Çevresel etmenlerin insan sağlığına zararlarını en aza indirmek için günlük yaşamda neler yapılabilir? Tartışınız.

Çevresel etmenler insan ve toplum sağlığı için çok önemlidir ve insan sağlığını kötü etkileyecek olan çevresel koşulların varlığı tolumun sağlığını da etkileyecektir. Eğer çevremizdeki sağlığa zararları olan etmenleri azaltmak istersek işe çevredeki sağlığa zararlı olan neler var diye öğrenerek başlamayız.

Çevreye ve sağlığa en çok zarar veren aslında yine biz insanlarız çevre kirliliği ve çöpleri düzgün şekilde atmamak ve imha edememenin verdiği sıkıntılar ile birlikte ekolojik denge bozuluyor ve ekolojik sistemin birer parçası olan biz insanlarda bu durumdan sağlığımızı kaybederek çıkıyoruz. Doğaya ne verirsek bize onu geri verir bu yüzden canlı varlıklara bitkilere ve hayvanlara özenle ve saygıyla yaklaşmalıyız.

 

Bünyesel olarak bitkisel ve hayvansal ürünlerin kalitesi arttırmak bizler için çevresel etmenlerin sağlığımıza olan zararlarını azaltacaktır. Suyun içilebilir ve barajların temiz olması sağlığa zararları azaltmak için kullanılabilir. Gübre kanalizasyon atıkları fabrika atıkları ve benzeri atıkların doğru şekilde imha edilmesi gereklidir. Böylece daha sağlıklı bir çevre ve toprakla karşılaşıp daha temiz hijyenik bir yaşam oluşacaktır buda sağlık için olması gereken ortamdır.

Psikolojik ve sosyal hayatın çevresel etmenler arasına girdiği bu dönemlerde birçok insan karmaşık ruh halleri yaşayabiliyor. Doğru sosyal ilişkiler içerisine girerek psikolojik konumunuzu sağlıklı tutmak çevrenizdekiler ve sizler için sağlıklı bir ortam oluşmasına olanak sağlayacaktır.

Fabrikadan çıkan egzoz dumanları için filtre kullanmak hava kirliliği ve akciğer hastalıklarını önlemek için yararlı olacaktır.

Çevrenizde sağlığı etkileyen etmenleri gözlemleyerek ilginizi çeken olumsuzlukları sınıf arkadaşlarınızla paylaşınız.

Besin eksikliği iyi beslenememe ve doğru besin alınımının olmaması durumunda sağlığı olumsuz etkileyen faktörler ortaya çıkar bağışıklık düşer ve hastalıklara açık hale gelen vücut halsizleşmeye başlar. Çevre de bulunan içme suyunun mineraller olarak zengin olması ise sağlık için yararlı olacaktır ve cilde iyi gelecektir.

Çevrede bulunan Mikroorganizmalar, Vektörler, Hayvanlar, Bitkiler, Hayvansal ve bitkisel ürünlere dikkat edilmesi gerekir. Yararlı olabileceği gibi zararlı olma ihtimalleri vardır.

Kimyasal etmenler çevrede bulunan kimyasal atık ve kimyasal maddeler sağlığımız için oldukça kötü sonuçlar doğurabilir. Doğaya havaya ve toprağa zarar veren bu kimyasal maddeler bize de elbet zarar verecektir. Solunum boşaltım ve sindirim sistemlerimizde hastalık oluşturabilir kimyasal maddeler.

Sosyal etmenler çevremizde yaşanan ve sosyal ilişkilerimize yansıyan olayların tümü sağlığımıza etki eder. Yaşanılan bir stres veya toplum baskısı gibi olaylar hem psikolojik hem de fizyolojik olarak bedenimize ve sağlığımıza zarar verecektir.

