Kategori: Türkçe

Anyasa’da belirtilen temel hak ve hürriyetlerin nitelikleri, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının tamamını kapsar. Mevcut olan yaşam standartlarının her zaman iyi noktada bulunmasındaki temel etkenlerdir. Nitelikleri bakımından ayrı özellikler yazılabilir.

 

Anayasa’daki Temel Hak ve Hürriyetlerin Niteliği Nedir?

1- Doğumla başlayarak, ölümle son bulur.

2- Evrensel olarak kabul edilir düzeydedir. Dünya’nın her yerinde geçerliliğe sahiptir.

3- Dokunulamaz, devredilemez ve bununla birlikte vazgeçilemez özelliktedir.

4- Bir bütün halinde işler. Bir tanesinin olmaması ya da kullanılmaması durumunda diğerlerinin işe yarayan tarafı bulunmaz.

5- Yaşama hakkı haricindeki tüm haklar; bulaşıcı hastalıklar, sıkıyönetim, savaş ve nüfus sayımları gibi olağanüstü durumlar nedeniyle sınırlandırılabilir. Normal durumlarda sınırlandırılamaz.

6- Başka insanların hak ve özgürlüklerinin başladığı noktada mevcut olan hak ve özgürlükler sonlanır.

7- Her devletin anayasasıyla birlikte yasalarla insan haklarını güvence altına alma zorunluluğu bulunur.

8- Bütün haklar uluslar arası olarak koruma altında tutulur.

 

Anayasa’da yer alan temel hak ve hürriyetlerin nitelikleri yukarıdaki şekilde sıralanır. Maddeler halinde mevcut olan detay açıkça belirtilmiştir. Niteliklerinin tamamı insan hayatına yönelik olarak içeriği kapsar.

 

Mevcut olarak tanımlanan her madde, uluslar arası anlamda kabul ediliyor olduğundan dolayı geçerliliklerini korumaya devam ederler. Yıllar boyunca aynı şekilde koruma altında olmalarındaki temel sebep, insan hayatına olan etkileri olarak tanımlanır. Anayasa’da yer alan temel hak ve hürriyetler, nitelikleri bakımından özeldirler.

Temel haklarımız ve özgürlüklerimiz olmasaydı hayatımızda neler değişirdi?

Temel haklarımız ve özgürlüklerimiz, bireylerin hayatlarını daha iyi yaşayabilmelerine yönelik olarak oluşturulmuşlardır. Dünyadaki her insanın sahip olduğu temel hak ve özgürlükler insan yaşamı odaklıdır.

 

Dünyadaki her birey için geçerli olacak şekilde:

• Yaşama
• Eğitim
• Düşünce özgürlüğü
• Sağlık
• İnanç özgürlüğü
• İbadet özgürlüğü
• Özel Yaşam Gizliliği
• Ekonomik olan haklar bulunur.

 

Eğer yukarıda madde olarak sıralanan temel hak ve özgürlükler olmasaydı, insanlığın bir bütünlüğü olmazdı.

Yaşama hakkı, yaşamın devam edebilmesini sağlar. Herkesin en temel hakkı yaşama hakkıdır.

Eğitim hakkı olmasaydı bireyler bilgisiz kalırdı. Gelecek olmazdı.

Temel hak ve özgürlüklerimizden olan düşünce özgürlüğü olmasaydı düşüncelerimizi başka insanlarla paylaşamazdık.

Sağlık hakkı olmasaydı, sağlık hizmetlerinden en iyi şekilde yararlanabilmek mümkün olmazdı. Hastalıklar her yeri sarardı.

İnanç özgürlüğü olmasaydı özgür şekilde din seçimi yapılamazdı.

İbadet özgürlüğü olmasaydı hayatımızda her zaman gizli gizli ibadet etmek zorunda olurduk. Açık şekilde hiçbir dinin ibadetleri yerine getirilemezdi.

 

Özel yaşamımızın gizliliği olmasaydı, özel yaşam diye bir kavram olmazdı. Herkesin kendisine göre hayatında bazı gizliliklerin bulunması, insanların temel özgürlüklerinden biridir.

 

Ekonomik anlamındaki haklar olmasaydı, yaşam refahı elde edilemezdi. Herkes kısıtlama içerisinde olurdu.

Tüm temel hak ve özgürlükler insan hayatının değerli olmasına yönelik oluşturulduğundan dolayı, her birinin ayrı bir önemi bulunur. Hayatımızda bunlar olmasaydı çok daha kötü yaşam şartları oluşurdu.

Toplumsal hayatımızda demokrasinin önemini içeren sözcük ya da cümleler yazınız. 6 cümle ve kısaca açıklayınız.

Toplumsal hayatta demokrasinin önemi belirgin şekilde fark edilebilir düzeydedir. Eşitliğin, hukukun, hoşgörünün ve huzurlu yaşamın anlayışı tamamen demokrasi üzerine kurulu olarak görülür.

 

Toplumsal Hayatımızda Demokrasinin Önemini İçeren 6 Cümle

 

1-Halkın kendi kendini yönetme biçimidir.

