Kategori: Okula Yardımcı

İnsanların Doğal Ortamda Yaptığı Değişimlere Örnekler Veriniz.

İnsanlar doğal yaşam ille iç içe olmalarından kaynaklı olarak sürekli bir değişime tabi tutmaları durumu söz konusu olmaktadır. Doğal ortam içerisinde var olan kaynakları ister istemez de tahribata uğratarak doğal dengeyi bozmaktadırlar. Doğrudan ya da dolayı bir biçimde gerçekleşecek olan değişimler uzun vadede doğal çevrenin olumsuz bir biçimde etkilenmesine de mahal verecek bir sonucu ortaya koyabilecektir.

 

İnsanların doğal dengeyi bozmasına dayalı değişimler yapması mümkün olmayan bir gelişme olarak ifade edilmektedir. Gelişme evresinde kullanılan tüm materyallerin doğadan kullanılması ve doğal alanların tahrip edilerek yeni alanların ortaya çıkarılmasından dolayı olarak olumsuz yönde bir değişim ortaya çıktığı da görülebilmektedir. Örnek verilmek gerekirse hayatımızın önemli bir parçası olan ulaşım alanında yolların, köprülerin, limanların ve havaalanlarının doğal dengeyi bozan etmenler olduğu da ifade edilmektedir.

 

Doğal olmayan metotlar birkaç yüzyıl önceden beridir uygulanmaya ve insanların hayatında merkezi oluşturabilecek türde de var olmaktadır. Bu tip seçeneklerin insan hayatının kaçınılmaz unsurları olmasına rağmen; doğal hayatlarını da olumsuz bir biçimde de etkileyebilecektir. Aynı zamanda da doğal ortamlarından da uzaklaşmasının giderek daha da hızlı bir biçimde oluşmasının da en büyük faktörü olarak da ifade edilecektir. İnsanların her geçen gün artan ihtiyaçları doğrultusunda bu durumun kaçınılmaz olarak gözlemlenmesi sonucu da gözlemlenebilecek olan bir olgu olarak tasvir edilecektir.

Yaşadığınız Çevrede İnsanların Doğadan Yararlanma Biçimlerine Örnekler Veriniz.

Doğa ile beraber yaşayan insanların bu şekilde bir ilişki içerisinde olması zorunlu bir durumdur. Aksi halde insanların doğadan yararlanmaması durumunda herhangi bir biçimde varlık göstermesi söz konusu olmamaktadır. İnsanların temel gereksinimlerinin tamamını karşılama konusunda da doğayla işbirliği içerisinde olması kendi yararına olacak olan bir durum olarak ifade edilmektedir. İnsanlığın başlangıcından günümüze kadar bu durumda herhangi bir değişim görülmemektedir.

 

İnsanların temel ihtiyaçları olarak bilinen su, besin, barınma ve ısınma gibi gereksinimlerin doğal kaynaklardan yararlanılması konusunda etkin bir biçimde görülmesi söz konusu olmaktadır. Doğa içerisinde insanların tüm isteklerini karşılamak son derecede memnun olan bir ifade olarak da adlandırılmaktadır. Yaşanılan çevrenin su kaynaklarına yakın olması, tarım ve hayvancılık yapılması noktasında etkin bir bölge olması ve insanlara gerekli olan enerjileri sağlamak adına da etkin bir biçimde yer almaktadır.

 

Enerji ihtiyacını karşılama noktasında da doğal kaynaklardan yararlanmak mümkündür. Yer altı materyallerinin yanı sıra aynı zamanda da su kaynakları ve Güneş de doğanın ortaya koyduğu imkanlar arasında var olmaktadır. Bu yüzden de insanlığın gelişme noktasında en büyük katkıyı sağlaması konusunda da doğal faktörlerin ne kadar etkin olduğu da görülebilecektir. Doğal ögelerin insanların her türlü ihtiyacını herhangi bir konumda karşılama konusunda da etkin olduğu görülerek; en etkin biçimde de kullanılmasıyla da farklı türevleri gösterebilecek biçimde de var olabilmektedir.

Bölge Sınırları Hangi Kriterlere Göre Belirlenir?