Maddeleyecek olursak:

  • Temel madde eksiklikleri
  • Sosyal, kültürel ve ekonomik etmenler
  • Biyolojik etmenler
  • Kimyasal etmenler
  • Hayvan ve bitkilerden elde edilen besinler
  • Fiziksel etmenler
  • Mikroorganizmalar

Bayat Ekmekle Yapılabilecek Yemek Tarifi

Bayat ekmekleri değerlendirerek mükemmel bir yemek yapmaya ne dersiniz? Bayat ekmekleri değerlendirip aile bütçenize katkı sağlamak için elinize kâğıt kalemi alın, malzeme listesini veriyoruz.

 

MALZEME LİSTESİ:

  • 100 gr bayat ekmek ya da bayat simit
  • 2 yumurta
  • 8 yemek kaşığı soda
  • 4 yemek kaşığı süt
  • 2 yemek kaşığı zeytinyağı
  • 2 çay kaşığı kabartma tozu
  • 8 yemek kaşığı peynir (Çeşidi size kalmış)
  • Salam, sucuk ya da kavrulmuş kıyma, zeytin
  • Karabiber
  • Pul biber
  • Tuz
  • Kaşar rendesi

 

YEMEĞİN YAPILIŞI:

Fırını açarak altını ve üstünü 180 dereceye ayarlayın. Kaşar dışında tüm malzemeleri bir kaba koyup güzelce karıştırın. 13 cm çapında bir kalıba yağlı kâğıdı serip içini güzelce boşaltın. Boşaltılan karışımın üzerine kaşar döküp kaplayıp fırına verin. İçine kıyma kullanacaksanız kıyma malzemesini kaba boşalttıktan sonra ortası çukur olacak şekilde yanlarını yükseltin. Kıymayı çukur bölgeye döküp üstünü kaşarla doldurun. Peynirlerin eriyip kızarmasını bekleyin. Böreğimiz artık hazırdır. Güzel bir şekilde servis edip afiyetle yiyebilirsiniz.

Evlerde Su Tasarrufu İçin Neler Yapılabilir?

Evlerde en büyük israf hiç kuşkusuz su kullanımında yapılmaktadır. Her gün binlerce ton su boşa akmaktadır. Bir gün suyun tükenip su savaşlarının çıkacağını düşündüğümüzde bugünden bazı önlem ve tedbirlerin alınması gerekir. Su tasarrufu yaparak aile bütçemize katkı sağlayabiliriz. Su tasarrufu için alınacak tasarruf önlemleri şunlardır:

 

  • Elde Yıkamayın: Bulaşık makineleri su tasarrufu sağlar. Bu anlamda bulaşık makineniz yoksa mutlaka bulaşık makinesi almalısınız. Hem size kolaylık sağlar hem de ciddi su tasarrufu ile aile bütçenize katkı sağlar.
  • Arıtma Taktırın: Evde içme suyu olarak hazır damacana su içiyorsanız mutlaka evinize arıtma taktırmalısınız. 20 Litre suyun 15 lira olduğunu hesap ederseniz ve bir ailenin ortalama aylık 60 litre içme suyu tükettiğini düşünürseniz aylık 45 lira içme suyuna ödeme yapmaktasınız. Yıllık içme suyuna 550 lira ödeme yapılmaktadır. 1100 liraya taktıracağınız arıtma ile uzun yıllar evinizin içme suyu problemini çözmüş olursunuz. Uzun vadede 1100 lirayı çıkartır kara geçersiniz.
  • Duş yerine dökme yapın: Duş alırken en az 100 litre su harcarsınız. Oysaki banyo yaparken kovaya hazırlayacağınız suyla ve elle dökme ile banyo yaparak 20 litre su ile güzel bir banyo yapabilirsiniz. 1 defa duş almak için harcadığınız suyla 5 defa dökme banyo yapabilirsiniz.

Evinizde aile büyüklerinize yardım ediyor musunuz? Örnekler veriniz.

Toplumun en küçük yapı birimi ailedir. Toplumları güçlü kılan unsurların başında aile gelir. Aile içinde yardımlaşma ve diyalog ilişkileri etkiler. Aile içinde her bireyin görev ve sorumlulukları vardır. Görev ve sorumluluğunu bilen bireyler güçlü aileyi teşkil eder. Görev ve sorumlulukları yaşa ve yeterliliğe göre belirlenir.

