Kategori: Türkçe

Biz ailecek en çok karşı komşumuzu seviyoruz. Bunun sebebi ise, yeri geldiğinde paramızı, yeri geldiğinde paramızdan daha kıymetli evcil hayvanımızı emanet edebilecek bir kapımızın olması.

Ara sıra aile yemekleri düzenlediğimiz, kardeşim okul çıkışlarında bizi evde bulamayınca oraya girdiğinde onu bırakmadan bizi eve sokan biri olduğu için ona minnettarız. Bu zamanda ev alma komşu al, sözünü bizzat dinleyen biri olarak komşumuzun her konuda bize yardımcı olduğunu hatırlatmak istiyorum. Orta yaşlı olan ve ailemizin yarısının teyzesi, yarısının ablası sayılan komşumuz bizden bir yardım istediğinde asla geri çevirmiyor elimizden gelenin en iyisini sağlıyoruz.

 

Maddi durumumuz sıkıştığında bize para verdiği bile oluyor, çünkü biz kalabalık bir aileyiz o ise yalnız yaşıyor, çoluğu çocuğu uzakta olduklarından özellikle kardeşimi ve beni kızı, torunu yerine koyuyor. Akrabalarımızdan daha çok güvendiğimiz ve bir yere giderken evin anahtarını teslim ettiğimiz teyzemiz, evimizdeki evcil hayvanları besliyor, bazen suyunu değiştiriyor hatta bazen biz evde yokken girip yemek hazırlıyor. Evimizin ninesi gibi her işimize koşan teyzemizin bir gün kardeşimin ve benim dağınık yatağımızı topladığına bile şahit olduk.

Bu zamanda böyle komşular var mı, çelişkisine düşenlere cevap: Evet, var. Hem de bizim.

Kardeşim sıkıldığında gidip onun yanında kalmaya bile çekinmezken, günümüz ilişkilerine karşı ona yalnızca komşu demek bizlere ağır geldiğinden, dışarıdan biri sorduğunuzda ailemizin teyzesi olarak tanıtmaktan çekinmiyoruz, çünkü zaten öyle, yine de biz yakın akrabamızmış gibi davranıyoruz.

Sınıf başkanları genel olarak sınıflarda kontrolü sağlamak amacıyla seçilir. Sınıfta arkadaşlarına ve öğretmenlerine yardımcı olarak liderlik yapabilecek kişilerden seçilmelidir. Okulun ve sınıfının düzeninden ve arkadaşlarının davranışlarından sorumlu olan öğrencilerdir.Sınıfta oluşabilecek olumsuz davranışlarının önüne geçerek, düzen sağlamalıdırlar.

Başkanlık seçimleri sınıflarda gerçek bir seçim havasında geçmektedir. Aday olacak öğrenciler öncelikle kendilerini arkadaşlarına olumlu bir şekilde tanıtmalı ve yapacağı olumlu gelişme ve değişimleri uygun bir dille aktarmalıdır. Bunu yaparken yalan söylemekten kaçınmalıdır. Adaylar seçimlerden önce kendilerini seçecek olan arkadaşlarına kendilerininin seçilmesi halinde, ne gibi değişikliklerin olacağından bahsetmeli ve onları ikna edebilecek direnci göstermelidir. Öncelikle adayların arkadaşları içerisinde sevilen bir kişilik olmaları, onları bu yarışta ön plana çıkaracaktır. Seçimler gizli oylama sonucu yapılmalıdır ve sonuçlar ise herkesin gözü önünde açılmalıdır.

 

Aday olan öğrenciler kendilerini tanıtma işleminden sonra ayağa kalkar ve sınıf tahtasında oylamayı beklerler. Seçmen öğrenciler kendi tercihleri sonucu istediği adaya oy verirlerr ve oylama işleminin bitmesinin ardından öğrenciler yerlerine oturarak sonuçları beklerler. Görevli seçilen öğrenciler ve sınıf öğretmeni tarafından tarafsızca sayılan oylar sonucu en çok oyu alan öğrenci, sınıf başkanlığı görevine getirilir. Sonuçların açıklanmasının ardından arkadaşları tarafından tebrik edilen sınıf başkanının, bundan sonraki görevi ise arkadaşlarına ve öğretmenlerine verdiği sözleri tutarak devam etmesidir. Bu seçimler bizleri daha küçük yaşlarda demokrasi adına bilinçlendirerek güçlendirmektedir.