Bölgeler belli bir sınır dahilinde ortaya konularak özellikleri bakımından diğerlerinden ayrıştırılmaktadır. Bölgelerin sınırları doğal kriterler dahilinde de belirlenmekte olup; iklim, bitki örtüsü, yer yüzü şekillerine göre de değişkenlik göstermektedir. Fiziki özelliklerine göre ortaya konulan bölgelerin aynı zamanda da hidrolojik, jeomorfolojik, jeolojik ve klimatolojik olarak da ayrıştırıldığına rastlamak mümkün olan bir durum olarak ifade edilmektedir. Bölgenin yapısı ve doğal halleri de etkin bir sınır belirleme noktasında etkin olarak kabul edilen detaylar olarak göze çarpmaktadır.

 

Bölge sınırları doğal olmasının yanında beşeri olarak da belirlenmektedir. İnsanların etkinliklerinden kaynaklı olarak ortaya çıkan sınırlar da ortaya konulmadan önce farklı farklı kriterler baz alınmıştır. Bu kriterler arasında nüfus, yerleşme türleri, ekonomik faaliyetler, kültürel yapı ve siyasi etkinlik önemli bir noktada yer almaktadır. Binlerce yıldır insanların çizdiği sınırlar bölgelerin alanlarını belirleyerek bir bölgenin aynı ortak değerleri paylaşan insanlara sağlanması durumu da söz konusu olmuştur. İnsanların bu şekilde farklı kültürlere sahip olarak bölgeler halinde birlik içerisinde bir toplumu meydana getirdikleri de söylenebilmekte olan bir durum olarak ifade edilmektedir. Bölge sınırlarının beşeri kriterler dahilinde aktif olarak devreye sokulması anında da insanların yaşayışları hakkında da genel bilgileri verebilecek düzeyde de var olmaktadır. Bu sınırlar ölçü alındığı takdirde de en uygun verilere erişmek son derecede kolay olarak ifade edilmektedir.

Bölge Bilimi Nedir? Araştırınız.

Bölge bilimi olarak adlandırılan coğrafi terim ile herhangi bir yaşam alanının tüm doğal ve beşeri özelliklerini kapsamaktadır. Bölge içerisinde hangi şartlar altında yaşandığını inceleyen bu coğrafya alt alanı içerisinde de insanların göstermiş olduğu çalışmalara da yer verilmektedir. Kentsel ya da kırsal alanlara göre de farklılık gösteren bu incelemeler; yaşayan insanların kültürlerini, uğraşlarını ve ekonomik faaliyetlerini de kapsayabilecek bir boyutta var olmaktadır. Eğitim düzeyleri ile beraber hangi şartlar altında hayatlarını idame ettirdiklerini de kapsayacak olan bölge birimi; yeryüzü şekilleri ile insani yaşam tarzını da büyük çapta ele alan bir uygulama olarak da adlandırılmaktadır.

 

Bölge birimi adı altında kırsal ve kentsel alanlardaki insanların coğrafi koşullarla olan ilişkisi geniş çapta ele alınmaktadır. Küçük gibi görülen herhangi bir şeklin ya da yer altı kaynaklarının bile insanların faaliyetleri açısından önem derecesi ele alınarak veriler halinde depolanması işlemi olarak görülmektedir. Buna bağlı olarak da ideal bir demografik bilim dalı olarak da ifade edilen bölge bilimi; insanların hangi koşullarla doğa sayesinde karşı karşıya kaldığını incelemektedir. Aynı zamanda da coğrafi şartlar karşısında ne şekilde bir plan içerisinde olduklarını ve ne tür bir hareketi gelenek haline getirdiklerini de aktif olarak inceleyen bilim dalı olarak gözlemlenebilmektedir. Bundan kaynaklı olarak da ne tür yaşam şekillerinin mevcut olduğunu da gösteren raporları içermektedir.

Dünya Üzerinde Doğal ve Beşerî Özellikleri Bire Bir Aynı Olan Yerler Var Mıdır?

