Kategori: Türkçe

Büyüklerimiz bizlere bir şey emanet ettiğinde veya verdiğinde dikkatli kullanmamız konusunda uyarır durular. Aman ha dikkat et diye başlarlar cümleye sonu gelmez. Bir kulağımızdan girip diğer kulağımızdan çıkan bu sözleri anlıyormuş gibi kafa sallayıp geçiştiririz. Sorduğunuz soru da bu yönde olmuş. Şimdi bana o çokta önemsemediğim ama bu yüzden pişmanlık duyduğum sözleri soruyorsunuz.

Küçüktük veya gençtik. Ama aklımız başımızda değildi cümlesini kabul etmiyorum. Hemen her şeyi bilen aklın nasıl olurda verilen nasihatleri dinlerken başında olmuyor. Sen şuna işime gelmemişti desene. Aynen öyle işimize gelmiyor hiçbir iyi söz. Sanki zararımıza konuşuluyor bizde dinlemiyoruz. Halbuki senin için kıymeti harbiye si büyük olan bu sözler acı bile olsa dinlenmeye değer sözlerdi.

Bize derlerdi ki zamanınızın kıymetini bilin. Altın gibi bir nasihat. Yani sorduğunuz soruyla aynı içerikte zamanınızı verimli kullanın. Peki nasıl kullanacaktık. Onu da anlattılar ama ben kendi pişmanlığımla harmanlayıp aktarayım. Erken kalkmak ve erken uyumak, boş işlere vakit harcamamak, çalıştığın işte veya okuduğun okulda zamanı daha verimli kullanmak için faydalı işler yapmak ve yaşadığın zamanın şartlarına göre düşünmek. Bunlar elbette çoğaltılabilir ama öncelik verilmesi gerekenler olarak düşüne biliriz. Her insan zamanını kendine göre ayarlamalı. Bir başkası ile kıyas yapmamalı kendi yaşamına kendi yön vermeli. Okullarda yapılan zaman kullanımı için gerekli programlar da önemli tabi ama örnek almak yeterli. Biz yine kendi zamanımızı kendimiz ayarlamalıyız.

Daha yeni akıl etmeye başladığınız andan itibaren bir çok soru sorarsınız. Bu ne şu ne ? Her şeyi aynı anda öğrenmek bilgi sahibi olmak istersiniz. Heyecan verir o küçük bedeninize. Meraklı bakışlarla seyir ederiz tüm gelişmeleri. İnsanlarla konuşur her eksik noktayı tamamlamaya gayret ederiz. Aklımızda soru bırakmamak için değil öğrenmek içindir. Benim de öyle oldu. Küçük bir çocukken en merak ettiğim teknoloji harikası olarak gördüğüm icatlardan biriydi saat. İlki tabi ki de televizyon. Saat yapı itibariyle farklıydı. Nasıl hesaplama yapar nasıl birbirine çarpmadan döner bu çizgiler diye izlediğim olmuştur. Komik gelebilir ama merak işte. Yine en büyük heyecanımı yaşadığım olaylardan biri de küçükken alınan bir saat.

Farklı bir zevki vardı. İmkanlar kısıtlı olduğu için türlü baskılarla elde edebilmiş büyük bir inat ve sabır sayesinde sahip olmuştum. Işıklıydı hem de. Baktıkça gülümser mutlu olurdum. Şimdi ise yüzüne bakılmıyor o saatlerin. Ama benim o zamanlarda saat konusunda ki hayalim şimdiki zaman için de geçerli. Böyle saat kaç diye sorduğunda sana saati söyleyecek, uyuman gerektiğinde uyumanı ve uyanman gerektiğinde uyanmanı. Bir arkadaş gibi konuşacak seninle. Bak bu saat oldu hala bir şey demedin diye kızacak yeri geldiğinde. Düşünecek beni. Bende onu düşünür temiz kullanırım. Pilini değiştirir silerim dakika başı. Ha birde espiri yapacak şakalaşcak benimle, moralim bozukken de anlayacak susacak ben bir şey demeden o bir şey söylemeyecek.

İnsanlar bir çok ihtiyacını karşılamak için farlı buluşlara imza atmıştır. Tarih boyunca değişmeyen kurallardan bir tanesi insanların ihtiyacını karşılamakta verdiği çaba. Biri vaz geçerken bir diğeri olumsuzluğu ortadan kaldırmak için uğraşmış sonuç olarak hemen her ihtiyaç karşılanır hale gelmiştir.

Zaman da böyledir. En çok ihtiyaç duyduğumuz kavramlardan bir tanesi. Zamanı ölçerek düzenli bir hayatın temelleri atılmıştır. Zamanı hesaplayarak yapılmış yahut yapılacak işler ayarlanmıştır. Bunu sadece icatlardan saat yapmak olarak algılamamak gerekir. Önceleri güneşe aya gece ve gündüze bakılarak hesap yapılmıştır. Bu örnekleri çoğaltabiliriz. Ama konumuz neden böyle bir gereksinim duydukları.

