Ay: Aralık 2018

Zekât zenginlerin mallarının veya paralarının kırkta birini ihtiyaç sahiplerine vermeleridir. Ancak kuran-ı Kerimde açık açık bu mallar ve paralar konusunda bir açılım yapılmamıştır. İslam dininde zenginlerin elinde bulunan para, altın, gümüş, ev, arazi gibi tüm varlıkların zekâtı verilmektedir. Ancak zekata konu olan gayri menkuller yerine onun değeri hesaplanarak para, altın vs verilmesi dinimizce uygun görülmektedir.Hatta maaşlı çalışanların bile borçlarını ve genel ihtiyaçlarını düştükten sonra kalan maaşlarından kırkta birini zekât olarak verebilecekleri bilinmektedirler.

 

Zekât zengin ve fakir arasında bir denge bir bağ kurmaktadır. Kırk koyunu olan birinin birini ihtiyaç sahiplerine vermesi hem onun Allah’ın rızasını kazanmasını sağlar hem de ihtiyaç sahibine dilerse büyütüp sütünü alabileceği dilerse de et olarak yiyebileceği bir seçenek sunulmaktadır.

 

İslam dini çok ince ayarlar üzerine kurulmuş bir dindir. Bir rivayete göre geçmişte develeri olan kişiler erkek develerinin zekâtını verecekleri zaman bunu dişi deve olar ihtiyaç sahiplerine verirlermiş. Eğer dişi devesi de yok ise devenin ederi kadar altın veya gümüş verilir yerine başka bir mal verilmez imiş. Dişi deve ile ihtiyacı olan kişinin geçimine katkı sağlamak istenmektedir.

 

Sadece ramazan ayında insanların aklına gelen zekât ibadeti aslında yılın her döneminde yapılmalı ve zenginin ile fakirin arasındaki uçurum az da olsa kapatılmaya çalışılmalıdır. Mallarının kırkta birini kardeşine hediye eden bir kulun malı eksilmez aksine Allah katında kazanacağı sevaplar çoğalır. Ancak paylaştığınız zekât ihtiyacı olan kardeşinizin bir derdine deva olabilir.

Müslümanlar için Ramazan ayı oldukça önem arz etmektedir. Kuran- Kerimi Ramazan ayında indirilmeye başlanmıştır. İnançlı olan her insan bu ay içerisinde ibadetlerini çok daha hassas bir şekilde yerine getirmektedir. Müslümanlar için bu kutsal ay Kuran ayı olarak da bilinmektedir.

 

Dünya üzerinde yaşayan tüm Müslümanlar bilir ki Kuran-ı Kerim Kadir Gecesinde yeryüzüne indirilmeye başlanmıştır. Ramazan ayının son on günü içerisinde aranması uygun görülen bu gecede Müslümanlar çok daha fazla dua ve ibadet ederler. Bin aydan hayırlı olan bu gecede insanlar ibadethanelere akın etmektedirler.

 

Ramazanı önemli kılan etmenlerden bir diğeri ise İslam’ın beş şartından biri olan ‘Oruç’ ibadetinin bu ayda yapılıyor olmasıdır. Müslümanlar Ramazan ayını 30 gün boyunca oruç tutarak geçirmektedirler. Çünkü İslam’da oruç bedenin zekâtı olarak görülmektedir. Bu nedenle bu özel ayda tüm Müslüman âlemi oruçtur.

 

Ayrıca Müslümanlar ramazan ayında sabır ve nefse hükmetmeyi de öğrendikleri için de bu aya değer vermektedirler. Tokların açların halinden anlamasına bu ay vesile kılınmıştır. Zengin fakir tüm kullar akşam ezanına kadar aç ve susuz kalarak oruç ibadetini yerine getirmektedirler.

 

Bir rivayete göre ise ramazan ayında tüm şeytanlar cehennemde zincire vurulmaktadır. Böylelikle ibadetlerini yerine getirmek için çabalayan kulların kötülüklerden korunması hedeflenmektedirler.

 

Ramazan bir Müslüman için diğer aylardan farklı yaşanan tek aydır. Dua kapılarının sonuna kadar açıldığı ve İslam’ın şartlarından oruç ibadetinin sağlıklı insanlar tarafından yerine getirildiği zengin fakir ayrımı olmaksızın yapılan tek ibadet olması sebebi ile insanların hassasiyet gösterip önem verdiği aydır.