Demokraside halk kendi yöneticilerini kendisi seçer. Çoklu oylamanın yapılmasıyla beraber kimin seçileceği oy üstünlüğüyle belirlenmektedir.

 

2-Demokrasinin Temel İlkeleri: Milli egemenlik, hürriyet ve eşitliktir.

Demokrasinin temel ilkeleri, toplum içerisindeki yaşayışın en iyi şekilde gerçekleştirilmesine yöneliktir. Hürriyet ve eşitliğin geçerliliği herkes için aynıdır.

 

3-Devletin vatandaşa karşı görevleri vardır.

Demokrasi anlayışını benimseyen toplumlarda, devletin vatandaşlarına karşı belli başlı görevleri bulunur.

 

4-Özgürlük hakkı.

Toplumsal hayatımızda demokrasinin en önemli etkisi, özgürlük hakkını sağlamasıdır. Her bireyin sahip olduğu özgürlük hakkını hem fikri hem de mülkiyet anlamında kullanabilmesi mümkündür.

 

5-Farklı görüşler için birleştirici özelliği.

Farklı görüşlerin tamamı için birleştirici özelliğe sahip olan demokrasi, toplumsal anlamda yaşanabilecek ayrıştırmalar için engelleyici niteliğindedir.

 

6-İnsan hayatına ve iradesine değer.

Bir toplumun en önemli parçası insanlardır. Demokrasinin toplumun temeli olan insan hayatına ve iradesine verdiği değer yüksek seviyededir.

 

Toplumsal hayatımızda demokrasinin önemi bu cümlelerle açıklanır. Türkiye Cumhuriyeti’ne Atatürk’ün armağan ettiği demokratik yönetim biçimi günümüze kadar ulaşmayı başarmıştır. Toplumsal açıdan bütünlüğü koruma açısından mevcut olan demokrasi anlayışı her zaman hakları korumaya yönelik olarak varlık gösterir. Demokrasinin önemi hayatın tüm anlarında yadsınamaz bir gerçek olarak ön plana çıkar.

Bir toplumda insanların farklı düşüncelere sahip olması o topluma nasıl bir zenginlik katar? Tartışınız.

Bir toplum çok sayıda farklı düşünceye sahip olan insandan oluşur. Her toplumda yaşamını sürdüren insanların tamamen kendilerine özgün düşüncelerinin bulunuyor olması, toplumsal açıdan zenginliğin göstergesi olur. Herkesin tek bir düşüncede birleşmesi son derece zor olduğu gibi bununla beraber olumsuz etkilere de sahiptir. Öte yandan düşüncelerin farklılaşması toplumsal açıdan pozitif bir durumdur.

 

Toplumda İnsanların Farklı Düşüncelere Sahip Olmasının Kattığı Zenginlikler Nelerdir?

 

Kültürel Zenginlik

Toplumdaki insanların sahip oldukları farklı düşüncelerin en önemli getirisi olarak kültürel zenginlik görülebilir. Coğrafyaların her birinin tamamen kendilerine özgün yaşayış biçimleri bulunur. Kültürel değerler açısından farklılık gösteren bireylerin sahip oldukları farklı düşünceler, toplumdaki değerdir.

 

Hoşgörü

Bir toplumda yaşayan insanların farklı düşüncelere sahip olması, diğer insanların hoşgörülü olmasını sağlar. Hoşgörü, toplumsal açıdan en önemli zenginlik olarak tanımlanır. Herkesin birbiriyle aynı düşünceyi paylaşmasa bile ortak özelliği olarak hoşgörü ön plana çıkar.

 

Toplum Bilinci

Toplumsal bilinç açısından farklı düşünceler çok sayıda farklı avantajı beraberinde getirmektedir. Bireylerin birbirleriyle olan ilişkilerinin gelişmesi anlamında toplumun sahip olduğu bilinç fark yaratan özelliklerin başında gelir.

 

Yeni Düşünceler Öğrenme

İnsanlar toplum içerisinde birbirleriyle bir şekilde iletişim içerisindedirler. Yeni düşüncelerin öğrenilebilmesi için farklı düşüncelerin dinlenmesi gerekir. Toplumsal zenginlik açısından bireylerin kendilerine ait düşüncelerinin yanı sıra diğer insanların ne düşündüklerini bilmeleri önem arz eder.

 

Bir Bütün Olarak Yaşamak

Bir bütün halinde yaşamak farklı düşüncelerin bulunmasının getirilerinden biridir.

Demokratik bir toplumda insanların birbirlerinin farklı fikirlerine ya da düşüncelerine yaklaşımları nasıl olmalıdır? Tartışınız.

Demokratik toplumların belirli ortak özellikleri vardır. Bu özellikler arasında en çok ön plana çıkanı, insanların toplum içerisinde birbirlerinin fikir ve düşüncelerine karşı yaklaşımlarıdır. Demokratik toplumlarda milli egemenlik, hukukun üstünlüğü, düşünce özgürlüğü, fikir özgürlüğü kavramları birbiriyle iç içedir.

 

Demokratik Toplumlarda Fikir ya da Düşüncelere Yaklaşım Nasıl Olmalıdır?