Sınıfça bir gezi düzenleseniz, nereye gitmek isterdiniz? Fikrinizi nasıl ifade ederdiniz?

Sınıfça bir gezi düzenlenecek olsa ve öğretmen tek tek herkese fikrini sorsa, ben arkadaşlarımla birlikte hizmet şartları kötü bir okula gitmek; hatta elimizden geldiği kadar onlara yardım etmek isterdim.

Eski kıyafeti, kitabı, çalışma kitapları, oyuncakları olanların onlarla, olmayanların ellerinden geliyorsa bir miktar parayla, o da yoksa yalnızca onlarla birlikte bir gün geçirmek amacıyla orada bulunmaları ve onların yaşam şartları ile bizimkileri bizzat görerek kıyaslamalarını isterdim. Elindekinin kıymetini asla bilmeyen ve asla kendinden kötü durumlarda olanları görmeyen insanoğluna yapılacak bu tarz şoklar, insanın kendine gelmesine fırsat tanımaktadır.

 

Ben benimkinden daha kötü şartlara sahip bir okula ya da eve gittiğimde kendi kendime yaptığım ilk şey şükretmek oluyor. İnsan elindekiyle şükretmesini bilmeli, aksi takdirde hiçbir zaman tam olarak mutlu olamaz.

Ben kendiminkinden daha kötü şartlarda bir okula gitmek istediğimi, öğretmenim bana veya genel olarak sınıfa fikrini sorduğunda, söz hakkı almak şartıyla ayağa kalkıp kullanabileceğim en doğru üslup ile nedenleri ve sonuçları hakkında bilgiler vererek anlatırım. Öğretmenim kabul etsin veya etmesin, her türlü görüşüne saygılı olduğumu söyleyerek cümlelerimi bitirir ve sonrasında yine onun izni ile yerime otururum. Bir konuşmayı yapmada saygının çok önemli olduğunu bilerek hareket ederim. Fikrimi belirtme özgürlüğüm tabiki var, fakat fikirlerimi saygı çerçevesinde ileteceğimi de aklımdan asla çıkarmam.

Biz okulumuz olarak kullandığımız kaynakları verimli kullanmak için elimizden geleni yapmaktayız. Öğretmenlerimiz daha ilk yıllarımızdan bizlere bunları aşılamaktadır. Örneğin açık gördüğümüz çeşmeyi kapatır, gerekli olmadıkça suyu açmaz ve ışıkları söndürürüz.

Okulumuzda kullandığımız kaynaklar, su, toprak, hava, elektrik ve ampuldür. Biz boş bulduğumuz her toprağa fidan ekerek havanın kirlenmesini engelleyen, florasan yerine ampul kullanarak enerji tüketimini en aza indirgeyen, gereksiz gördüğümüz ışıkları kapatan, suları boşuna açmayan ve eğer işimiz yoksa açık gördüğümüz bilgisayarları kapatan çocuklarız.

 

Her okula giden çocuğun olduğu gibi, bizlerin de tabiki bilgisayarlara özel bir zaafı bulunmakta. Bilgisayarları oyun oynamak için çok sık açıp kapatmaktayız fakat okulumuzun belirlediği sürelerde kullanıyoruz ki, hem ders konusunda fazla kafamız dağılmasın ve sorun yaşamayalım, hem de elektrikten tasarruf edelim.

Çoğu okulumuzdan olmayan arkadaşımız ve yakın çevremiz bunu duyduğunda şaşırıyor ve hatta bazen bazıları inanmıyor ama biz bunları gerçekten yapıyoruz. Yapmayanları da yapmaya teşvik ediyoruz. Ayrıca biz bunları yaparken derdimiz faturaların düşük gelmesini sağlamak değil, derdimiz dünyaya daha uzun bir yaşam fırsatı tanımak. Tavsiyemiz her aile çocuğuna bu davranışları aşılasın, hem evlerinde hem de okullarında gösterecekleri tutum psikolojisi ile daha tutumlu ve israftan kaçınan gençler yetişsin.

Özellikle su ve hava gibi yenilenmesi mümkün olmayan kaynaklara daha çok ilgi gösterip, onlar konusunda daha titiz davranmanızı öneriyoruz.

Ölçeksiz ve orantısız olarak, detaylara inilmeden, kuşbakışı görünüm ile düzleme aktarılan taslaklara kroki adını veririz.

