Kategori: Coğrafya

Günlük hayatta hangi ulaşım araçlarını kullanıyorsunuz? Kullandığınız ulaşım araçlarını tercih etmenizin sebepleri nelerdir?

 

Dünya genelinde teknolojinin ilerlemesi ile birlikte daha çok insanı daha kısa sürede bir yerden başka bir yere ulaştırmakta olan toplu taşıma araçları genellikle metro, otobüs, dolmuş, metrobüs gibi araçlardır. Toplu taşıma araçları daha çok insana hizmet vermesinin yanı sıra şehir içerisinde belirlenmiş olan duraklardan hareket ederek daha çok insanı taşımaktadır. toplu taşıma araçlarının kullanımının faydaları bireysel otomobillerden daha az yakıt kullanarak daha tasarruflu olmalarının yanı toplu taşıma araçlarının tercih edilmesi ile özel araç kullanımı azalacağı gibi doğaya salınan zehirli gazlar da azalarak doğal dengeyi tehdit edici unsurlar azaltılmış olacaktır. Bu noktada bireylerin şehir içerisinde bir yerden başka bir yere gitmek için gerek olmadıkça otomobillerini kullanmamaları ve toplu taşıma araçlarını tercih etmeleri daha doğru olacaktır.

 

Metro ve metrobüsler tren gibi bir sisteme sahip olup şehir içerisinde örülen demir raylar ile yolculuğu sağlamak ile birlikte belirlenen duraklarda yolcularını indirip bindirmektedir. Halk otobüsleri ya da dolmuşlar ise yine şehir içi taşımacılık kurallarınca belirlenmiş olan durak adı verilen yerlerde durma koşulu ile yolcularını indirip bindirmekte olup aracın büyüklüğüne göre yine belirlenmiş kurallar çerçevesinde oturan ve ayakta yolcu sayısını geçmeyecek şekilde şehir içinde seyahat etmektedir. Her toplu taşıma aracının belirli numarası bulunmakta olup sınırlı duraklar arasında seyahati sağlamaktadır.

Geçmişten günümüze insan faaliyetleri için büyük önem arz eden toprak, belirli şartlarda yenilenebilen sınırlı bir kaynaktır. Bu kaynağı koruma adına neler yapılabileceğini açıklayınız.

 

Toprak, insan varlığının yaşamını idame ettirebilmesi adına en çok ihtiyaç duyduğu cansız varlıklardan bir tanesidir. Doğanın canlılığını sürdürebilmesi adına oldukça önemli bir denge unsuru olan toprak pek çok canlının yaşam alanı olduğu gibi insanların da beşeri faktörleri yerine getirmek adına işledikleri ve besin elde ettikleri bir unsurdur. Toprağın özelliklerinin değişmesi içerisindeki canlılığın da değişimine sebep olmaktadır. Ekosistemlerin oluşması, biyolojik çeşitliliğin korunması ve yeryüzü şekillerinin oluşumlarının hepsi toprağa başlı sebepler olmak ile birlikte toprak doğal denge oluşumu ve bu oluşumun korunabilmesini sağlayan bir unsurdur.

 

Toprağın kendini kısmi olarak yenileyebilme özellikleri mevcut olmak ile birlikte özellikle insanlık adına önemli bir yerde bulunan toprağın korunması oldukça önemlidir. Toprağı korumak için insanların yapmaları gereken bazı faaliyetler bulunmaktadır. Topraklar üzerinde tarım faaliyetlerinin düzenli olarak yapılması, tarım yapılacak alanlarda toprağın iyi analiz edilerek yanlış ilaçlama ve gübrelemeye maruz bırakılmaması gerekmektedir. Bitki örtüsüne zarar vermemeli ve anız yakmak gibi toprağın doğal dengesini bozacak faaliyetlerden uzak durmalıyız. Bununla birlikte toprağın gücünü kaybetmemesi adına ormanların tahrip olmasına önlemler almalı ve ağaçlandırmalar yaparak toprakların yok olmasına engel olmamız gerekmektedir. canlılığı etkileyecek dolaylı ya da doğrudan olabilecek eylemlerden de uzak durulmalıdır.