 

İnsanların birbirlerinin farklı fikirlerine ya da düşüncelerine karşı olan yaklaşımları her zaman ılımlı olmalıdır. Demokratik toplumların tamamında mevcut olan özgürlüklerden birisi bireysel düşüncel özgürlüğü olarak belirlenmiştir.

 

Hoşgörülü yaklaşım toplumsal açıdan bütünlüğü sağlama noktasındaki en önemli ayrıntılardan biridir. Bu nedenle toplumdaki farklı fikirlere ve aynı zamanda düşüncelere karşı her zaman hoşgörülü olmak gerekir.

 

Barışın, güvenin ve huzurun devam etmesi için insanların birbirlerine karşı olan saygılarını her zaman korumaları gerekmektedir. Toplumdaki her düşüncenin sahip olduğu önem yüksek seviyededir. Her insanın aynı fikir ve düşüncede buluşması imkansızdır. İnsanlar düşünen varlıklar olarak toplum içerisinde yaşantılarını sürdürürler.

 

Farklı fikirlerin, düşüncelerin bulunuyor olması toplumu toplum yapan en önemli özelliktir. Demokratik toplumlar bu durumun farkında olarak insan ilişkilerinde birbirlerine karşı her zaman naziktirler.

 

Hem fikir hem de düşüncelerin farklı olduğu durumda hiçbir zaman saldırgan tavırla karşı tarafa yaklaşmamak demokratik olmanın bir gerekliliğidir. Bilinmelidir ki; herkes toplum içerisinde eşit hakka sahiptir. İnsan olmanın bir getirisi olarak özgür fikir ve düşünce hakkını kullanabilme hakkı geçerlidir.

Sosyal hayatın temeli olan aileyi korumak için anayasamızda bulunan maddeleri araştırarak defterinize yazınız.

Aile, sosyal hayatın temel taşını oluşturur. Ailenin korunmasına yönelik olarak anayasada bulunan maddelerin her biri bu noktada toplumsal açıdan önemli birer madde şeklinde belirlenmiştir.

 

Sosyal Hayatın Temeli Olan Aileyi Korumak için Anayasamızda Bulunan Maddeler

 

 

Madde 10 

• Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun  önünde eşittir.

 

Madde 41

• Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır.
• Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilâtı kurar.

 

Madde 21

• Kimsenin konutuna dokunulamaz. Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça; kimsenin konutuna girilemez, arama yapılamaz ve buradaki eşyaya el konulamaz. Yetkili merciin kararı yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını el koymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, el koyma kendiliğinden kalkar.

 

Madde 20

• Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.

Devlet yukarıdaki maddelerin tamamında belirtilen şekilde aileyi korumakla yükümlüdür.

Sizin de aile üyelerinizle ya da sınıf arkadaşlarınızla zaman zaman farklı düşündüğünüz konular oluyor mu? Böyle bir durumda ne yapıyorsunuz?

 

Tüm insanlar, kendilerine özgün düşüncelere sahip olmada özgürdürler. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının tamamı için anayasada belirtilen maddelerden birisi de düşünce özgürlüğüdür. Aile bireyleriyle olan düşünce farklılıklarında herkesin fikirlerini paylaşması doğru olan seçenektir. Aynı şekilde arkadaşlarla da düşüncelerin ayrıldığı zamanlar olabilmektedir. Birbirinden farklı konular üzerine farklı düşünebilmek mümkündür.

 

Aile Üyeleri ve Sınıf Arkadaşlarıyla Farklı Düşünülen Konularda Ne Yapılır?

 

1-Saygı Çerçevesinde Konuşma

Düşünceler de farklılık olsa bile aile üyeleri veya sınıf arkadaşlarıyla saygılı şekilde konuşulur. Tüm düşüncelere karşı saygılı olmak en önemli noktadır. Tamamen saygılı şekilde düşüncelerin konuşulması doğrudur.

 

2-Paylaşımda Bulunma

Bir düşüncenin neden desteklendiğine dair karşı tarafın bilgi sahibi olmasına yönelik olarak paylaşımda bulunma erdemli bir harekettir. Hem aile içerisinde hem de sınıfta bu konuyla alakalı olarak düşüncelerin tam olarak belirtilmesi fark yaratır.

 

3-Farklı Düşünceleri Öğrenmek

Hem ailede hem de sınıf arkadaşları arasında düşüncelerin farklı olması durumunda, karşı tarafın neden kendine özgün düşündüğünü öğrenmek için konuşmalar yapılır.

 

4-Farklı Düşüncelere Karşı Saygılı Olmak

Tıpkı konuşmalarda olduğu gibi farklı düşüncelere karşı saygılı olunması gerekir. Düşünceleri yüzünden hiç kimsenin dışlanması söz konusu olmaz. Farklı düşünülen konuların tamamı için her birey kendi hakkına sahiptir.

 

5-Düşünce Özgürlüğünü Kabul Etmek

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının tamamı için geçerli olan düşünce özgürlüğü maddesinin bilinmesiyle farklı düşünülen konuların tamamı için fikirlerin belirtilmesi hem aile içi hem de sınıf ortamında gerçekleştirilebilir.