Kroki inşaat sektöründen film sektörüne kadar her alanda kullanılabilir. Örneğin inşaat sektöründe yapılacak bir alanın önce kabataslak çizimi baz alınır, daha sonra ise o çizimden yola çıkılarak detaylı çizimler yapılır.

Film sektöründe ise, filmin karakterleri önce kabataslak belirlenir, ardından gerçek karakterler bir bir seçilerek film vizyona konulur.

Öğretmenlerimiz evimizin çevresinin görüntüsünü istediğinde çizdiklerimiz birer krokidir, çünkü hiçbir öğrenci ölçek baz alarak harita çizimi yapamaz, bunu ancak bilgisayarlar yapabilir ya da bu konuda uzmanlar, ha bir de tabi kopya çekerek çizmemiş ise.

 

Kroki hayatımızın her kısmında bizlere fayda sağlamaktadır. Bilinenin aksine krokiler yalnızca yerlerin kuşbakışı görüntüsünü kabataslak çizmek işine yaramaz. Bilinen her konunun önce krokisi oluştururulur. Örneğin kitap yazacak bir kadın, önce kitabın konusunu, sonra girişini, ardından kitapta ilk etapta yazacağı konuların bir krokisini hazırlayıp sona uyarlayarak çalışmaktadır, daha sonradan ancak kitap yazma işlemine geçecektir.

Coğrafyanın, inşaat sektörünün, çoğu mesleğin kullandığı bir yöntemdir kroki. Bir işin planı yapılırken, insanlara tanıtmak veya kendi kafasında kurmak amacıyla öncelikle krokisi çizilecek daha sonra işe başlanılacaktır. Direk işe başlamak son derece yanlış olacaktır ve bunu zaten profesyonel çalışanlar bilmekte olduklarından, başlayacakları işin ilk olarak krokisini çıkarıp daha sonra işlerine başlamaktadırlar.

21. yüzyılda yaşayan bireyler olarak hiçbirimizin asıl komşuluğun ne demek olduğu konusunda bir fikri olmadığını belirtmek istiyorum. Babaannemin ve dedemin yaşadıklarına son derece önem verip, her anlattıklarını dikkatle dinleyen biri olarak söylemeliyim ki, onların yaşadıkları bambaşka bir şeymiş; gerçek komşuluğun ne demek olduğunu yalnızca onlar açıklayabilirler.

Günümüz şartlarına bakılınca, yine çat pat yürütülen komşuluk ilişkilerinin ne kadar gerekli olduğuna değinmek isterim. Bir tuzunuz olmaz, komşudan alırsınız; bir yumurta acil lazımdır, komşunuz verir. Ama asıl önemli olan, siz evde olmadığınızda bile evinizi emanet edebileceğiniz bir kapının olmasıdır.

Komşuluk ilişkilerini sıkı tutmanız her konudan size fayda sağlayacaktır. Örneğin dinen komşulukla ilgili onlarca hadis bulunmaktadır. Bunun dışında şöyle düşünün; bir gün iştesiniz ve işleriniz çok yoğun. Mesai saatinin bitiminde çıkmanız mümkün değil ama servis çocuğunuzu yine aynı saatte kapıya bırakacak ve evinizde hiç kimse yok. Annenizi aradınız açmadı, kayınvalideniz uzakta, dedelerin de çok önemli işleri olması dolayısıyla size yardım edecek bir Allah’ın kulu yok. Aslında var, komşunuzdan eminseniz ve ona sonsuz güveniyorsanız çocuğunuzu emanet edebileceğiniz en iyi yer orası. Hem yönünüzü değiştirmeyeceksiniz, hem de çocuğunuza en az sizin baktığınız gibi bakıldığına emin olacaksınız. İşte komşuluk bu aşamada çok önemlidir, komşunuzla aranız iyiyse ve o iyi, güvenilir biriyse çocuğunuzu emanet etmek için ailenizden önce bile onu arayabilirsiniz. Ne demiş atalarımız, “Komşu komşunun külüne muhtaçtır.”

Komşularımızla yardımlaştığımız onlarca şey var. Şimdi sizlere klasik tuz, biber, salatalık yardımlaşmalarından bahsetmeyeceğim. Çünkü bu alışverişler alakasız komşular tarafından da yapılabilecek alışverişler. Benim sizlere bahsedeceğim nokta, gerçek komşuluk ilişkilerindeki yardımlaşma.

