar taraça adı verilen basamaklar haline getirilerek erozyonun meydana gelmesi sağlanabilmektedir. öte yandan tarımda nadas sistemi yerine nöbetleşe ekim sistemi kullanılarak toprak tahribatını önlemek mümkün olup, halk bilinçlendirilerek hızlı nüfus artışı ve plansız yerleşkelerin yapılması önlenerek erozyon oluşumundan korunmak için önlemler oluşturulabilir.

Türkiye topraklarında su erozyonu görülen alanların rüzgâr erozyonu görülen alanlardan daha fazla olmasının nedenleri nelerdir? Açıklayınız.

 

Türkiye oluşumu ve jeopolitik konumu sebebi ile doğal afetler ile oldukça sık karşılaşan bir ülkedir. Yeryüzü şekilleri ve çeşitli iklim koşullarına sahip olmasından kaynaklı olarak sık bir afet ile karşılaşması oldukça muhtemeldir.  Erozyon, atmosfer sebebi ile su ve rüzgar etkisi ile yer kabuğunun aşınmasından kaynaklı meydana gelmekte olan bir afettir. Önlem alınmadığı takdirde ciddi can ve mal kayıplarına sebebiyet vermektedir. Türkiye’de en sık görülen erozyon türü su erozyonudur. Bunun sebebi ise üç tarafının denizler ile çevrili olmasının yanı sıra mevsimsel özelliklerinden kaynaklı olarak aldığı yağışlardır.

 

Yağışlar ardından su kaynaklarının dolması ve fazla olan suyun toprağa karışması ile birlikte toprak içerisinde toprak bütünlüğünü sağlayacak yeterli miktarda kök bulunmaması sebebi ile erozyon meydana gelmektedir. Erozyon oluşumunun olumsuz etkileri arasında en önemlisi ise tarım arazilerinin yok olmasına sebebiyet vermesidir. Bu sebeple verimli toprakların kaybına uğranmış olmaktadır. Su erozyonunu yavaşlatıcı önlemler alınmak istendiği takdirde yağmur damlalarının toprak üzerine darbelerini azalması için uzun süre kalabilen bir biti örtüsü oluşumu sağlanması gerekmektedir. Toprağın parçalanmasına sebep olacak alet ve makinelerin kullanımının azaltılması gerekmektedir ve yüzey akış hızının azaltılması su erozyonunu yavaşlatmak için alınacak önlemler arasındadır. Öte yandan meyilli araziler için taraça işlemi uygulanmalıdır.

Türkiye nüfusunun ülke ve toplum bazında sahip olduğu avantaj ve dezavantajlar nelerdir?

 

Türkiye yıllar içerisinde sürekli nüfus artışı yaşayan genç nüfusu fazla olan ülkelerden bir tanesidir. Bu genç nüfus oluşumu toplum açısından da oldukça önemli bir rol oynamakta olup ülkemize oldukça fazla avantajları bulunmaktadır. Yıllar içerisinde nüfus artış hızı düşüş yaşamakta olsa bile ülkemiz hala her yıl nüfusu artan bir ülkedir. Bunun sebebi ise doğurganlığın yüksek olması, doğum oranlarının ölüm oranlarından daha fazla olması anlamına gelmektedir. Genç ve etkin bir nüfusa sahip olan ülkemizde genç nüfusun her ne kadar pek çok avantaj sağlasa da nüfus artışının bazı dezavantajları da bulunmaktadır.

 

Bir ülkenin genç nüfusa sahip olması oldukça önemlidir. Bunun sebebi ise genç nüfusa sahip olan toplumlarda üretim seviyesi artış gösterecektir. Aynı zamanda istihdam sorunu yaşanmayacağı gibi çalışacak nüfus oluşacak olup aynı zamanda nitelikli bir nüfusun var olması söz konusu olacaktır. bununla birlikte savunmada da oldukça önemli etkenlerden biri olarak genç nüfus sayesinde ülkenin savunma kuvvetleri de oldukça güçlü olacaktır. öte yandan genç nüfusa sahip olan ülkemizin toplumsal açıdan oluşturduğu bazı dezavantajlar mevcuttur. Bunlar ise genç nüfus için yeterli olabilecek eğitim koşullarının sağlanması gerektiği ve eğitim sorunlarının yaşanmasıdır. Daha sonrasında ise istihdam sorunu yaşanmak ile birlikte ekonomik anlamda da bazı sorunları beraberinde getirmektedir.