“Doğal bitki örtüsü büyük ölçüde iklimin yansımasıdır.” sözünden ne anlıyorsunuz? Bitki örtüsüne bakarak bir yerin iklimi hakkında ne gibi çıkarımlar yapabilirsiniz? Düşüncelerinizi sınıfta paylaşınız.

 

Bir bölgenin bitki örtüsünün oluşumu için, o bölgenin iklimi, yeryüzü şekilleri ve toprak özellikleri coğrafi etkenleri olarak gereklidir. Fiziki etkenleri olarak da ısı, basınç, sıcaklık gibi değişkenler söz konusu olmak ile birlikte doğal bitki örtüsünün oluşumda özellikle iklimin oldukça büyük etkisi yer almaktadır. Bunun sebebi ise iklim özelliklerinin o bölgedeki topraklarda meydana gelen değişimler için önemli olmasıdır. Örneğin iklim olarak oldukça fazla yağmur alan bölgelerde ağaçların gövdeleri odunsu olmak ile birlikte boyları da oldukça uzun olup meyveleri de daha büyük ve daha sert kabukludur.

 

Bunun yanı sıra karasal iklimin söz konusu olduğu ve az yağış alan bölgelerde ağaç türleri otsu bir gövdeye sahip olup ağaç oluşumu bulunmamaktadır. Bunun sebebi ise az yağış alan bölgelerde köklerin yeteri kadar suyu içerisinde barındıramamasıdır. İklim içerisinde sadece yağışların olması değil aynı zamanda iklimlerin oluşum süreleri, yağışların sürekliliği de bitki örtüsünü etkileyen unsurlardan bir tanesi olup ağaçların yemiş verip vermemesi, çiçeklenme zamanı ya da yaprak döküp dökmemesi açısından belirleyici özelliklerden bir tanesidir. Bitki örtüsüne bakarak oluşan ağaçlanmalara ve bitkinin boyu, köklenmesine bakarak iklim hakkında tahminlerde bulunmak ve bölgenin şeklini tahmin etmek bu açıdan oldukça kolaydır.

Demir yollarının varlığıyla ülkelerin gelişmişlik düzeyi arasında nasıl bir ilişki vardır? Düşüncelerinizi aşağıdaki boşluğa yazınız.

 

Demir yollarının varlığı sanayi devrimine dayanmakta olup bir yerden başka bir yere seyahat etmek için kurulan demir yolları üzerinde kömür ile çalışmakta olan trenler kullanılmış olup teknoloji ilerledikçe yakıt tipi ve tren türleri, hızları ve kullanım alanları değişiklik göstermiştir. Demir yolları gerek şehirlerarası gerek ise şehir içi yolculuklarda kullanılmakta olup gelişmişlik düzeyini etkileyen noktaları da bulunmaktadır. Demir yollarının kullanımı sanayi devrimi sıralarında oldukça büyük bir gelişmişlik göstergesi iken günümüzde demir yolu taşımacılığı geri kalmış ülkelerde daha sık kullanılmaktadır. Gelişmiş ülkeler teknolojiye ayak uydurarak hava yolu taşımacılığını tercih etmektedirler.

 

Ancak şehir içi kullanımlar için kullanılmakta olan demir yolları ve metrolar ülkelerin ve şehirlerin gelişmişlik düzeyini olumlu yönde etkileyen bir durumdur. Metro ve metrobüs adı verilen taşıma şekli ile şehir içerisine kurulan demir yolları hatları sayesinde ulaşımlar sağlanmakta olup hız bakımından kısa sürelerde oldukça yüksek hızlara ulaşarak yakıttan ve zamandan tasarruf açısından önemli bir noktada yer almaktadır. Teknoloji açısından bir dev niteliğinde yer alan Japonya gelişmiş ülkeler arasında en çok demir yolları ulaşımını kullanmakta olan ülkelerden bir tanesi olmasının yanı sıra teknolojinin ilerlemesi ile birlikte gelişimini sürdürmeye devam etmektedir. öte yandan tarihin en eski metrosu Londra’da bulunmaktadır.

Çevrenizdeki insanlardan duyduğunuz göçe ait bilgiler varsa arkadaşlarınızla paylaşınız.