Doğal ve beşeri özellikler Dünya üzerindeki yaşamın ve faaliyetlerin dağılışını etkileyen en önemli faktörler olarak görülmektedir. Doğal ve beşeri özelliklerinin hemen hemen aynı olduğu noktalarda insanların yaşam standartlarının ortaya çıktığı durumdan dolayı bu tip ögelerin Dünya üzerindeki çoğu alanda var olduğu görülse de aynı enlem üzerinde görülebilmektedir. Bölgelerin matematiksel konumlarına bakarak iklim ve bitki örtüsü gibi özelliklerin aynı olduğu saptanabilmektedir. İklime dayalı olarak da toprak özellikleri de bire bir benzerlik göstererek yetiştirilen ürünlerin de aynı türde olduğu da gözlemlenebilmektedir. Bu yüzden de tarım açısından da aynı enlemde bulunan bölgelerin benzerlik göstereceği de ifade edilebilmektedir.

 

Doğal faktörler kadar beşeri etmenler de Dünya üzerinde birçok noktada yer alabilmektedir. Sanayi, turizm ve tarım gibi beşeri faktörlerin devreye girmesi de insanların fazlasıyla yöneleceği de şekillenmekte olan bir durum olarak ifade edilmektedir. Aynı olma şartları bakımından da birebir aynı olan noktaların özellikleri bakımından kişilerin aynı tarz bir yaşantıya sahip olmaları durumunda da etkin olmakla beraber sık sık rastlanabilen bir gelişme olarak da ifade edilmektedir. İklimsel ve yeryüzü şekillerinin desteklediği beşeri faktörler insanların zaman içerisinde inşa ettikleri olgular olarak görülmekte olup, o bölgenin kültürünü de yansıtabilecek pozisyonda var olan ögeler olarak da kabul görmektedir. Böylelikle de Dünya’nın birçok noktasında da benzerlik gösterebilmektedir.

Bir Yeri Başka Bir Yerden Ayıran Coğrafi Özellikler Nelerdir?

Bir yeri başka bir yerden ayıran coğrafi özellikleri kısa bir tanımla ortaya koymak gerekirse özel konum olarak adlandırılması durumu ortaya çıkmaktadır. Coğrafi özelliklere dayalı olarak iklimsel unsurların yanı sıra aynı zamanda da yeryüzü şekilleri de bu durumda aktif olarak baz alınan detaylar görülebilmektedir. Coğrafi özelliklere dayalı olarak yerleşimlere dayalı farklar ortaya çıkabilmektedir. Aynı zamanda da bu tip unsurlar aynı zamanda da doğal sınırlar olarak da ifade edilmekte olup; bölge, şehir ya da ülkelerin ayrımı konusunda da kullanılabilmekte olan terimler olarak ifade edilmektedir. İklimsel özellikler de yeryüzü seçenekleri kadar ideal bir ayrım yapma kriteri olarak görülebilmektedir.

 

Akarsu, göl ve dağ gibi yeryüzü şekillerinin bir yeri başka bir konumdan ayırma noktasında etkili olarak kullanılabildiği söylenebilmektedir. Sınır görevi gören bu tip detaylar aynı zamanda da bulunulan bölgenin şekil almasına da son derecede başarılı bir sonucu ortaya koymaktadır. Bölgenin özel konumunda da fazlasıyla etkili bir rol oynayabilecek ögeler olarak ifade edilmektedir.

 

İklim de bölgelerin farklılık göstermesi bakımından etkin bir kriter olarak adlandırılmakta olup; sınırların ya da bölgelerin ayrışması konusunda son derecede önemli bir detay olarak da tanımlanabilecektir. İklim bölgelerine dayalı olarak sınırların ortaya çıkması da söz konusu bir gelişme olarak ortaya çıkarılmakta ve herkes tarafından da benimsenen olgular olarak ifade edilmektedir.

Türkiyede Yerleşmeler Nasıl Sınıflandırılır?

Türkiye içerisindeki yerleşmeler nüfus ve ekonomik faaliyetlere göre sınıflandırılmaktadır. Her iki koşulda da ortaya farklı farklı coğrafi terimler ortaya çıkarak; insanların yaşam şartları da bu sınıflandırma kapsamında baz alınan durumlardan bir tanesi olarak değerlendirilebilmektedir.