İbadet etmek her kullun Allah’a karşı görevlerinin başında gelmektedir. Allah’ın rızasını kazanmak isteyen tüm kullar ibadetlerini düzenli olarak yerine getirmeye çalışmaktadır. Çünkü ibadetlerde düzen ve süreklilik oldukça önemlidir. Allah ibadetlerin sürekli olarak yapılmasını emretmektedir.

 

Sürekli yapılması istenilen ibadetlerin başında ise namaz gelmektedir. Namaz günde beş vakitte yerine getirilmektedir.  Her ezan okunduğunda Müslümanlar bu ibadetlerini yerine getirmektedir. Ancak ibadetleri zamanında yerine getirmenin nasıl mükâfatı var ise ibadetleri zamanında yapmamanın da bir takım sonuçları olmaktadır.

 

Bir ibadetin vaktinde yapılması eda etmek, vaktinden sonra yapılmasına ise kaza denir. İbadetini kazaya bıraktıktan sonra bile yerine getirmeyen kullar günah işlemektedir. Bilerek ibadetin yapılmaması ise haram kılınmıştır. Dinimizde ibadetleri için uyuma, unutma gibi durumlar mazeret olarak kabul görmektedir. Bu durumlardan birini yaşayan kişi daha sonra ibadetini kaza ederek yerine getirebilir.

 

İbadetlerini her zaman ve vaktinde eda eden kullar Allah’ın rızasını kolaylıkla kazanırlar. Sevapları ibadetleri ile çoğalmaya devam eder. İslam dini tembelliği sevmemektedir. Bu nedenle zamanında ibadetlerini yapmak Müslümanlar için çok önemlidir. Oruç, namaz gibi belli zamanlarda yapılan ibadetlerde kesinlikle takdir edilen zamanda bu ibadetler yerine getirilmektedir. Müslümanlar ibadetlerini zamanında yapmadıklarında günaha girdiklerini çok iyi bilmektedirler. Bu nedenle ibadetleri Müslümanlarda çok küçük yaşlardan itibaren öğretilerek bir yaşam tarzı haline getirilmeye çalışılmaktadır. İbadette devamlılık esas olduğu için yaşam tarzı haline getirilen ibadetlerde aksama söz konusu olmamaktadır.

Sabır genel olarak telaşa kapılmadan kararlı bir şekilde acılara veya yaşanan olaylara tahammül etme yeteneğidir. İrade ise bazı olaylar karşısında insanın kendi karar verme yeteneği olarak tanımlanmaktadır.

 

Bu iki kavram birbirini tamamlayan unsurlardandır. Sabır ve irade insan hayatını kolaylaştırmak için kişilerin yaşantılarında kesinlikle var olmalıdır. Sabırlı ve irade sahibi olan insanların yaşantıları daha az sorunlu olabilmektedir. Yaşanan her olay karşısında sabır göstermek insanları çok daha fazla olgunlaştırmaktadır.

 

Toplumda yaşamak zorunda olan insan kararlarını kendi iradesi ile alarak kötülüklerden kendini ve çevresini koruyabilir. Aklını iyi kullanan insanlar genel olarak yaşanan kötü olaylar karşısında sabrını göstererek kazan taraf olurlar. Ancak iradesini kullanmayan kişiler ise hata yapabilmektedirler. Bu nedenle irade ve sabır insanı insan yapan en önemli erdemlerdendir.

 

Elbette insanlar hayatlarında toplumda yaşadıkları olaylardan çok daha acı olaylarda yaşayabilmektedirler. Mesela yakınlarını kaybeden kişiler derin üzüntü yaşamaktadırlar. Ancak yaşanan kaybın ardından Allah’a isyan etmeden sabır göstermeye çalışmaktadırlar. Yaşadıkları bu üzüntüye sabır gösterenler için Allah katında mutlaka bir mükâfat söz konusudur.

 

Peygamber efendimiz oğlunu kaybetmiştir. Ancak yaşadığı bu acı verici durum karşısında Allah’a sığınmış ve sabır göstermiştir. Dünya üzerinde yaşanabilecek en büyük acılardan biri olan evlat acısına sabır göstermek çok büyük bir erdem göstergesidir. Bu nedenle yakınlarını kaybeden kişilere Allah sabır versin temennisinde bulunulur.