Anne evin genel idaresinden sorumludur. Evin temizliği, yemeği ve düzenini anne sağlar. Evin temel direğidir. Bu anlamda annelere büyük görev ve sorumluluk düşmektedir.

 

Baba evin geçimini sağlar. Gün boyu çalışıp evin rızkını sağlar. Evin tamirat ve onarım işlerini baba yürütür. Evin dışarıya açılan kapısıdır. Evin dış işleri bakanıdır. Ağır işler genelde babalar tarafından yapılır. Evin dirlik ve düzenini baba sağlar. Baba evin otoritesidir. Çocukların terbiye ve ahlakından birinci derecede sorumludur.

 

Anne ve baba gibi çocukların da ev içinde görev ve sorumlulukları vardır. Çocuk eğer alışveriş yapabilecek düzeyde ise evin küçük alışverişlerini yapar. Bakkala gidip ekmek, yumurta alma gibi işlerini yapar. Dökülecek çöpleri çocuklar döker. Kahvaltı esnasında sofranın serilmesi ve toplanmasına çocuklar yardım eder. Evde temizlik yapılırken çocuklar annelerine yardımcı olabilir. Tamirat yapan babaya çocuklar yanında bulunarak getir götür işlerini yapabilir. Çocuklar evin postacısıdır. Komşuya iletilmek istenen sözleri çocuklar iletir. Evin toparlanmasında ve düzenin sağlanmasında çocuklar aktif görev alır.

Evinizde Kullandığınız Kaynaklar Nelerdir?

Aileleri güçlü kılan en önemli unsurlardan birisi ekonomidir. Bir ailenin ekonomisi ne kadar kuvvetliyse o ailenin yaşam refah düzeyi o kadar yüksektir. Aile ekonomisinde kaynakların yeri ve önemi büyüktür. Güçlü bir aile yapısı için evdeki kaynaklar verimli bir şekilde kullanılması gerekir. Bugün insanların yaşadığı fakirliğin en önemli sebeplerinden birisi kaynakları bilinçsiz kullanmasıdır.

 

Evlerde aktif olarak kullanılan ve tasarruf yapabileceğimiz kaynaklar şunlardır:

  • ELEKTRİK: Her ay bir ailenin ortalama 100 ile 200 lira arası elektrik tüketimi vardır. Elektrik kaynağı düzgün kullanıldığı takdirde aylık ortalama 50 lira kar edebilirsiniz. Bunu yıllık baza vurduğunuzda 600 lira tasarruf edebilirsiniz. Elektrik tasarrufu için şarj bittikten sonra telefonları prizden çekmeliyiz. Televizyon fişini kapatmak, gereksiz ütü yapmamak, sıcak su için güneş enerjisi kullanmak ciddi elektrik tasarrufu sağlar.
  • SU: Evde kullanılan bir diğer kaynağımız içme sularıdır. İçme suyu konusunda hazır su içiyorsanız evinize arıtma su taktırarak ciddi tasarruf sağlayabilirsiniz. 19 litre damacana su 15 liradır. Bir ayda ortalama 45 lira içme suyuna para verdiğinizi düşünürseniz yıllık bazda 550 lira yapar. Evde bulaşıkları elde yıkamak yerine makine de yıkayarak aile ekonominize katkı sağlayabilirsiniz.
  • TELEFON: Sabit telefon kullanıyorsanız ve faturanız yüksekse bunu normal konturlu telefona çevirerek tasarruf edebilirsiniz. Telefon tarifelerinizi konuştuğunuz miktara ayarlamalısınız.

Evde Kullanılan Kaynaklar Tükenirse Neler Olur?

Ailelerin mutlu ve huzurlu bir yaşam sürmesi için mutlaka evde kullandıkları kaynakları düzgün kullanması gerekir. Kaynaklar evde rahat bir yaşam sürmemiz içindir. Her kaynağın bir kullanım bedeli vardır. Bugün ekonomimizin büyük bir bölümünü faturalar oluşturmaktadır. Elektrik, su, doğalgaz, telefon ve kablolu tv faturaları kazancımızın büyük bir bölümünü kapsamaktadır.