 

Türkiye gerek konumu gerek ise genç bir ülke olmasından kaynaklı pek çok göç türüne tanıklık etmiş ve süregelen göç olaylarında etkin bir rol oynamaktadır. Göç bir yerden başka bir yere taşınma anlamına gelse de birçok farklı türde göç meydana gelmiştir. Mübadeleler, bilim insanlarının başka ülkelere gitmesi, mevsimlik iş için yer değişikliği gibi farklı sebepler doğrultusunda yapılabilmektedir. Göçler yapılış şekline göre değişiklikler göstermekte olup kimi zaman kalıcı olmak ile birlikte kimi zaman dönemsel bir kavramdır. Göç yapmak için gerekli sebeplerin oluşması gerekmek ile birlikte insanların yaşayışlarını değiştirdikleri bilinmektedir.

 

Türkiye ilk göç alımını Lozan Antlaşması ile gerçekleştirmiş olup ülkemize göç almıştır. Daha sonrasında Rum mübadelesi ile Yunanistan’a göç vermiş aynı zamanda da göç almıştır. Bununla birlikte ilerleyen zamanlarda Türkiye başka ülkelere çalışmak amaçlı zanaat sahibi kişileri yollamış ve nüfus bakımından az olan ülkeler, ülkemizden göç almıştır. İlerleyen zamanlarda gelişmiş ülkeler bu göçleri durdurarak sadece nitelikli işçi göçü almaya başlamış olup bazı koşulları yerine getirmiş olan ve bilgi sahibi kişileri çalışmak amaçlı almış olup bilim insanlarının beyin göçü adı verilen bir göçe sebep olmuştur. Öte yandan Türkiye bulunduğu coğrafi konumu ile 4 farklı mevsim yaşamakta olup yaz turizmi için Akdeniz bölgesine göç alırken kış turizmi için de Kayseri, Erzurum ve Bursa gibi şehirlere mevsimlik göç vermektedir.

Bitki örtüsünün Ekvator’dan kutuplara doğru kuşaklar oluşturmasında etkili olan faktörler nelerdir?

 

Yeryüzünde bitki örtüsünün dağılışı bazı etmenlerin bir araya gelmesi ile meydana gelmektedir. Bu etmenler fiziki ve coğrafi olarak iki farklı grupta yer almakta ve meydana gelmektedir. Bitki örtüsünün Ekvator’dan kutuplara doğru kuşaklar oluşturmasında etkili olan faktörler coğrafi ve fiziki etkenlerdir. Dünyanın kendi ekseni etrafında dönmesi, dünyanın belli bir eksen eğikliğine sahip olması gibi etmenler sıcaklık, nem, buharlaşma ve basınç gibi fiziki özellikler coğrafi özellikler üzerinde etki göstermektedirler. Bu etkilerin oluşumu sebebi ile bitki örtüsü oluşumunun belli noktalarda kuşaklar oluşturmalarını ve bu kuşakların aynı özellikleri barındırmalarına sebep olmaktadır.

 

İklim ve mevsimlerin oluşumu dünyanın hareketlerinin yanı sıra, belli bir eksen eğikliğine sebep olması ve bununla birlikte coğrafi etkenler üzerinde etkili olan ısı, basınç, buharlaşma ve nem gibi bazı fiziksel etkenlerin mevsimleri ve iklimlerin oluşumunda doğrudan etkiye sahiptir. Bununla birlikte mevsimlerin ve iklimlerin etkilemekte olduğu bitki örtüsünün şeklinin de etkilenmesine sebep olmaktadır. Bu sebeple oluşan kuşaklar ve kuşakların ortak özellik sergilemeleri aslında o bölgede oluşan fiziki etkenlerin aynı olmasından kaynaklı olup bu bölgelerde aynı iklim özellikleri ve aynı bitki örtüsü gözlemlenmektedir. Örneğin Akdeniz bitki örtüsü hem ülkemizin Akdeniz bölgesinde gözlemlenmekte olup aynı zamanda bu kuşak üzerinde yer alan İspanya’da da aynı iklim özellikleri ve bitki örtüsü gözlemlenmektedir.