Ramazan orucu Müslümanlara farz kılınmıştır. Kur’an-ı Kerim’de “Kim ramazan ayına çıkarsa oruç tutsun.” diye buyrulur. Ramazan ayı, ayların en hayırlısı, “ On bir ayın sultanı. “ olarak adlandırılır. Oruç bedenin ve nefsin terbiyesi için şart koşulmuş bir ibadettir. Aynı zamanda ramazan ayı ile birlikte paylaşma, yardımlaşma duygularının öne çıkar, Müslümanların ibadete ve Allaha yöneldikleri bir zaman dilimidir. Oruç ibadeti hemen hemen tüm mesnevi dinlerde, bazı farklılıklarla olsa da vardır.

 

Ramazan ayı, ibadet, sabır ve yardımlaşma ayıdır. Aynı zamanda Müslümanların kutsal kitabı Kur’an bu ayda gönderilmiştir. Gecelerin en hayırlısı Kadir gecesi ramazan ayı içinde yer alır, bu gecenin bin aydan daha hayırlı olduğu söylenmiştir. Ramazan ayında Kur’an okumak ayrıca önem taşır. Kur’an okumak ibadettir ve bu ay içerisinde mukabeleler yapılır. Teravi namazı kılınır. Böylece beraberce ibadetler yapılır. İftarlar verilir. Sadaka, fitre, zekât gibi maddi ibadetler yapılır. Birlik, beraberlik, yardımlaşma, paylaşma duyguları pekiştirilir. Toplumsal dengeler sağlanır.

 

Ramazan ayında tövbe edilir, dargınlar barışır. Oruç tutulurken kötü işlere meyletmiş veya kötü düşünceler sapmış insanlar bu davranış ve düşüncelerinden uzaklaşır. İbadetler sayesinde Allaha yakınlaşır.

 

Ramazan ayında oruç tutulurken sadece bedenen yasaklar getirilmemiştir. Oruç tutan insan sabır ve erdem sahibi olur. Kötü niyet, düşünce ve davranışlardan uzak durur. Haramdan sakınır. Nefsini terbiye eder. Böylece bireysel ve toplumsal olarak da kargaşadan uzak durulur.

Öğle namazının farzını kılmak için öncelikle niyet edilmesi gerekmektedir. Niyet ederken de şu cümle söylenmelidir: “Niyet ettim Allah rızası için bugünkü öğle namazının farzını kılmaya.” Sonrasında tekbir getirilerek namaza başlanır. Bu esnada erkekler ellerini göbeğin biraz altında bağlarken kadınlar göğüs bölgesinde bağlamaktadır.

 

• Tekbirin ardından ilk olarak Subhaneke okunur. Hemen ardından Euzu Besmele çekilerek Fatiha suresi okunur.Sonra da zamm-ı sure olarak bilinen, Kuran’dan en az üç ayet okunmaktadır. Daha sonra tekbir getirilerek rükuya gidilir. Rükuda eğilmiş vaziyetteyken üç kez, “Subhane Rabbial Azim” kelimeleri söylenir. Rükudan doğrulurken “Semi Allahu li-men hamideh” tamamen doğrulduğu zaman da “Rabbenâ leke’l hamd” denilir ve tekbir getirilerek secdeye varılır.
• Secdede iken üç kez “Sübhâne rabbiyel a’lâ” denir ve tekbir getirip doğrularak dizler üzerinde oturulur. Bir süre sonra tekrar tekbir getirilerek yeniden secdeye varılır. Yine Tekbir getirildikten sonra ikinci rekat için kıyama durulur. İkinci rekat da birinci rekat gibi kılınır ancak bu kez Subhaneke okunmaz. Ayrıca secde tamamlandığında, üçüncü rekat için kalkmadan önce oturur durumdayken, Ettehiyyâtü duası okunur.
• Öğle namazı farzının üçüncü rekatında ise, besmele çekilerek Fatiha suresi okunur ve zamm-ı sure atlanarak tekbir getirilirek rükuya gidilir. Aynı aşamalar tekrarlanır ve secdenin ardından tekbir getirilerek dördüncü ve son rekat için kıyam durulur. Son rekatta da besmele çekildikten sonra sadece Fatiha suresi okunarak rükuya gidilir. Rükuda söylenmesi gereken sözler tekrarlanır. Secde tamamlandıktan sonra oturulur ve Ettehiyyâtü , Allâhumme salli , Allâhumme Bârik ile Rabbenâ duaları sırasıyla okunur. Dualar bittiğinde önce sağa sonra sola “Es selâmu aleyküm ve rahmet’ullah” denilerek selam verilir.