Toprak, insan ve diğer canlılar için nasıl bir öneme sahiptir? Düşüncelerinizi açıklayınız.

 

Canlı hayatında oldukça büyük bir yere sahip olan toprak aynı zamanda ekosistemin devamlılığı ve biyoçeşitliliğin sağlanması adına oldukça önemli bir yere sahiptir. Bununla birlikte gerek insanların gerek ise hayvanların beslendikleri alan olmaları ve bitkilerin yaşamlarını idame ettirebilmek adına başlıca ihtiyaç duydukları kaynaklardan biri olmasının yanı sıra yeryüzü şekillerinin oluşumunun da başlıca sebeplerinden biri topraktır. Toprak içerisinde pek çok mikroorganizmayı bulundurması ile birlikte canlıların da içerisinde oldukça kısa sürelerde ayrıştığı ve doğaya geri döndüğü bilinmektedir. Dalından düşen yaprakların ve ölü hayvan bedenlerinin toprağa karışımı oldukça hızlı olmak ile birlikte gerek tarım yapılarak insanların ihtiyaç duydukları besin maddelerini üretmeleri gerek ise bitkilerin de oluşumlarını sağladıkları alanlar olarak oldukça büyük bir yere sahiptir.

 

Toprağın ölen canlıları içerisinde ayrıştırması oldukça önemli görevlerinden bir tanesi olmak ile birlikte toprağın bu ayrışmayı sağlamaması halinde biriken ölü atıkların yaşayan canlıları etkileyecek gazların salınımına sebep olarak canlı yaşamını tehlikeye atması muhtemel olaylardan biri olacaktı. Bunun yanı sıra ağaçların ve bitki örtüsünün oluşumunda da oldukça önemli bir yere sahip olan toprak sayesinde iklim koşullarının oluşması ve canlı yaşamında çeşitliliğin oluşmasına da yardımcı olmaktadır. bunlar ile birlikte insanların verimli toprak arazileri üzerinde pek çok tarım ürünü üretmeleri ve besin ihtiyaçlarını karşılamaları hem hayvanlar hem de insanlar açısından oldukça önemli bir yere sahiptir.

Nüfusun toplum hayatındaki önemine dair neler söyleyebilirsiniz? Düşüncelerinizi açıklayınız.

 

Nüfus, bir ülke içerisinde tüm kalkınma planlarını oluşturulması adına hareket noktasında ana karakter olarak ele alınmaktadır. Nüfus içerisindeki değişimler söz konusu olduğunda bu değişimler toplumsal hayatı da etkisi altına almaktadır. Toplumların genel dinamizmi içerisinde genç ya da yaşlı bir toplum olmaları, sosyal ve eğitim ihtiyaçları, ekonomik ihtiyaçları ve doğal kaynaklara ihtiyaç duyan toplumlar olarak pek çok farklı şekilde bulunabilmektedirler. Nüfusun toplum hayatındaki önemine bakılacak olursa siyasi, sosyal, kültürel, eğitim, ulaşım, sağlık gibi temel ihtiyaçların karşılanmasında önemli bir etmen olmasının yanı sıra bu gibi ihtiyaçların gereklilikleri ve önem sırası bakımından da belirleyici bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır.

 

Nüfusun artması ile birlikte bu ihtiyaçlarda da artış gözlemlenecek olup, bu temel ihtiyaçların karşılanmalarında değişiklikler söz konusu olacaktır. Ancak bir ülkenin toplumsal refahı ve temel ihtiyaçlarının yeterli olarak karşılanması o ülkenin ekonomik düzeyine göre değişkenlik gösterebilmektedir. Gelişmiş olarak nitelendirilen ve ekonomik anlamda güçlü olan ülkelerde genç nüfusun oldukça az olması ülkenin geleceği adına bazı tahribatlara sebep olabileceği gibi ekonomik anlamda zayıf olan ülkelerdeki aşırı nüfus artışı da gerekli olan temel ihtiyaçların karşılanmasında yeterli olamamaktadır. Bu sebeple her ülke kendine ait bir nüfus planlaması oluşturarak toplum hayatında her bireyin eşit hakları edinmelerini ve temel ihtiyaçlarını karşılayabilmelerini sağlamak açısından çalışmalar yapmaktadır.