Bir ülke nüfusunun özellikleri hakkında yeteri kadar bilgi sahibi olunmaması o ülke açısından hangi dezavantajlara neden olur? Düşüncelerinizi açıklayınız.

 

Bir ülkenin var olabilmesi adına temelde ihtiyaç duyduğu iki ana unsur yer almaktadır. Bunların en önemlisi nüfusunun var olması ve bu nüfusun yaşamını sürdürebileceği bir toprak bütünlüğüne sahip olmalarıdır. Bu sebeple ülkeler açısından öneme sahip olan nüfusun başka bir taraftan da bazı temel ihtiyaçlarının bulunması ve bu temel ihtiyaçların karşılanması söz konusu olduğunda nüfusun özelliklerinin bilinmesinin oldukça önemli olduğu bilinmektedir. Bir nüfusun genç ya da yaşlı olması, ekonomik ihtiyaçları olan bir nüfus olması ya da sosyal ve eğitim ihtiyaçları olan toplumlar gibi pek çok farklı ihtiyaç ve gereksinimi söz konusu olabilmektedir.

 

Bir ülkenin nüfusunun özellikleri hakkında yeterli bilgi sahibi olunmaması durumunda ülke için gerekli olan sosyal, kültürel, siyasi, eğitim, sağlık, ulaşım gibi temel ihtiyaçların karşılanması durumunda gerekli olan stratejilerin kurulması mümkün olmayacak ve nüfus için gerekli hizmet sunulması mümkün olmayacaktır. Bir ülkenin nüfusu hakkında yeterli bilgi sağlayarak bir veri tabanı oluşturmaması halinde ülke gelişimi etkilenerek geri kalmasına sebep olabilir. Bununla birlikte doğal kaynak kullanımını sağlayamayarak tükenmesine sebep olabilirler. Öte yandan istihdam sağlanamaması ve yeterli eğitim faaliyetlerinin gösterilmemesi ülke içerisinde olumsuz etki göstereceği gibi ülkenin ekonomik anlamda da geri kalmasını ve gelişmiş ülke seviyelerine ulaşmasını engelleyecek temel durumlardan biridir.

Ailenizde veya yakın çevrenizde yaşayanlar, hangi meslek gruplarında faaliyet göstermektedir?

 

Meslek grupları faaliyet gruplarına göre değişim göstermekte olup faaliyet grupları ise insanlık için önemlerine göre beş ana grup içerisinde yer almaktadır. Günümüzde ilerleyen teknoloji ve değişen yaşam standartları ile yavaş yavaş yeni meslek grupları ve faaliyet grupları oluşumu meydana gelmekte olsa bile bunların uzun ömürlü olmaları ve insanlık için gereklerinin sürekli olması gerekmektedir.  Faaliyet grupları içerisinde birincil faaliyet grubu, tarım sektörü olarak adlandırılsa bile çiftçilik, madencilik, ormancılık, denizcilik, balıkçılık ve hayvancılık gibi meslek gruplarını içerisinde barındırmakta olup insanlığın beslenme ve ısınma gibi temel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik oldukları için ilk sırada yer almaktadırlar.

 

İkincil faaliyet grubu sanayi sektörü olmak ile birlikte mühendislik, operatörlük, işçilik, mobilya ve tasarımcı gibi meslek gruplarını içerisinde barındırmakta olup sanayi devriminden sonra makineleşme ve insanların yapmakta olduğu işleri makinelerin üstlenmesi ile oldukça önem kazanmış faaliyet grubudur. Daha sonrasında ise hizmet sektörü ile üçüncül faaliyet grubu oluşmakta olup öğretmenlik, avukat, doktor, hemşire,  polis, hakim ve yönetici gibi meslek grupları içerisinde yer almaktadır. Artık üretim için makineleşmeye gidildiği için insanların en fazla faaliyet gösterdiği grup günümüzde hizmet sektörü içerisinde yer almaktadır. Dördüncü faaliyet grubu bilişim olup yazılım ve programcılar yer almaktadır. Beşinci faaliyet grubu ise karar verme grubu olup lider, başkan ve şirket yöneticilerini kapsamaktadır.