Oruç ibadetinde dikkat edilmesi gereken hususların başında oruca başlama ve bitirme vakitleri ile kötü davranış ve düşünceden uzak durmak gelir.

 

Sahur ve iftar vakti: Oruç tutacak kişinin sahur vaktinde kalkmaya, yemek yemeye dikkat etmesi gerekir. En azından bir bardak su içmeye çalışması uygun olacaktır. Aynı zamanda sahuru geciktirmek, iftarı geciktirmemek gerekir. Sahur vaktini son anına kadar değerlendirmeye özen gösterilmelidir. Sahurda oruç için niyet etmek gerekir.İftar vaktinde, geciktirmeden hemen oruç açılmalıdır. Orucu açarken dua etmeye dikkat edilmelidir.

 

Kötü niyet ve davranışlardan uzak durma: Oruç tutmak sadece yeme-içme, cinsel münasebet, keyif verici maddeleri kullanmaktan uzak durmak değildir. Oruç tutanın kötü niyet, kötü düşünce ve davranışlardan da uzak durması gereklidir.

 

• Her türlü haramdan uzak durmak gerekir.
• Harama bakmamak, haram söz söylememek, haram söz dinlememek gibi gözümüzü, kulağımızı, dilimizi ve tüm uzuv ve organlarımızı haramdan korumalıyız.
• Kötü söz söylememeye dikkat edilmelidir.
• Gıybet etmekten, yalan söylemek, dedikodu etmekten uzak durulmalıdır.
• Oruçlu olan kişi kavga, küfürden uzak durmalıdır. Kendisi bu şekilde bir durum ile karşı karşıya kalırsa oruçlu olduğunu söyleyerek karşılık vermemelidir.
• Gıybet edilen, dedikodu yapılan, yalan konuşulan ortamlarda bulunmamaya, bu tip konuşmaları dinlememeye özen göstermelidir.
• Oruçlu olan kişi elinden geldiğince vaktini ibadet ile geçirmeye, Kur’an okumaya özen göstermelidir.
• Oruç tutan sabırlı olmalıdır.
• Oruç hem bedenin hem de ruhun terbiyesidir.

Oruç tutmanın insana ve topluma sağladığı faydaları büyüklerinizle konuşarak fikirlerini defterinize yazınız.

Oruç tutmanın farklı pek çok yararı olmakla birlikte, bunlar hem bireysel hem de toplumsal alanda güzelleşmeyi ve hoşgörüyü sağlamaktadır. Ramazan ayında insanlar Allah’ı daha çok hatırladıklarından bilinçli bir şekilde, dini vazifelerinin farkına daha kolay varmaktadırlar. Bu da ahlaklarına yansımaktadır. Ayrıca sabırlı olmayı da öğreten oruç ibadeti, güçlükler karşısında insani bir duruş sergilemenin önemini de vurgulamaktadır.

 

Empati konusunda oruç önemli bir yere sahiptir. Sabah ezanından akşam ezanına dek yeme içmeden uzak kalmak, aç insanların neler çektiğini net bir şekilde anlattığından muhtaçlara yapılan yardımın bu ayda diğer aylara oranla fazla olması tesadüf değildir. Ayrıca her gün rahat bir şekilde ulaşıldığı için kıymeti bilinmeyen nimetlerin de değeri anlaşılmış olmaktadır. Toplumsal dayanışma ve yardımlaşmanın en çok olduğu aydır Ramazan. Çünkü sadece açlık ve susuzluk anlamına gelmeyen oruç, kötü davranışların hepsine sınır koyduğundan insanlar daha anlayışlı, daha dikkatlidir.

 

Orucun ruhsal faydalarının yanında fiziki faydaları da bulunmaktadır. Yıl boyu çalışmaktan dolayı yorulmuş olan mide ile boşaltım sistemi, bu ayda dinlenme fırsatı yakalar. Bu da vücudun daha sağlıklı ve sağlam olmasına yardımcı olmaktadır. Öte yandan orucun toplumsal iletişime de büyük yararları vardır. Ramazan ayına özel hazırlanan etkinliklerde, toplu iftarlarda, mukabelelerde yahut teravih namazı esnasında, daha önce birbirleriyle konuşmamış insanlar arasında bir diyalog kurulur. Bu aslında kalpten kalbe ulaşan güçlü bir bağ anlamına gelmektedir ve insanları birbirine yaklaştırır. Genel çerçevede bakıldığında, rahatlıkla orucun bireysel ve toplumsal mutluluğu arttırdığı söylenebilir.