Gerçekten dost bildiğiniz, paranızı emanet edebilecek kadar güvendiğiniz bir komşunuz varsa eğer, sırtınız asla yere gelmiyor. Örneğin bizim var. Biz komşumuzla yemek malzemeleri dışında da yardımlaşıyoruz, örneğin kendisi biraz yaşını almış. Yani 65 yaş üstü değil ama yine vardır bir 50-55. Onun bazen temizlik işlerini ben yapıyorum, çünkü o temizlik yaparken bir hayli zorlanıyor. Benim küçük kardeşim okuldan eve geldiğinde, eğer evde kimse yoksa soluğu onda alıyor. Çünkü bir evi bizim evimizse, diğer evinin de orası olduğunu biliyor. Yani komşumuzla kardeşimizi emanet edebilecek kadar da iyi anlaştığımız ortada.

 

Bunun dışında bazı emanetlerimizi ona gözümüz kapalı verebiliyor, verdiğimiz gibi alabiliyoruz. Bu bize kolaylık sağlıyor, örneğin daha geçen gün birkaç günlüğüne bir yere giderken balıklarımızı emanet etmiştik ve onlara gözü gibi bakmış. Biraz sorunlu balıklarımız olması dolayısıyla bakımı biraz diğer balıklara oranla zahmetli olmasına rağmen, balığımızı sağlam ve en az eskisi kadar sağlıklı bulabilmiştik. Bakmayın 50-55 yaşında dediğime, kendisi bazen benden bile genç davranabiliyor.

Böyle bir dünyada, yaşadığımız yüzyılda bizimki kadar iyi bir komşu bulup da aynı böyle rahat yaşayabilen biri varsa helal olsun doğrusu, biz sadece bizimki var sanıyoruz da.

Kaynakların etkili ve verimli kullanılmasını sağlamak, dünyanın geleceği için çok önemlidir. Kaynaklar verimli kullanılmazlar ise, özellikle su sorunu birkaç yüzyıl içerisinde ortaya çıkıp insanlığı ciddi anlamda tehdit edecektir. Dünya kurumaya başlayacak ve ömrü çabuk tükenecektir.

Bir topluma bir şey kazandırmanın en kolay yolu, kazandırılacak şeyin çocuklara öğretilmesidir. Bu nedenle kaynakların nasıl kullanılacağına dair seminerler hazırlanıp okullarda gösterilmeli, hatta ders müfredatları genişletilmelidir. Tıpkı bir meslek sahibi olmanın ne kadar önemli olduğunu aşılamak gibi, kaynakların etkili ve verimli kullanımının nasıl olduğu da aşılanmalıdır. Bu seminerler ilkokullardan başlanarak ortaokullara, liselere ve hatta üniversitelere kadar taşınmalı, zorunlu katılımlar gerçekleştirmelidir.

 

Bunun dışında ilgili seminerlerin işyerlerinde ve özellikle fabrikalarda da yapılması gerekmektedir. Fabrikalardan atılan çöplerin oluşturduğu müthiş su kirliliği ve bacalarından çıkan dumanların kirlettiği hava dünyanın ömrünü her geçen gün kısaltmaktadır. Fabrikalara bu düzen böyle giderse, gelecekte dünyayı nelerin beklediğinden bahsetmek gerekir. Bacalarına filtre takmalarını zorunlu kılmak, hatta mümkünse bununla ilgili bir yasa çıkarmak mantıklı olacaktır.

Ayrıca fabrikaların ve önemle belirtmek lazımdır ki gemilerin atıklarının denizlere çıkarılması da yasaklanmalı, başka çözümler bulunmalıdır. Su ve hava kirliliği başını alıp giderse küresel ısınma ortaya çıkacak, dünya kötü sonuna doğru hızla yol kat edecektir. Kaynakların etkili ve verimli kullanımına dikkat edilmeli, gereksiz ışıklar söndürülmeli, boşuna su akıtılmamalıdır. Enerji tasarrufu açısından, ampul sistemleri değiştirilmeli gerektiği yerlerde alt yapılar ısınmanın engellenmesi için kontrol edilmelidir.

Kaynaklarımızı daha verimli kullanmak için neler yapabilirsiniz? Kaynaklarımızın verimli kullanımı ile ilgili neler yapabiliriz?

Kaynaklarımız doğal kaynaklar ve yapay kaynaklar olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Doğal kaynaklarımız yenilenemez, yapay kaynaklarımız ise yenilenebilir kaynaklardır.