 

İlk olarak ekonomik şartların ele alındığı sınıflandırma biçiminden söz etmek gerekirse; iki farklı yerleşme şeklini görebilmek mümkündür. Kırsal ve kentsel olarak yapılan bu ayrımda da insanların yaşam alanlarında göstermiş olduğu çalışmalar söz konusu olmaktadır. Kırsal yerleşmeler köy ve köy altı yerleşmeleri olarak iki farklı kısımda ortaya çıkabilmektedir. Köylerde yaşayan insanların tarım ve hayvancılıkla ilgilenmesinin yanı sıra aynı zamanda da nüfus olarak bu bölgenin düşük sayıda kişileri barındırmasından dolayı bu sınıfın ilk maddesi olarak ifade edilmektedir. Köy altı yerleşmeler de nüfusun düşük olması ve ekonomik faaliyetlerin tarım ve hayvancılıktan ibaret olarak görülmesinden dolayı yayla, divan, mezra ve kom adlarıyla da var olmaktadır.

 

Kentsel yerleşmeler ise daha çok nüfusa sahip olan yerleşim alanlarıdır. Aynı zamanda da ekonomik etkinliklerin bu tip yerleşim alanlarında daha çok çeşitlilik gösterdiği de görülebilmektedir. Sanayi, ticaret, turizm ve idari amaçlar doğrultusunda kurulan şehirler aynı zamanda da nüfuslarına göre değişik isimler de alabilmektedir. Küçük, orta ve büyük şehirler olarak da nüfus sayısına göre farklı şekillerde tanımlanabilmekte olan yerleşim birimleri olarak görülebilmektedir.

Türkiye Mevcut Mutlak Konumuna Göre 25 Derece Daha Kuzeyde Yer Alsaydı Bu Durum Yerleşmelerin Dağılışını Nasıl Etkilerdi?

 

Enlem etkisi ülke içerisindeki yaşayışı etkileyen en temel faktördür. Bir ülkenin matematiksel konumuna göre iklim şartları ve yaşanabilirlik oranı ortaya çıkmasından ötürü de oldukça ön planda olduğu bir detay da gözlemlenebilir. Türkiye matematiksel konumu ile bir orta kuşak ülkesi olarak değerlendirilmektedir. Sıcak ve soğuk iklimlerin görülebildiği bu kuşakta aynı zamanda farklı tip bitki ve hayvan türlerini görebilmek de son derecede olağan bir gelişme olarak ifade edilmektedir. Bu da daha elverişli şartları ortaya koyma konusunda etkin bir durumu sağlamaktadır. Eğer ki ülkemiz 25 derecede daha kuzeyde yer alsaydı bu tip iklim şartlarına bağlı gelişmelerin ortada olmayarak daha zorlu bir konumda yer alması söz konusu olabilecekti.

 

Türkiye’nin 25 derece daha kuzeyde yer alması demek kutup kuşağı ülkeleri arasında yer alıyor olması manasına gelebilecekti. Bu ülkeler daha çok soğuk bir noktada yer alarak aynı zamanda da yaşayış için zorlu koşullar içermektedir. Tarım ve hayvancılık gibi ekonomik faaliyetler de minimum düzeyde seyrederek avcılık faaliyetinin daha da arttığı gözlemlenebilirdi. Aynı zamanda da gece gündüz saatlerinde de oldukça fazla bir fark ortaya çıkarak Güneş’in batmayacağı beyaz geceler bile yıl içerisinde görülebilen bir unsur olarak adlandırılabilen bir durum olurdu.

Türkiye Topraklarının İlk Yerleşmelerin Kurulduğu Alanlardan Biri Olmasında Etkili Olan Faktörler Nelerdir? Açıklayınız.

Türkiye üzerinde var olan toprakların ilk yerleşim alanları arasında var olmasında genel olarak doğal nedenler yatmaktadır. Türkiye’nin tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmasındaki temel unsurlar bu şekilde kısaca ifade edilebilmektedir. İlk insanlardan itibaren doğal kriterler Türkiye’nin elverişli bir konumda olduğunu gösterebilmektedir.

 

Türkiye sınırları içerisinde görülen iklimin ne kadar elverişli olduğu ve insan yaşamını sürdürebilme noktasında da etkin olduğu görülebilmektedir. Farklı iklimlerin görülmesinden dolayı da bu bölge içerisinde yer alan bitki ve hayvansal gıdaların çeşit çeşit olmasına da olanak vermesi önemli bir kriter olarak kabul görmektedir.