Kitle iletişim araçlarında afetlerle ilgili herhangi bir haber veya belgesel seyrettiyseniz buna dair gözlemlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

 

Doğal afetler, yeryüzü şekilleri, dünyanın oluşumu ve katmanlar sebebi ile yani doğal yollar ile meydana gelmekte olup can ve mal kaybına sebebiyet verirler. Doğal afetler çok kısa süreler içinde meydana gelmekte olup meydana gelmeden önce veya geldikten sonra insanlar tarafından hiçbir şekilde engellenememektedirler. Bazı afet türleri dolayısı ile dünyada daha sık nerelerde görülebileceği ve bilimin ışığında tahmini olarak ne zaman yaşanabileceği hakkında bilgiler sunabilmektedir. Doğal afetler doğrudan ortaya çıkabildikleri gibi sonuçları uzun yıllar sonrasında ve dolaylı bir şekilde de gözlemlenebilmektedir.

 

Doğal afetler oluşum türlerine göre ayrılmaktadırlar. Deprem, heyelan, volkanik patlamalar gibi doğal afetler jeolojik doğal afetler grubunda yer almakta iken, sel, çığ, kuraklık, fırtına, orman yangını, hortum gibi afetler ise meteorolojik doğal afetlerdir. Bunun yanı sıra insan sebebi ile oluşan doğal afetler yangınlar, hava kirliliği, su kirliliği, çevre kirliliği ve ulaşım kazaları iken orman yangınlarının oluşum sebebi olarak insanların yer alması durumunda da insan kökenli afetler arasında yerini almaktadır. Doğal afetlerin ortak özellikleri arasında oluşumunun kısa sürmesi, başladıktan sonra engellenememesi ve can ve mal kaybına sebep olmalarının dışında oluşumları ile ilgili bilgi edinilebilmesi açısından kesin bir bilgi içermemeleri de gelmektedir. Öte yandan oluşuma bağlı meydana gelecek hasarları engellemek açısından tedbirler alınmaktadır.

Kasırgaların en çok Amerika ve Asya kıtalarında görülmesinin başlıca sebepleri nelerdir?

 

Büyük Çaplı ve çok şiddetli bir şekilde saatte 75 mil hız ile göz denilen bir eksen etrafında dönerek esen tropikal rüzgarlara kasırga adı verilmektedir. Şiddeti Beufort ölçeğine göre ölçülmektedir. Güney Atlantik ve Doğu Büyük Okyanus haricinde tropikal ve subtropikal iklim kuşağında yer almakta olan tüm sıcak denizlerde meydana gelmektedir. Öte yandan meydana gelişleri belirli mevsimler içerisinde gerçekleşmekte olup ağustos ve eylül aylarında Antillerde meydana gelmektedir. Batı Büyük Okyanusunda meydana gelen kasırgalara Tayfun adı verilir. Başlangıç ve mevsim sonu kasırgaları, Karaipler’in batı bölgesinde meydana gelmektedir. Okyanus olan ve tropik iklime sahip olan bölgelerde sık sık meydana gelmekte olsa bile zaman zaman şiddeti oldukça büyük olarak doğal afet oluşturabilmektedir.

 

Kasırgalar en çok Amerika ve Asya kıtalarında gözlemlenmekte olup bunun başlıca sebeplerinden biri okyanusa kıyılarının olması ve okyanusa yakın bölgelerde oldukça büyük yerleşim alanlarına sahip olmalarıdır. Bunun yanı sıra iklim koşulları ile birlikte meydana gelmekte olan ve rüzgarın deniz içerisinde daire oluşturarak yani dönerek meydana gelmesi suyun hareketlenmesi ile birlikte şiddeti arttığı takdirde etraftaki yapı ve binaları ve insanları içerisine çekebilecek kadar kuvvetlenebilmekte olan bir afettir. Diğer doğal afetler gibi başladıktan sonra önlenemez olması ve pek çok kayba sebebiyet vermesi dolayısı ile dikkat edilmesi gereken bir afettir.