İzmit ve çevresinin ekonomik faaliyetleri ile yaşadığınız yerin ekonomik faaliyetleri arasındaki benzerlikler ve farklılıklar nelerdir?

İzmit, sanayi anlamında hızla gelişen ve Türkiye’de İstanbul’un ardından gelen en büyük sanayi ilidir. Sanayi sektörü içinde gayri safi hasılada %70’i aşkın payı vardır. Tarım alanında ise toprak ve iklim bakımından işlenmeye çok müsait olan İzmit’te tarım alanı son derece azdır, daha ziyade tarıma uygun olan arazilerde sanayi tesisleri bulunmakta ve yapılmaktadır. Sebze ve meyve üretiminde başarılı olan ilin aynı zamanda pişmaniyesi de son derece ünlüdür. Ekonomik faaliyetler içinde keten helvası, kirazı ve fındığı ile öne çıkmaktadır. Hayvancılık alanında mera hayvanlığı çayır ve meraların azlığından dolayı azalmakta ancak besicilik anlamında gelişmektedir. Orman bakımından da son derece zengin olan İzmit’in %38’i ormanla kaplıdır. Kağıt ve kimya sanayinde Türkiye merkezi haline gelen il, pek çok fabrikaya ev sahipliği yapmaktadır. Ulaşım olarak Avrupa ve Asya’yı birbirine bağlayan tüm kara ve demiryollarını da İzmit ağırlamaktadır.

 

Ekonomik Faaliyetler Arasındaki Benzerlikler ve Farklılıklar

Marmara, İç Anadolu ve Doğu Anadolu illerine giden tüm iller İzmit’ten mutlaka geçmektedir. Ekonomik faaliyetler için son derece önemli olan limanlara da sahip olan İzmit ve Derince limanları ile büyük ve önemli ölçüde ithalat ve ihracat gerçekleştirmektedir. Ayrıca kıyı fabrika iskeleleri yükleme ve boşaltma için kullanılabilmektedir. İzmit körfezinin kuzey ve güney kıyıları arasında ise yolcu taşınmaktadır. Şimdi sıra size; sizin ilinizde ekonomik faaliyetler nelerdir?

Yönleri bilmenin bizlere sağlayacağı faydalar neler olabilir?

 

İnsanların mevcut konumlarını, bulundukları mevkiyi ya da gidecekleri yeri tayin edebilmesi kişinin yönleri bilmenin sağladığı faydalar içinde olacaktır. Bir adres bulmaya çalışırken veya bir kişiye adres tarifi verirken de yön bilmek, hem kendi işimizi hem de başkalarına yardımcı olma durumu için son derece önemlidir. İnsan hayatını kolaylaştıran yön bilme durumu aynı zamanda kaybolmadan gidilecek yere, kolayca ulaşımı da sağlar. İşlerimizi kolaylaştıran, bir bölgede kolay bir şekilde yönümüzü bulmaya yarayan, nerede olduğumuzu tayin eden ve kaybolmamızı önleyen yönleri bilmenin sağladığı faydalar içinde ayrıca faydalar da vardır.

 

Yönleri Bilmenin Sağladığı Faydalar Nelerdir?

* Yönleri bilmemiz durumunda güneşin durumunu da belirleyeceğimiz için ona ilişkin tedbirler alabiliriz ya da bu doğrultuda hareket edebiliriz.

* Çoğunluğu Müslüman olan ülkemizde, namaz kılmak için (özellikle yabancı bir yerde) kıble bulmaya da son derece yardımcı olacaktır.

* Bir adres ya da yeri bulmamıza olanak sağlar.

* Harita üzerinden bulunduğumuz ve varmak istediğimiz yere kolayca ulaşmamızı sağlar.

* Rüzgarın nereden eseceği konusunda bilgi sahibi olmamıza yarar.

* Gelecek olan sıcaklıkları ve geleceği yönü belirlememize yarar.

 

Yönleri bilmenin sağladığı faydalar genel ve temel olarak bu unsurlar olarak belirlense de, kontrol duygusunun bizde olduğunu hissettirirken, bununla beraber özgüven, genel kültür ya da pek çok sahip olabileceğimiz olumlu duygu ve bilginin de temelini oluşturur.