 

Türkiye içerisindeki ilk yerleşim yerleri Fırat ile Dicle arasındaki bölge olarak bilinen Mezopotamya ile beraber Büyük Menderes Ovası ve Kızılırmak ile Yeşilırmak kenarları olarak görülmektedir. Önceki çağlarda yaşamış olan insanların temel su ihtiyaçlarını gidermek adına medeniyetlerini bu tip bölgelerde kurmalarına özen gösterdikleri de aşikar bir durum olarak ifade edilmektedir.

 

Tarıma uygun olan toprak yapısına sahip nitelikte var olan bölgelere dayalı olarak da yerleşimlerin ilk zamanlarda ortaya çıktığı görülebilmektedir. İnsanların ilk klanları kurmaları ve yerleşik hayata geçmelerinin temel nedeni olarak görülen etkenin tarım olmasından kaynaklı olarak verimli arazilere yerleşmeleri de son derecede normal bir durum olarak ifade edilmektedir. Türkiye içerisinde ise delta ovaları yerleşim açısından ilk medeniyetlere ev sahipliği yapsa da Tuz Gölü etrafı ve Taşeli Platosu gibi yerlerde pek fazla insanın yaşadığı söylenemez.

Türkiye’de Yerleşmelerin Dağılışı Düzenli Midir? Açıklayınız.

Türkiye’de var olan yerleşim alanlarının dağılımı farklı kategorilere göre değişkenlik göstermektedir. Bu tip yerleşim alanları farklı coğrafi bölgeler içerisinde de görülerek düzensiz bir konumda var olmaktadır. Türkiye’de farklı farklı iklimlerin görülmesinden kaynaklı olarak yerleşim biçimlerinin değiştiğini gözlemlemek mümkün olmaktadır. İklim şartlarının yeterli olduğu alanlarda daha aktif yerleşim alanlarını görebilmek mümkün olmakla beraber düzenli bir yerleşim alanının ortaya çıktığı da söylenebilmektedir. İklim açısından elverişsiz olan alanlarda da tam tersi bir durumun ortaya çıktığı da gözlemlenebilmektedir.

 

Türkiye’de var olan yeryüzü şekillerine dayalı olarak da yerleşim seçeneklerinin farklılık göstereceği söylenebilmektedir. Engebeli ve yüksek alanlarda dağınık yerleşme etkin olurken; bu bölgenin gelişmesini de olumsuz olarak etkilemektedir.  Aynı zamanda da Karadeniz Bölgesi gibi dağınık yerleşme alanlarında nüfus yoğunluğunun az olduğu da söylenebilmektedir. Marmara ve Ege Bölgesi içerisinde düzlük yeryüzü şekillerinden kaynaklı olarak da nüfus yoğunluğunun fazla ve toplu yerleşme alanları görülebilmektedir.

 

Toprağın biçimi de yerleşim alanlarını etkileyebilecek kriterler arasında var olmaktadır. Çorak ve kıraç arazilerin bulunduğu bölgelerde nüfus oranının son derecede düşük olduğu görülebilmekte olup; verimli arazilerde ise tam tersi bir durum da ortaya çıkabilmektedir. Tuz Gölü ve Konya Ovası gibi bölgeler en iyi iki örnek olarak değerlendirilebilmektedir.

 

Ekonomik faaliyetler ve kaynaklar da yerleşme düzenini belirleyen faaliyetler arasında önemli bir noktada varlık göstermektedir. Endüstriyel çalışmaların var olduğu bölgelerde iş gücüne fazlasıyla talep olmasından dolayı göç almakta ve yerleşime bağlı nüfus yoğunluğu da artış göstermektedir. Marmara Bölgesi’nin Çatalca Kocaeli Bölümü içerisinde bu tip göçlere bağlı nüfus yoğunluğunun arttığı görülebilmektedir.

 

Maden ve enerji kaynaklarının fazla olduğu bölgelerde de insani güce gereksinim fazlasıyla duyulmaktadır. Burada da ideal bir çalışma sahası meydana getirileceği üzere insanların kas gücüne ihtiyaç duyulabilecektir. Yine Marmara Bölgesi’nde olduğu gibi aynı zamanda da Zonguldak, Batman, Denizli ve İzmir gibi bölgelerde de sık sık rastlanabilmektedir.  Böylelikle ekonomik ve sosyal olarak da gelişme göstererek aktif bir pozisyonda var olmaktadır.