 

Kaynaklar yenilenebilir ve bitmeyen kaynaklar değildir. Bu yüzden kaynakları yerinde ve zamanında doğru biçimde gerektiği kadar kullanmalıyız. Kaynaklar bittiği zaman bizi bekleyecek felaketleri düşünerek kaynakları gereksiz yere kullanmamalıyız. Kaynaklar bittiğinde bizi bekleyen felaketler şunlardır:

  • Elektrik: En büyük eğlence kaynağımız televizyondan mahrum kalır bütün dizileri kaçırırız. Haber alamayız. Çocuklarımız çizgi film izleyemez. Telefonlarımızı şarj edemeyiz. Telefonumuzun şarjı bittiğinde internete giremez, haberleşme ağımız kesilmiş olur. Çamaşırlarımızı elimizde yıkamak zorunda kalırız. Yıkanan çamaşırları ütüleyemez kırış kırış giymek zorunda kalırız. Bulaşık yıkayamaz, tost yapamaz, müzik dinleyemeyiz. Kışın şofbenimizden sıcak su elde edemeyiz. Buz dolabımız çalışmaz yemeklerimiz bozulur. Asansörümüz çalışmaz 7. Kattaki evimize merdivenlerden çıkmak zorunda kalırız.
  • Su: Suyun tükenmesi demek hayatın durması demektir. Su içmezsek 3 gün içinde ölürüz. Çiçeklerimizi sulayamayız. Çiçeklerimiz ve bahçelerimiz kurur. Hayvanların su ihtiyacını karşılayamadığımız için hayvanlarımız ölür. Duş alamadığımız için pis kokarız. Yediğimiz yemeğin bulaşıklarını yıkayamayız. Kısacası su olmadığı zaman hayat durur.
  • Telefon: Haberleşmemiz kesilir. Dünya ile bağlantımız kopar. Uzaktaki insanlara duygu ve düşüncelerimizi iletmek için seyahat etmek zorunda kalırız.

Ailede Görev Dağılımı Yapılırken Nelere Dikkat Edilir?

Aileyi güçlü ve sağlam tutan en önemli unsur aradaki sevgi ve saygı bağıdır. Güçlü aile bireyleri arasında sağlam bir ilişki vardır. Her birey diğer bireyin mutluluğu ve huzuru için mücadele eder. Her bireyin görev ve sorumluluğu vardır. Bireyler görev ve sorumluluklarını aksatmadan yapar. Empatik düşünür. Kendini karşısındakinin yerine koyar ve olaylara onun gözünden bakar.

 

Evde görev ve sorumluluklar verilirken yeterlilik, cinsiyet ve eşitlik gibi hususlar dikkate alınarak verilir. Ailede görev dağılımı yapılırken bazı hususlar dikkate alınır. Bu hususlar şunlardır:

  • Yeterlilik: Her bireye yapabileceği görev ve sorumluluklar verilir. Bu anlamda küçük bir çocuktan soba yakması istenmez. Her bireyin yaşına ve gelişim düzeyine uygun görev ve sorumluluk verilir.
  • Cinsiyet: Bazı görevler erkeklerin bazı görevler ise kızların yapacağı işlerdir. Görev dağılımı cinsiyete göre yapılır. Yemek yapma, bulaşık yıkama, çamaşır yıkama işleri annelerin göreviyken, soba kurma, soba yakma, bir işte çalışıp para kazanma babaların görevidir.
  • Eşitlik: Evde görevler eşitlik ilkesi baz alınarak verilir. Bütün işin anne veya babaya yüklenmesi haksızlıktır. Bu anlamda herkesin eşit iş dağılımı olmalıdır. Anne evin temizliğini ve bakımını yaparken baba evin geçimini sağlar. Çocuklar ise sofrayı kurmaya yardım edip küçük bakkal alışverişlerini yapar. Ailede görev dağılımı yaparken çocuklar arasında eşit görevler verilmelidir.