Kasırga sayısı ve can kaybı en çok Asya Kıtası’nda iken en çok hasarın Amerika Kıtası’nda olması nasıl açıklanabilir? Düşüncelerinizi sınıfta paylaşınız.

 

Doğal afetler arasında yer alan kasırga bir tür tropik bir rüzgardır. Oluşumu okyanus bölgesinde ve tropikal iklim kuşaklarında oldukça sık görülmesinin yanı sıra yılın belirli dönemlerinde tekrar eden olaylardan bir tanesidir. Öte yandan bazı zamanlarda şiddetinin yüksek olması sebebi ile yapı ve binaları tahrip etmek ile birlikte insanlara zarar vererek can kaybına sebep olabilmektedir. Bu sebeple oldukça dikkatli olunması gereken ve her doğal afet gibi oluşumundan önce tedbir alınması gereken durumlardan bir tanesidir. Doğal afetler önlenemez oluşları ve can ve mal kaybına sebep olmaları hususunda ortak bir noktada olup başladıktan sonra engellenemezler.

 

Kasırganın en sık yaşandığı kıtalar Amerika ve Asya kıtaları olup okyanusa yakın olmaları ve tropikal iklime sahip olmaları sebebi ile yıl içinde şiddeti çok olmayan kasırgalara şahit olurlar. ancak bazı zamanlarda kasırganın şiddeti oldukça fazla olup can ve mal kaybına sebep olabilmektedir. Kasırgadan kaynaklı olarak Asya kıtasında daha çok can kaybının olmasının sebebi plansız yerleşmeler ile birlikte plansız nüfus artışı ve tedbirsizliklerdir. Öte yandan Amerika kıtasının en büyük hasarı alma sebebi ise bitiş noktasında olmasından kaynaklı en şiddetli kasırgalara şahit olmasıdır. Kasırganın oluşumu için alınan tedbirlere rağmen hasardan korunmak pek mümkün değildir.

İlk defa duyduğunuz veya aşina olmadığınız meslek grupları hangileridir? Düşüncelerinizi sınıfta paylaşınız.

 

Teknolojinin ilerlemesi ile birlikte faaliyet gruplarında bazı değişiklikler meydana gelmiş olup hemen her dönemde değişmekte olan ve önceden oldukça önemli iken yok olan meslekler gibi ilerleyen on yıllarda da meslek grupları içerisinde bazı mesleklerin oldukça önemli olacakları ve bu meslek gruplarında yer alan kişilerin aranılan çalışanlar olacakları belirlenmiştir. Özellikle teknolojinin ilerlemesi ile birlikte çoğu iş grubunda kolaylık sağlaması ve zamandan tasarruf ederek daha hızlı işlemler yapılmasına yardımcı olmasının yanı sıra kullanıcıların da bilgiye daha kolay erişmesini sağlamaktadır. Ancak ilerleyen zamanlarda teknolojinin getirmiş olduğu bazı avantajların ilerlemesi ile birlikte dezavantajlarını avantaja çevirecek meslek grupları yer alacaktır.

 

Özellikle banka gibi büyük kuruluşlarda insanların bilgileri büyük veri ambarlarında depolanmaktadır. İlerleyen on yıllarda ekonometristler sayesinde veri raporlamak ve istatistik uzmanlarına ihtiyaç duyulacaktır. Alışverişin bile internet üzerinden gerçekleşmekte olduğu bu günlerde tüm bilgilerimizin yer aldığı interneti korumak amacı ile siber güvenlik uzmanları, tıbbi gelişmelerin artması için gerekli olan biyomedikal mühendisleri gerekmektedir. öte yandan büyük fabrikaların sürdürebilirlik ve geri dönüşüm noktasında emek edecekleri ilerleyen dönemlerde sürdürebilirlik profesyonellerine gerek duyulmaya başlanacaktır. Öte yandan sağlıklı yaşama olan bilincin artması ile birlikte insanların ilerleyen yaşlarda da sağlıklarını korumak adına uğraş verecekleri bilinmekte olup sağlık ve bakım yardımcıları gibi meslek gruplarına önem artacaktır.