İnsan oğlu gereksinimleri için çalışıyor ve yoruluyor. Peki ya dinlenmeleri gereken süre hesaplanmıyor olsaydı nasıl olurdu ? Bu bana göre bu zamanı ölçme ihtiyacının temelini oluşturuyor. Diğer yan faktörler ise doğum yılı ölüm yılı gibi hesaplamalar sonrasında geliyor. Sadece bunlarla da kalınmıyor. Bir yerden ayrıldığında başka yerde geçirdiği süre, ne zaman dinlendiğini hesaplaması için geçirdiği süre vb. şekliyle uzayabilir. Bütün bu durumlar ihtiyaç hasıl olduğu için gerçekleşmiştir.

Şimdilerde ise her şeyin ilacı olarak algılanan zaman, ilk örneklerine bakarak pekte değerli görülmüyor. Ölçülüyor fakat değer verilmiyor. Unutarak yaşıyoruz geçirdiğimiz vakitleri. Ölçümlere aldırış etmeden yaşıyoruz. Sonrasında ise ne kadar hızlı geçti oluyor. Hızlı değil zaman aynı sürekliliği ile ilerliyor. Biz farkına varır da zamanımızı iyi kullanırsak değerlenir. Zaman algısını zihnimize kazandırmanın yollarını aramalıyız

O kadar hızlı ki gelişmeler takip edemiyoruz. Ülkemizde dahi başlamış bir çok proje mevcut. Bilim alanında bu tarz gelişmeler bizleri heyecanlandırdığı kadar ülkemizde gerçekleşmesi için ümitlendiriyor da. Tabi ki yerli gelişmeler görmek istiyoruz. Ama dünyayı geriden takip ettiğimizde bir gerçek. Global anlamda ise yapay zeka çalışmaları benim dikkatimi çeken en önemli gelişmelerden. Daha önceleri sadece yapılan robotlar insan desteği ile bir amaca hizmet ettirilirken durum burada farklılaşıyor. Düşünsenize yapay zeka ile kendi istekleri şekilde hareket edebilecek robotlar geliştiriliyor. Bu kimilerini korkutsa da bir insandan daha zararlı hale gelmeyeceği kesin. Çünkü bir ruh barındırmıyorlar. Duygu ve düşüncesiyle değil mantık çerçevesinde hareket edecekler. Tamamen bilime hizmet edecek bu gelişme beni korkutmuyor aksine heyecanlandırıyor.

Bazen de kedi ulaşamadığı ete mundar dermiş ata sözü geliyor. Biz bir şeyi başarmaya çalışmıyor yapılan gelişmeleri kıskanıyoruz gibi geliyor. Yahu sen onun gelişimini takip edeceğine, bizde acaba bir şeyler yapabilir miyiz diye düşüneceğine, neden eksiklerini tartışıyorsun ki ? Bakın onların isteği de bu zaten. Onlar yapsın biz kullanalım eksiklerini söyleyelim ve daha iyi şartlarda geliştirmelerini sağlayalım. Ne zaman bu içine düştüğümüz durumdan kurtuluruz işte o zaman gelişmeye başlarız. Az da olsa kötü de olsa hatta berbat da olsa lütfen birbirimizin emeğine saygı gösterelim. Bırakın onlar eleştirsin biz geliştirelim.

Türk-İslam bilginlerinin çokluğu bizlere övünecek derecede fazla buluşların olmasını ve tüm dünya insanlığına fayda sağlamasını hatırlatıyor. Laf aralarında çok duyarsınız Avrupa bilginlerinin sözlerini. Karl Marx’ı Aristoteles’ i. Bakın bize bile söylettiler. Unutturulan tarihimizin yanı sıra birde unutturulan bilginlerimiz var bizim.

Fatih devrinin ünlü doktor ve cerrahlarından olan deneysel fizyolojinin öncülerinden Sabuncu Oğlu Şerefeddin’i tanıyor muyuz ? ya da Trigonometri sahasında ilk defa eser veren, Merağa rasathanesini kuran, matematikçi ve astronom Nasirüddin Tusi yi ?Tabi ki ilk defa duyuyoruz. Bu isimleri şaşırmakta haklısınız. Çünkü böyle bir araştırma yapmadan bu bilgilere bizim ders kitaplarımızdan ulaşmak oldukça zor hatta imkansız. Peki üzücü olan bu durum neden böyle ? Neden bizden olanın iyiliği bize anlatılmazken; özendirilmemiz sağlanan, bizden olmayanları öğreniyoruz? Bakın onlar da öğrenilmesin demiyorum ama bize onlar öğretilirken asıl öğrenmemiz gerekenler anlatılmıyor. Bırakın öncelik verilmesini istemek, hiç anlatılmıyor olmasını konuşuyoruz burada. Böyle araştırmalar sonucunda kendimizi nasılda küçümsediğimiz geliyor aklıma hep. Onlar kendilerine özendirirken biz neden ezilmişiz ki ? Özellikle o kadar çok bilginimize rağmen. Bizden bir şeyler öğrenenler bizim bilgilerimizle yine bizlere karşı büyüklük taslamışlarda haberimiz yok. Neyse ki gelişen bilim dünyası artık tüm bilgileri ayağımıza kadar getiriyor. Sizler de üşenmeden bu bilgilere göz atın derim. Bari haklı olduğumuz bir konuda ufak bir fikre sahip olalım.