Bedensel kalıcı bozukluk ve sakatlıkların düzeltilmesinin hangi rehabilitasyon hizmetlerine dahil olduğunu söyleyiniz.

Bedensel kalıcı bozuklukların düzeltilmesi için rehabilitasyon türleri mevcuttur. Belli başlı kalıcı bozukluklar rehabilitasyon ile düzeltilebilir ve tedavi edilebilir. Bu fiziki yapının güçlenmesi ve kasların yapısının birbiri ile olan bağlantısını tekrar sağlanması ile mümkün olabilir. Bu yüzden uzman fizyoterapistler ile doktorlar ile çalışmakta fayda var. Öncelikle vücutta nasıl bir bozukluk ve yetersizlik olduğuna bakılmalı ardından bu bozuklukların hangi bölgelerde olduğu hangi kas dokularını içerdiğine dikkat edilmeli. Bedensel (ORTOPEDİK)yetersizlik dediğimiz fiziksel kaynaklı olup genel olarak vücudun el kol ayak bacak bölgeleri şeklinde ayrılabilir. Görme de duymada ve benzeri durumdaki yetersizlikler ortopedik bozukluklara girmez. Bu tür bedensel bozukluklar rehabilitasyon ile düzeltilmeye çalışılır.

Rehabilitasyon türleri:

  • Mesleki Rehabilitasyonlar
  • Ortopedik Rehabilitasyonlar
  • Kardiyak Rehabilitasyonlar
  • Nörolojik Rehabilitasyonlar
  • Kanser Rehabilitasyonlar
  • Pediatrik Rehabilitasyonlar
  • Ampute Rehabilitasyonlar
  • Pulmoner Rehabilitasyonlar
  • Kas Hastalıkları Rehabilitasyonlar
  • Obstetrik ve Ürojinekolojik Rehabilitasyonlar
  • Sporcu Rehabilitasyonlar

 

Olmak üzere 11 tane rehabilitasyon türü vardır. Hepsi için özel olarak kullanılan metotlar farklıdır bazı metotlara örnek verebiliriz:

  • Elektrik dalgaları ile yapılan rehabilitasyon türü kasların uyarılarak işlevinin daha çok yerine getirmesi amaçlanır.
  • Masaj olarak yapılan rehabilitasyonlar kan dolaşımını arttırarak bölgedeki hasar görmüş sinirlerin birbirleri ile iletişim haline geçmesini amaçlar.
  • Cerrahi uygulama bozukluk olan bölgedeki hasarı en aza indirmeyi amaçlar.
  • Bazı rahatsızlıklar için yoğun fizyoterapi programı verilebilir ve ailenin bilgilendirilmesi için aile fertlerinin de yanında olması gerekir.
  • Doğum sonrası oluşan bedensel bozukluklar için ameliyat temelli rehabilitasyonlar yapılmalı.

 

 

 

 

Tedavi hizmetlerinde basamaklı sağlık sistemine uymanın yararlarını açıklayınız.

Basamaklı sağlık sistemi 3 basmaktan meydana gelen bir sağlık uygulamasıdır. Sağlık kuruluşları için hazırlanan bu uygulama hasta doktor ve sağlık kuruluşları yönetimi için hazırlanmış olup bu hem hastayı düşünürken kuruluşu ve doktorları mağdur etmeden sistemin rahat şekilde ilerlemesine katkıda bulunmuşlardır.

 

Öncelikle hastanelerde hastaların kalabalık ortamda sıra beklememesi için ve tedavi teşhis süreçlerinde yığılma olmadan doktorların doğru tanı teşhis ve tedavi yapması amaçlanmıştır. Bu sayede sağlık hizmetlerinde aksama yaşanmadan tedavilerini görebiliyor hastalar. Aynı zamanda bu uygulama sayesinde herkesin eşit şekilde sağlık hizmetinden yararlandığına emin olunur. Sağlık kuruluşları için gerekli doktor sayısındaki eksikleri gidermiş olması da bir diğer yararıdır düzenli şekilde yapılan bu uygulama doktor sayısı eksikliği için bir çözüm yolu olarak görülmüştür.