Orucun bozulmasına sebep olan durumların bir kısmı sadece kaza gerektirir, bir kısmı ise hem kaza hem de kefaret gerektirir. Oruç temel olarak yemek, içmek, cinsel ilişkiden uzak durmak, sigara, nargile gibi keyif verici ve uyuşturucu maddelerden uzak durmak üzerine kurulmuştur. Bu yasaklanan durumların yapılması orucu bozar.  İlaç kullanılması da orucu bozan durumlar arasındadır. Kasten yapılan durumlarda hem kaza hem de kefaret gerekir. Kasıt olmayan durumlar ise kaza gerektirir.

 

• Geçerli bir mazerete dayalı olarak bozulan orucun sadece kaza edilmesi yeterlidir. Yaşlılık, hastalık veya yolculuk gibi durumlar orucu bozan geçerli mazeretler arasında sayılabilir.
• Ağız ve burundan alınan ve mideye ulaşan her şey orucu bozar.
• Kasten yenilip içilmesi, cinsel ilişkide bulunmak, sigara gibi tütün ürünlerinin ve keyif verici maddeleri kullanmak hem kaza hem de kefaret gerektirir.
• Bir kimse unutarak yiyip içerse orucu bozulmaz. Kasıt olmadan boğazından su, yağmur, kar geçerse orucu bozulur ama kefaret gerektirmez. Sadece kaza gerektirir.
• Beslenme amacı taşımayan şeylerin yenilmesi (kâğıt, toprak, çiğ pirinç gibi) orucu bozar ancak kefaret gerektirmez. Sadece kaza gerektirir.
• Kusmak orucu bozmaz ancak kasten yapıldığında ve ağız dolusu kusulduğunda oruç bozulur.
• İmsak vaktinin geçtiğinin farkında olmadan yemek, iftar vaktinden önce kasıt olmadan yemek orucu bozar ancak kefaret gerektirmez.
• Zorla orucun bozdurulması, bayılmak gibi durumlarda oruç bozulur ama kaza gerektirir.

Namaz Kılarken, Namaz Bitene Kadar İbadet Halindeyiz ve Namaz Dışında Bir şeyle İlgilenmeyiz. Sizce Oruç Tutarken Nasıl Davranmalıyız?

 

Namaz kılarken gösterdiğimiz bu hassasiyeti elbette ki oruç tutarken de göstermeliyiz. Çünkü Ramazan ayı biz Müslümanlar için oldukça önemli olan aylardan biridir. İslam’ın beş şartından biri olan oruç ibadetini bu ayda yerine getiririz. Yılda sadece bir ay oruç tutarken bazı hususlara çok daha fazla dikkat etmeliyiz.

 

İlk olarak oruçlu iken kötülüklerden ve kötü söz söylemekten uzak durmalıyız. Oruç ibadetini yerine getirmeye çalışan kişi etrafındaki tüm kötülüklere karşı kendini kapatmalıdır. Oruçlu iken kesinlikle yalan söylememeli ve dedikodu yapılmamalı, kavgalardan uzak durulmalıdır. Dünyada işleri yerine bol bol ibadet etmeli ve Kuran- Kerim okunmalıdır. Peygamber efendimiz ramazan ayı boyunca Kuran-ı Kerim okuyarak ve dünyalık olaylardan kendini muhafaza ederek bu ayı geçirmekte imiş. Bize oruçlu olduğumuz bu otuz günlük kısa sürede kutsal kitabımızı bir kez hatmederek geçirebiliriz.

 

İnsanlar bu kutsal ayda oruç tutarken gözünü, kulağını ve dilini tüm haramlardan uzak tutmalıdır. Aksi halde oruç ibadetinizde bir bütünlük söz konusu olmayabilir. Oruç sadece akşama kadar aç beklemek değildir. Oruç tüm organların ve uzuvların terbiye edilmesidir. Bedeni zekâtıdır. Bu nedenle tüm ibadetlerde olduğu gibi şüpheye sevk olmaması için bazı noktalara dikkat edilmesi ibadetin kabulü için önem arz etmektedir. Huşu içinde yapılan ibadetler çok daha makbuldür. Oruç ibadeti içinde nefis terbiyesi yapılarak Allah rızası kazanılması hedeflenmelidir.