Doğal kaynaklarımız Güneş, Su, Petrol, kömür, oksijen, toprak, bitki örtüsü gibi kaynaklardır. Yapay kaynaklarımızın arasında ise santraller, elektrik, barajlar gibi kaynaklar sayılabilir.

Kaynaklarımızı daha verimli kullanmak, kullanımını en aza indirerek daha çok ömür sağlamak için yapmamız gereken belirli şeyler bulunmaktadır. Örneğin ışıkların sürekli açık olmasına gerek yoktur, yalnızca kullanılacağı zamanlarda ışıklar açık kalmalıdır. Ya da bulaşık makinesinin günde hatta bazen iki günde bir çalıştırılması yeterli olacaktır, ekstrası israftır. Diş fırçalarken çeşme akmaya devam etmemelidir, bu son derece gereksizdir.

 

Bunun gibi konularda kaynakların gereksiz kullanımından kaçınılmalıdır. Örneğin akşam karanlığı çökmeden ışık açmak son derece yanlıştır, o ışığın açık olmasına gerek yoktur.

Kaynaklarımız anca israftan kaçınarak verimli kullanılabilir, zorunlu israf edilen durumlarda yine kaynaklar değerlendirilmelidir. Örneğin kullanılmış pis suların arıtıcı ile temizlenerek tekrar kullanımı sağlanırsa suyun ömrü uzayacaktır. Ya da bozulmuş akan bir suyun altına kova konulması, biriken suyun daha sonra tekrar kullanılması, banyo yaparken gereksiz akan suyun durdurulması da kaynakların verimli kullanılmasını sağlayan etkenlerdir. Kaynaklar ancak verimli kullanılırsa, dünyada daha uzun yaşam şansı olacaktır, kaynaklar özellikle de doğal kaynaklar gereksiz tüketilmemeli ve bir sonraki nesile miras bırakılmalıdır.

Hepimiz iyi komşuluk ilişkilerimiz olmasını arzularız. Çünkü iyi veya kötü gününüzde size en yakın olanlar komşularınızdır. Yardıma ihtiyacınız olduğunda sizi duyan yine komşularınız olacaktır. Hastalandığınızda sıcak bir çorbasıyla sizi ayağa kaldıracak, olanlardır. Evde olmadığınızda yokluğunuzu belli ettirmeyen, kendi evi gibi koruyanlardır. Yok zamanınızda yardıma koşan bir ihtiyacınızda ilk elini uzatan karşılık beklemeden aileniz gibi yaklaşanlardır. Soğuk kış akşamlarında sıcak muhabbetlerle içinizi ısıtanlardır. Yeri geldiğinde ekmeğini paylaşan, yeri geldiğinde yalnız hissettirmeyendir yine komşular.

 

Günümüzün çelik kapılar ardına hapsolmuş, yok olmaya yüz tutmuş komşuluk ilişkilerini değilde, gerçek komşuluk ilişkilerini yaşayabilmek oldukça önemlidir. Ev alma komşu al, derken büyüklerimiz, gerçekten ne kadar önemli bir mesele olduğundan bahsetmişlerdir aslında.

Gecenin bir yarısı evde tuz bittiğinde çekinmeden karşı komşunun ziline basıp isteyebilmek ve karşı dairede adını bile bilmediğiniz insanlardan yardım beklemek arasında büyük bir fark vardır. Onlar yardım etmezler demiyorum, çünkü ederler bu insanlık görevidir ama diğeri komşuluk görevi olarak tanımlanır. Sabahları işe veya okula giderken güler yüzlerle karşılayıp, günaydın, sözcükleriyle mutlu olmak varken, evden çıkarken gene kimseyle karşılaşmadan çıkabilecek miyim diye düşünmek komşuluk mudur?

Eğer ki aynı toplum içinde huzurlu ve mutlu yaşamak istiyorsak,  komşuluk ilişkilerimizde bizim de kendi üzerimize düşen görevleri yapmamız gerekmektedir.

Komşuluk, Türklerde yıllardır süre gelen kuvvetli bir bağdan oluşmaktadır. Biz de bu bağa sahip çıkıp komşularımıza kulak vermeli, onların ihtiyaçlarını duymalı ve görmeliyiz ki, yarın biz de böyle bir durumda kapıdan gelecek olan komşuları bekleyebilelim. İyi bir komşu demek uzun yıllarca huzur içinde yaşamak demek.